::.گلسنگ.::

[Daniz]

گلسنگها از اجتماع يك جلبك و يك قارچ بوجود مي آيند.هر جلبك با هر قارچ نمي تواند تشكيل گلسنگ بدهد.قارچهايي كه در تشكيل گلسنگها شركت دارند خود به تنهايي قادر به ادامه ي زندگي مستقل در طبيعت نيستند، بنابراين هميشه گونه ي مشخشي از يك قارچ با گونه مشخصي از يك جلبك تشكيل يك گلسنگ را مي دهند.در زندگي اشتراكي اين دو، جلبك ها به علت داشتن كلروپلاست عمل كربن گيري انجام داده، در ساختن مواد آلي شركت دارند و قارچها با جذب آب و مواد معدني بخشي از آنرا در اختيار جلبك قرار داده، جلبك نيز مقداري از مواد آلي ساخته شده را در اختيار قارچ مي گذارد و بدين ترتيب بين اين دو گياه زندگي همزيستي برقرار ميگردد.
قارچهايي كه در ساخت گلسنگها شركت دارند معمولا" از آسكوميست هايي مانند شنس و يا از بازيديوميستهايي مانند بازيديوسيديوميست يا بازيديوسيديوليكن هستند.
جلبكهايي كه در تشكيل گلسنگها دخالت دارند بيشتر از خانواده ي كلروفيسه ويا از خانواده ي سيانوفيسه هستند.وضع زندگي و ارتباط جلبك و قارچ در تشكيل گلسنگ در برخي از حالات بسيار ساده است، يعني جلبك و قارچ در كنار يكديگر زندگي مي كنند مانند گلسنگ كلما، در برخي حالات وضع كمي پيچيده تر است زيرا رشته هاي قارچ اندامهي كوچك مكنده اي به صورت چنگگ در اطراف كنيدي(جلبك تك سلولي كروي شكل كه در تشكيل گلسنگ دخالت دارد) تشكيل داده آنرا فرا مي گيرند و يا ممكن است با ترشح آنزيم جدار سلول جلبك را سوراخ كرده وارد سيتوپلاسم كنيدي شده، حالت زندگي انگلي پيدا كنند.


رده بندي گلسنگها:
گلسنگها از نظر اشكال ريسه(تال) و ساختار آن به 4 دسته ي زير تقسيم مي شوند:
1)گلسنگهاي كروستاسه(Crustacees) كه ريسه يا تال آنها سخت و چرمي است و محكم به تكيه گاه مي چسبد و يا در آن فرو مي رود و تنها دستگاه زايشي گلسنگ خارج از تكيه گاه باقي مي ماند.بهترين نمونه از اين دسته گلسنگها گرافيس الگانس(Graphis elegans) است.

2)گلسنگهاي فولياسه يا ورقه اي ريسه ي اين گلسنگها، درشت و داراي كناره هاي بريده است و مانند گلسنگ پاريتاريا(I.Parietaria) به آساني از تكيه گاه جدا مي گردد.


3)گلسنگهاي فروتي كولوزا يا بوته اي اين گلسنگ بوته اي شكل درختچه مانندداشته، روي خاكها، صخره ها و درختان مي رويند نظير گلسنگ كالدوني(L.caladonia) و گلسنگ ايسلندی

4)گلسنگهاي ژلاتيني(I.gelatineux) جلبك اين گلسنگ از گروه جلبكهاي سبز_آبي، مانند نوستوك است و به همين علت ريسه ي اين گلسنگها لزج و ژلاتيني است مانند گلسنگ
كلما ژلاتينسوم(Collema gelatinesum).


موارد استفاده از گلسنگها:
از ريسه ي گلسنگها ماده يي بنام ليكنين به فرمول C18H15O11 بدست مي آورند. ليكنين بر اثر عمل آنزيمها ابتدا به دكسترين و سپس به قندي كه در آب سرد، الكل و اتر، غير محلول ولي در آب گرم كاملا" حل مي شود تبديل مي گردد.
از گلسنگي بنام كلادونيافرانژيفرينا الكل و از گلسنگ روسلا ماده قرمز رنگ بنام تنتورتورنسل مي گيرند.

[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]