گرم شدن اقيانوسها سبب كاهش فيتوپلانكتونها شده است

[پرشین پت نیوز]

تحقيقات جديد دانشمندان نشان مي‌دهد با گرم‌شدن آب اقيانوسها، شمار گياهان ريز موسوم به فيتوپلانكتون در اقيانوسها كه آغاز زنجيره غذايي در درياها و نيز از مهمترين عوامل جذب كربن از جو و دريا محسوب مي‌شوند، رو به كاهش گذارده است.

به گزارش سايت اينترنتي "نيوساينتيست"، محققان دانشگاه "اورگون" در آمريكا با كمك ماهواره ‪ SeaWiFS‬سازمان "ناسا" به اندازه‌گيري ميزان رنگ سبز در اقيانوسهاي زمين پرداخته و بدين وسيله سطح ماده كلروفيل(سبزينه) را در اقيانوسهاي زمين در ‪ ۱۰‬سال گذشته بررسي كردند.

اطلاعات جمع‌آوري شده با اين ماهواره به همراه شبيه‌سازي رايانه‌اي نشان داد فيتوپلانكتون‌هاي اقيانوسها كه از كلروفيل براي غذاسازي استفاده مي‌كنند، در ده سال اخير با دو تحول عمده مواجه شده‌اند.

ابتدا در سالهاي ‪ ۱۹۹۷‬و ‪ ۱۹۹۸‬كه اقيانوسهاي زمين پس از وقوع بزرگترين پديده "ال‌نينو" در حال سرد شدن بودند، ميزان فيتوپلانكتون‌ها در اقيانوسها شروع به افزايش كرد، اما در سالهاي بين ‪ ۱۹۹۹‬تا ‪ ۲۰۰۴‬كه ميانگين دماي آب اقيانوسهاي زمين با افزايش مواجه شد، ميزان فيتوپلانكتون‌ها نيز به شدت كاهش يافت كه اين كاهش در برخي نواحي كره زمين از مرز ‪ ۳۰‬درصد نيز بالاتر رفت.

اين ميزان كاهش فيتوپلانكتون‌ها در فاصله ‪ ۱۹۹۹‬تا ‪ ۲۰۰۴‬بدان معناست كه اين گياهان ريز در اين مدت ‪ ۱۹۰‬ميليون تن كربن كمتري را جذب و به مواد آلي تبديل كرده‌اند. تصاوير ماهواره‌اي نشان مي‌دهد پس از سال ‪ ۲۰۰۴‬ميزان فيتوپلانكتونها در اقيانوسهاي زمين مجددا اندكي افزايش يافته‌است.

فيتوپلانكتون‌ها تقريبا نيمي از عمل فتوسنتز موجودات زنده در كره زمين را بر عهده دارند. اين گياهان ريز، كربن و نور خورشيد را گرفته و به مواد آلي تبديل مي‌كنند كه اين مواد آلي مورد استفاده چرخه غذايي در اقيانوسها قرار مي‌گيرد و به همين علت فيتوپلانكتون‌ها يكي از عوامل كليدي بقاي حيات در كره زمين هستند.

اين گياهان ريز در لايه‌هاي بالايي آب اقيانوسها زندگي مي‌كنند، اما براي تغذيه خود از موادي كه از لايه‌هاي عميق‌تر آب در پي جريانهاي دريايي به بالا مي‌آيند، بهره مي‌گيرند. جريانهاي مذكور در پي تفاوت دماي لايه‌هاي مختلف آب اقيانوسها پديدار مي‌شوند.

آب در دماهاي مختلف داراي چگالي‌هاي مختلف است و به همين علت لايه‌هاي مختلف آب اقيانوس با چگالي‌هاي متفاوت با يكديگر مخلوط نمي‌شوند. اگر آب لايه‌هاي بالاي اقيانوس همانند آنچه در سالهاي اخير رخ داده بيش از حد گرم شود، تفاوت چگالي آبهاي سطحي با آبهاي عميق بيش از حد بالا رفته و به همين علت جريانهاي دريايي نمي‌توانند از لايه‌هاي عميق آب به بالا حركت كنند كه در نتيجه مواد غذايي از عمق اقيانوس به فيتوپلاكنتونها نرسيده و تعداد اين جانداران ريز كاهش مي‌يابد.

محققان حاضر در اين مطالعه كه در شماره اخير نشريه "نيچر" به چاپ رسيده، در آينده خواهان استفاده از تصاوير ماهواره‌اي دقيقتر براي بررسي گسترده‌تر وضعيت فيتوپلانكتون‌ها در اقيانوسها و سنجش نقش افزايش دماي زمين بر آنها هستند.