حفاظت در ورای مرزها

[نیما]

[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]
صبح يکی از روزهای تير ماه سال جاری، در يکی از زيستگاه های منطقه شکار ممنوع عباس آباد نايين 4 قلاده يوزپلنگ توسط يکی از همياران محيط زيست مشاهده شد. براساس توصيف او، يکی از يوزها بزرگتر از سايرين بوده و 3 يوز ديگر دارای موهای بلندی پشت گردن خود بودند. اين مشاهده مبين آنست که جانوران مذکور احتمالا خانواده ای متشکل از يک مادر و سه توله پارسالی (کمتر از يک و نيمه ساله) می باشد. مشاهدات او بلافاصله توسط اکيپی از مأمورين اداره محيط زيست نايين مورد بررسی دقيق قرار گرفته و تأييد گرديد. مسأله زمانی جالبتر می شود که در اواسط آذر ماه 1386، محيط بانان پارک ملی سياهکوه واقع در جنوب اين منطقه که در حوزه شهرستان اردکان يزد واقع گرديده، برای نخستين بار به يک خانواده چهاد قلاده ای يوزپلنگ که از يک مادر همراه با 3 توله جوان امسالی تشکيل شده بود، برخورد می نمايند. ظاهرا پس از آن مشاهده، اين يوزها ديگر در حوزه سياهکوه به صورت رسمی گزارش نشده اند. به نظر می رسد که يوزهای عباس آباد احتمالا همان يوزهای سياهکوه هستند که يک منطقه دشتی موسوم به کفه ميانکوه را به طول حدود 50 کيلومتر به سمت شمال طی نموده و پس از 6 ماه سر از جنوب عباس آباد درآورده اند.

يوزپلنگ ها دارای مرگ و مير بالايی، بخصوص در سالهای نخست زندگی خود هستند و زنده مانده 3 توله در اين دو منطقه، نشانه اميدبخشی برای آينده اين گونه ارزشمند در مناطق مرزی دو استان اصفهان و يزد می باشد. محدوده مذکور، تنها زيستگاه جبير در مناطق فوق الذکر بوده که احتمالا بخشی از غذای اين خانواده پرجمعيت را طی اين ماهها تشکيل داده است. طبق مطالعات انجمن يوزپلنگ ايرانی، مناطق جنوبی عباس آباد احتمالا يکی از اصلی ترين نقاط زادآوری جبيرها در حوزه سياهکوه و عباس آباد بوده و همين مسأله احتمالا خود می تواند يکی از عوامل فرضی مهاجرت از سياهکوه به سمت عباس آباد باشد. البته، اين فرضيه نيازمند بررسی های طولانی تر و دقيق تر می باشد. طبق آخرين بررسی های صورت گرفته، يوزپلنگ ها همچنان در محدوده مذکور در تردد بوده و حتی به تازگی اقدام به شکار يک رأس ميش نيز نموده اند. بلافاصله پس از اين اقدام، چندين دستگاه دوربين تله ای از سوی اداره کل محيط زيست استان اصفهان و انجمن يوزپلنگ ايرانی به اين منطقه ارسال و در مناطق اصلی محل رفت و آمد اين خانواده نصب گرديد.

اين اتفاق همواره به کارشناسان يادآوری می کند که هنوز بخشهايی از کشور هستند که به رغم آنکه خبر موثقی از زيست يوزپلنگ در آنها در دست نيست، با اين حال اين گربه سان ارزشمند همچنان به بقای خود در اين مناطق ادامه می دهد. از اين ميان می توان به مناطق حوزه شهرستانهای کازرون، نيشابور و رفسنجان اشاره نمود که اخيرا مدارک قطعی دال برحضور يوز در اين مناطق نيز بدست آمده است. ولی آنچه مهمتر است لزوم حفاظت در ورای مرزهای سياسی است. ادارات کل محيط زيست استانهای همسايه بايد برای حفاظت کارامدتر گونه های خود، بخصوص آنهايی که مانند يوزپلنگ از گستره خانگی و شعاع حرکتی وسيعتری برخوردار می باشند، اقدامات حفاظتی هماهنگی را انجام داده و حتی به لحاظ علمی و کارشناسی با يکديگر در تبادل باشند. پيامد اقدامات حفاظت مؤثر را گاهی اوقات نمی توان در همان منطقه مورد ارزيابی قرار داد، بلکه نيازمند پايش زيستگاه های پيرامونی نيز می باشد که همه فراتر از مرزهای سياسی می باشد.
منبع : انجمن یوزپلنگ ایرانی