جبیر غزال زیبای ایرانی

[rozanna]

[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]

جيبر Gebeer Gazelle

جيبر با نام انگليسي Gebeer Gazelle یکی از دو گونه آهو ییست که در ایران زندگی می‌کند,در بسیاری از منابع جبیر را همان غزال هندی می شناسند ولی در یک مطالعه جدید این نظریه رد شده است.جبیر از زیرراستهٔ بزهای کوهی (Antilopinae)، و جنس غزال (Gazella) است.
جبیر شباهت زيادي به آهو دارد ولي داراي تفاوت هاي ظاهري در جثه، رنگ و شاخ مي باشد كه تشخيص اين دو را از يكدگر ممكن مي سازد. جبير داراي موهاي كوتاه ، به رنگ زرد تيره ي متمايل به قرمز مي باشد كه رنگ آن در قسمتهاي شكمي و كفل ها سفيدرنگ است .وزن جبیر در حدود 25 كيلو گرم مي باشد. در جبير ، جنس نر و ماده هردو داراي شاخ مي باشند ، شاخ هاي جبير برخلاف آهو قوس زيادي به خارج نداشته و موازي با يكديگر هستند و انتهاي آنها به سمت جلو متمايل و خميده مي باشد . ضمنا طول شاخ نيز در جبير نر بطور متوسط 10 سانتي متر كوچكتر از آهو است جبیر جزء حیوانات تیز رو محسوب می شود و با سرعت 80 کیلومتر در ساعت می تواند بدود, البته دویدن جبیر بدون پرش صورت می گیرد. اين گونه داراي حس بويايي ، شنوايي و بينايي بسيار قوي مي باشد و قادرند منبع خطر و تهديد را خيلي سريع تشخيص داده و فرار نمايند.
جبيرها در مواقع عادي كه خطري آنها را تهديد نمي نمايد گردن را بطرف جلو و آزاد نگه مي دارند و معمولا در اين حال نوك بيني بسمت پايين مي باشد گوشها راست و دم نيز بطرف پايين مي باشد. در صورت نزديك شدن خطر اگر در حال تغذيه يا حركت باشند بلافاصله در جاي خود ايستاده و گردن را راست نموده و سر را بطرف بالا و گوشها را سيخ كرده بسمت منبع خطر مي گيرند . پس از چند لحظه توقف و عدم تحرك دوري يا نزديكي و يا بعبارتي ميزان خطر را ارزيابي مي نمايند اگر منبع خطر زياد به آنها نزديك نباشد به حركت يا تغذيه خود ادامه مي دهند در حاليكه دم خود را پيوسته به چپ و راست حركت مي دهند . در صورتيكه عامل تهديد كننده به آنها نزديك شود جبيرها با يك حركت ناگهاني از محل دور شده و با صداي فيش مانندي كه از طريق بيني ايجاد مي شود ديگران را نيز از خطر آگاه نموده و مي گريزند. پس از فرار در فاصله حدود 150تا 200 متري ايستاده و مجددا منبع خطر را ارزيابي مي كنند .

جفت گیری در مناطق گرمسیری در اوایل پاییز و در مناطق سردسیر اواخر پاییز انجام می گیرد .معمولا در حدود يكماه بطول مي انجامد . با توجه به اينكه دوره بارداري جبير حدود 170 روز مي باشد در صورت موفقيت آميز بودن جفتگيري در اوايل شروع فصل جفتگيري ، زايمان از نيمه دوم فروردين به بعد اتفاق مي افتد و تعداد 1 تا 2 نوزاد را به دنیا می آورد و در سال 2 بار تولید مثل می کند.سن بلوغ در جبيرهاي ماده در زيستگاه طبيعي 18 ماهگي و جنس نر 5/2 سالگي مي باشد .

در فصل جفتگيري درگيري و نزاع هاي سختي بين نرها براي تصاحب و جفت گيري با ماده ها اتفاق مي افتد كه گاهي ممكن است به زخمي شدن و يا حتي مرگ يكي از طرفين بيانجامد.در گله هاي قوچ و ميش، آهو و جبير ، در مناطق و زيستگاههاي طبيعي بجز فصل جفتگيري معمولا گله ي نرها جدا از گله حيوانات ماده و نرهاي جوان هستند و بجز فصل جفتگيري گله هاي نر و ماده معمولا جدا از هم ديده مي شوند. با آغاز فصل جفتگيري گله هاي نر تقسيم شده و هر يك با چند راس از ماده ها جفت مي شود . در این هنگام در صورت ورود يك نر ديگر به دسته اي كه توسط يك نر تصاحب شده براي تصاحب و جفتگيري نزاع سختي بين دو نر اتفاق مي افتد كه اين نزاع بصورت سرشاخ شدن با يكديگر اتفاق مي افتد. در اين درگيري اغلب نرهاي مسن برنده ميدان هستند و نرهاي جوان شانسي براي برد ندارند و پس از چند لحظه درگيري ميدان را بنفع نر مسن ترك مي كنند ، در صورتي كه اينكار را انجام ندهند ممكن است اين سماجت به زخمي شدن و مرگ آنها منجر شود.

موقع زايمان جبيرها در آخرين روزهاي بارداري از ساير اعضاي گله با فاصله اي در حدود 100 متر مشاهده مي شوند . در هنگام زايمان جبير ماده براي بدنيا آوردن نوزاد خود موقعيت و وضعيت منطقه را كاملا سنجيده و سپس اقدام به زايمان مي نمايد. اين موقعيت سنجي شامل تشخيص وضعيت هوا ، جهت باد، جهت تابش نور خورشيد و پيدا كردن محدوده اي داراي ضريب امنيتي بالا مي باشد بطوريكه در هنگام زايمان در معرض باد شديد نباشد كه براي اين منظور از شيب ها و جهت هاي توپوگرافي داخل منطقه بنحوي استفاده مي نمايد كه وضعيت زمين بعنوان پناهگاه و بادشكن در مقابل آنها عمل نمايد.

پس از پيدا كردن مكان مناسب جبير اقدام به زايمان مي نمايد . نوزاد درابتدا بسيار ضعيف و ناتوان است و فاقد هرگونه قدرت تحرك مي باشد . جبير پس از ليسيدن و تميز و خشك كردن نوزاد و شيردهي بره او را در همان مكان مناسب مخفي نموده و خودش در همان اطراف در حاليكه مراقب است به تغذيه مي پردازد.
عمل شيردهي نوزاد اغلب دراوايل صبح و اواخر بعدازظهر انجام مي گيرد نوزاد پس از خوردن شير تا مسافت كوتاهي مادر را همراهي مي نمايد و معمولا پس از هربار شيردهي مكان استتار نوزاد عوض مي شود كه باعث امنيت نگهداري و حفظ بره در مقابل دشمنان شكارچي مي شود.براي مخفي كردن بره در ساعات متفاوت روز جبير با توجه به نور خورشيد اقدام مي نمايد تا بره در معرض نور خورشيد نباشد.بره ها معمولا در دوهفته اول تولد فاقد قدرت تعقيب و راهپيمايي بامادر هستند و در طي اين مدت در محل خود نشسته و استراحت مي كنند .رنگ بره ها بصورتي است كه همخواني زيادي با محيط دارد بنابراين يافتن بره مخفي شده امري دشوار است.

زيستگاه جبير در ايران شامل مناطق بياباني و استپي مي باشد كه معمولا تپه ماهورهاي كوتاه و بوته زارهاي بلند را به دشتهاي صاف ترجيح مي دهد .پراكندگي آن در ايران در نيمه جنوبي كشور و حاشيه كويرهاي ايران را شامل مي شود .متاسفانه به دلیل شکار بی رویه این حیوان جبیر در فهرست قرمز IUCN (سازمان بین المللی برای حفاظت از محیط زیست)و در رده EN (به شدت در خطر انقراض)قرار گرفته است.

[پریا]

جـِبیر (Gazella dorcas)یکی از دو گونه آهو است که در ایران زندگی می‌کند. باید به طور دقیق گفت که سه و حتی چهار گونه آهو در ایران زندگی می‌کنند, در بسیاری از منابع جبیر را همان غزال هندی (The Chinkara (Gazella bennettii) or Jabeer Gazelle)می شناسند ولی در یک مطالعه جدید این نظریه رد شده است.


جبیر از زیرراستهٔ بزهای کوهی (Antilopinae)، و جنس غزال (Gazella) است.

این جانور شباهت زیادی به آهو ((Persian Gazella))دارد . عمده ترین تفاوت آن با آهو این است که گوش ها و دم آن معمولاً از آهو بلند تر است. ماده‌ها بر خلاف آهو دارای شاخ های نازک و بلند هستند ، شاخ جبیر های نر قوس زیادی به خارج ندارد و قدری موازی به نظر می‌رسد. حیوان پر طاقتی استو شرایط مناطق کویری را به خوبی تحمل می‌کند ، به آب کمی نیاز دارد و آب مورد نیاز خود را از گیاهان تامین می‌کند ، مثل آهو تشکیل گله‌های بزرگ نمی‌دهد, به شدت انسان گریز بوده و در مناطق خشک تر زندگی می‌کند, از نظر رنگ هم شبیه آهوست. جبیر جزء حیوانات تیز رو محسوب می‌شود و با سرعت 80 کیلومتر در ساعت می‌تواند بدود, البته دویدن حبیر بدون پرش صورت می‌گیرد.

تولید مثل : جفت گیری در مناطق گرمسیری در اوایل پاییز و در مناطق سردسیر اواخر پاییز انجام می‌گیرد . طول دورهٔ بارداری 170 روز و تعداد 1 تا 2 نوزاد را به دنیا می‌آورد و در سال 2 بار تولید مثل می‌کند.


زیستگاه : مناطق بیابانی و استپی . معمولاًتپه ماهور های کوتاه و بوته زارهای بلند را به دشت های صاف ترجیح می‌دهد جبیر در فهرست قرمز IUCN (سازمان بین المللی برای حفاظت از محیط زیست)و در رده EN (به شدت در خطر انقراض)قرار گرفته است.


برگرفته از ویکی پدیا

[پریا]

[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]