تاپیک جامع بیماریهای اسب

[فرهنگ]

کولیک یکی از شایعترین عارضه ها در اسب محسوب میشه.وهمه ساله تعدادی اسب به این سبب تلف میشن.تشخییص سریع کولیک در نجات حیوون بسیار موثر است. کولیک دلایل مختلی دارد از اختلالات دستگاه گوارش دستگاه ادراری تناسلی تا دلایل عصبی مشکلات گوارشی شامل :1الودگیهای انگلی 2 انباشتگی 3 عفونتها مثل پریتونیت 4 جابجایی و تلسکوپی شدن رودها و.......... مشکلات دستگاه ادراری مثل سنگ مثانه و....... دلایل عصببی که معمولا ریشه در عادات بد حیوان دارد. علایم : 1 غلط زدن که نشانه ان اسیب پوست در ناحیه برامدگیهای استخوان لگن درطرفین 2 لگد زدن به شکم 3 نگاه کردن به پهلوها و نشانه های تخصصیتر مثل : 1افزایش تنفس 2 افزایش ضربان {ضربان بالی 80 نشا نه عدم سلامت است } 4 تغییر در صداهای گوارشی 5 تغیر رنگ مخاطات {للثه سالم صورتی است} 6 اگر با انگشت لثه حیوان را فشار دهیم برگشتن رنگ لثه به حالت نرمال بیشتر از دو ثانیه طول میکشد. کمکهای اولیه : از غلط زدن حیوان جلوگیری کنید چون احتمال اسیب زدن به خودش هست. در صورت امکان حیوان را راه ببرید اگر تا مراجعه به دامپزشک زمان طولالنی سپری میشود میتوانید با مشورت دکتر دامپزشک از داروهای ضد التهاب غیر استروییدی مثل فلونکسین مگلومین یا فنیل بوتازون ..... استفاده کنید. اما بزرگترین کمک تماس فوری با دکتر دامپزشک است

[.masoud]

برخي از مهمترين بيماري هايي که اسبان به آنها دچار مي شوند:


بيماري استخوان زورقي

يکي از بيماريهاي مهمي که دست و پاي حيوان به آن مبتلا مي شود بيماري استخوان زورقي مي باشد که طي مسافت زياد در زمين هاي خشک و سخت و يا سرعت خيلي زياد از عوامل ايجاد آن مي باشد و بيشتر در دستهاي حيوان مشاهده مي شود.

اين بيماري عبارت است از تورم استخوان کوچک زورقي و قسمتي از تاندوني که در تماس با آن هست. در نتيجه اين تورم به تدريج تومور استخواني تيزي در استخوان پيدا مي شود که فوق العاده دردناک است و همينطور که بيماري پيشرفت مي کند قسمتهاي استخوان زورقي و اطراف آن به حالت مرده در مي آيند و سياه مي شوند.

در ابتداي اين بيماري علايم معمولا" غير مشخص هستند. اولين علامت پيدا شدن ناراحتي در دستهاي اسب مي باشد. آزمايش دقيق نشان مي دهد که پاشنه ها و قسمت جسم قورباغه سم اسب گرم هستند و همانطور که بيماري پيشرفت مي کند جسم قورباغه کوچک شده و پاشنه ها جمع مي شوند. پيشرفت بيماري معمولا" به آهستگي صورت مي گيرد اما خيلي زود عمل جراحي قطع عصب لازم مي شود. به هر حال هميشه اين چنين عملي هم رضايت بخش و مطمئن نيست.

زمين نرم و بانداژ مرطوب با آب سرد مخصوصا" در اطراف شاخمو مقدار درد را کاهش مي دهد.


هجوم الدمي سم

يکي از بيماريهاي مهمي است که در نتيجه اختلال در گردش خود سم اسب پيدا مي شود، زيرا عروق کف و کاسه به نسبتي که فشار خون تغيير مي کند نمي توانند انبساط پيدا کنند و در نتيجه اختلال پيدا مي شود. ميزان اين اختلال به عوامل مختلف بستگي دارد که گاهي خفيف و نامحسوس و گاهي فوق العاده شديد مي باشد. دستها بيشتر از پاها به اين بيماري مبتلا مي شوند. عده اي معتقد هستند که حرارت زياد، ايستادن به مدت زياد روي زمين سخت، يا نوشيدن مقدار زيادي آب سرد موجب اين بيماري مي گردد.

اين بيماري معمولا" به طور ناگهاني ظاهر مي شود. اسب مبتلا از حرکت ناراحت است، درجه حرارت بالا، تنفس سريع، اشتها کم و تشنگي زياد و دست و پاي گرم از علايم اين بيماري مي باشند. اسب مبتلا سنگيني خود را به روي دست يا پاي سالم مي اندازد. اين علايم 4 تا 5 روز باقي مي ماند و اگر فورا" معالجه نشود بيماري به شکل مزمن در مي آيد.

همانطور که بيماري پيشرفت مي کند درد و لنگش از ميان مي رود، اما ساختمان سم به تدريج تغيير مي کند. دواير متعدد و مشخص روي ديواره سم به طور افقي با سطح زمين و کف سم پيدا مي شود. به منظور کاستن درد بهتر است دست و پاي مبتلا را تا بالاي بخلق حداقل به مدت يک ساعت در آب گرم قرار داد و سپس آنــرا

در آب سردي گذاشت که در آن يخ ريخته شده است. اين معالجه را بايستي ادامه داد تا موقعي که درد تسکين پيدا کند. اسب نبايست زياد سرپا بايستد و هر چقدر بخوابد بهتر است. حضور دامپزشک در حالت شديد براي تزريق محلول آدرنالين ضروري است.



ازتوريــــــــا

ازتوريا بيماري است که علت اصلي آن شناخته نشده است. در بيشتر موارد تجربه نشان داده است که اسبهايي که کارشان کم و جيره غذايي آنها زياد است به اين بيماري مبتلا مي شوند.

علايم بيماري معمولا" بعد از اينکه اسب به کار گرفته شد پديدار مي گردد. حساسيت زياد، عرق کردن و تنفس سريع ناگهان ظاهر مي شود. لنگش سريعا" پيشرفت کرده و به وضعي مي رسد که اسب روي زمين مي نشيند، عضلات کپل و تهيگاه متورم و سخت مي شوند، درجه حرارت بالا مي رود.

موقعي که حيوان به اين بيماري مبتلا مي شود بايستي آن را در محل آرام و راحتي قرار داد و دامپزشک را باخبر ساخت. با پتوي گرم تهيگاه را پوشانده تا از جريان هوا مصون بماند. خوراک قابل هضم و ملين نيز نتيجه رضايت بخشي دارد.




شکم دردها

شکم درد با علايم درد در ناحيه شکم مشخص مي شود. اين بيماري به دليل معده کوچک ، روده هاي بزرگ چين دار، ناتواني در عمل استفراغ در اسب زياد ديده مي شود. معمولي ترين دلايل شکم درد، نامنظمي تغذيه، تغيير ناگهاني رژيم، استفاده از علوفه پژمرده و کهنه و يونجه کپک زده، تغذيه هنگام خستگي، کمبود آب، نجويدن کامل غذا، کار شديد بلافاصله پس از غذا و وجود انگل مي باشد. به اين ترتيب مي توان گفت که مسوول بروز شکم درد اغلب پرستاران و مهتران و مالکان اسبها مي باشند و در صورتي که در مورد تغذيه حيوان مراقبت بيشتري به عمل آيد مي توان از ابتلا به شکم درد جلوگيري کرد.

شکم درد با درد ناحيه شکم آغاز مي شود و اسب با ناآرامي، سم کوبيدن، به پهلو نگاه کردن، خميازه کشيدن، دراز کشيدن، غلتيدن، پشت هم تغيير جا دادن و ناليدن، آنر نشان مي دهد. در دل درد شديد اسب لگد مي زند و شديدا" به دور خود مي چرخد و حرکات غيرارادي مي کند، تنفس مشکل و بدن از عرق پوشيده مي شود. به محض مشاهده اولين علايم شکم درد بايستي غذاي حيوان را قطع کرد و دامپزشک را مطع ساخت. در صورتيکه اسبي تمايل به راه رفتن داشت مي توان به آرامي حيوان را راه برد اما هرگز نبايد در چنين شرايطي اسب را به يورتمه و چهارنعل و غلتيدن وا داشت، اين حرکات ممکنست باعث پارگي روده شوند. استفاده از حوله داغ و پتوي گرم جهت پيچيدن دور شکم و پهلوها ميزان درد را کاسته و عمل روده را تحريک و تسريع مي کند. از خوراندن دارو به اسب يا معالجات ديگر بدون نظر دامپزشک بايستي پرهيز کرد، چه ممکن است خطرناک باشد.

پس از معالجه کامل حيوان بايستي مدت 24 تا 48 ساعت از خوراندن غذاي کامل به آن خودداري نمود، البته اين مدت بستگي به شدت و ضعف شکم درد دارد. سبوس خيسانده گرم براي يکي دو وعده غذا پيشنهاد مي شود. به تدريج به مقدار غذا افزوده تا به اندازه جيره کامل روزانه برسد.

شکم دردهاي نفخي، انقباضي و انسداد روده بزرگ از اقسام شکم درد هستند، ضمن اينکه ورم روده و معده هم جزو بيماريهاي سوء هاضمه محسوب مي شوند.




بيماريهاي انگلي

بيماريهاي انگلي داراي اثرات سوء بسياري مانند کاهش وزن، لاغري، عدم رشد، کاهش توليد و عدم بهره وري کافي در اسب مي شوند.

انگلهاي اسب به دو دسته داخلي و خارجي تقسيم مي شوند، انگلهاي داخلي شامل سه دسته کرمها، مگسها و انگلهاي خوني هستند. کرمها به انواع نواري، لوله اي (مانند استرونژيلوس ها، آسکاريس ها و اکسيور) و پهن تقسيم مي شوند. مهمترين مگسها لارو گاستروفيل و مگس هابرونما مي باشند. از رايجترين انگلهاي خوني هم مي توانيم به تک ياخته هاي عامل بابزيوز، پيروپلاسموز ياد کنيم.

انگلهاي خارجي هم شامل کنه ها، جربها، مگسها، ساسها و شپشها هستند.

عوارض انگلها عبارتند از:

- عوارض مکانيکي: مثل فشار ناشي از انسداد آنها در روده ها (دل درد انگلي)

- تهاجم و تخريب سلولهاي بدن: مثل انگل بابزيوز که گلوبولهاي قرمز را تخريب مي کند

- ايجاد واکنشهاي التهابي در مقابل انگل: مثل نيش کنه ها و جرب ها که ايجاد آماس مي کند

- رقابت براي مواد غذايي با ميزبان: مثل کرم آسکاريس در کره اسب

- ايجاد کم خوني در اثر مکيدن خون و خونريزي

- انتقال برخي از بيماريهاي ديگر: مثل کنه ها که باعث انتقال بابزيوز مي شوند

روشهاي مبارزه با انگلهاي خارجي:

- استفاده از سمپاشي در اصطبلها و محيط نگهداري

- رعايت اصول بهداشت و تخليه کردن کود با فواصل زماني کوتاه

- شعله دادن بستر اصطبلها و آهک پاشي بستر و محل تخليه کود



روشهاي مبارزه و پيشگيري انگلهاي داخلي:

- مصرف داروهاي ضد انگل که بايستي به صورت منظم هر دو ماه يکبار مصرف شوند و سعي کنيم در هر دو تا سه مرتبه مصرف دارو، نوع آن را تغيير دهيم تا ايجاد مقاومت انگلي نکند. هر اسبي که جديد وارد مي شود بايد از داروي ضد انگل مصرف کند و پس از اطمينان از عدم آلودگي با بقيه اسبها همراه شود. در کره اسبها مادرانشان بايد داروي ضد انگل خورده باشند و خودشان بايد بعد از 2 ماهگي دارو مصرف کنند. از مهمترين داروهاي ضد انگل مي توانيم به آيورمکتين، فبانتل، لواميزول، آلبندازول و ... نام ببريم

- رعايت بهداشت بستر

- اگر در مرتع اسبها مي چرند بايد به صورت آيش چرا، از مرتع استفاده کرد

- اسب را باساير حيوانات در يک مرتع نيندازيم

- در صورت امکان پهن اسبها را بلافاصله از مرتع خارج کنيم

- زير و رو کردن بستر خاک مرتع در ماههاي گرم سال

- آزمايش مدفوع اسبها براي شمارش تخم انگلها (در هر گرم مدفوع نبايد بيشتر از 100 تخم انگل وجود داشته باشد)

- آزمايش خون که معمولا" در موقعي که اسب دچار بيماري انگلي باشد تعداد ائوزينوفيل خون زياد مي شود

- برخي داروهاي انگلي پس از مصرف بايد دو هفته بعد هم تکرار شوند تا لاروها را نيز از بين ببرند





منابع:

- جزوه درس بهداشت اسب، دکتر ميريان، پاييز 1379

- جزوه درس پرورش اسب، دکتر خليلي، پاييز

[River]

هاري يك بيماري ويروسي كشنده است كه مخصوص گوشتخواران اهلي و وحشي بوده و انسان و ساير حيوانات خونگرم پستاندار به طور تصادفي و غالباً از طريق گزش به آن مبتلا مي شوند.

اين بيماري به دلايل ذيل داراي اهميت مي باشد:

۱ ـ ميزان كشندگي بـــــــالا ( صددرصد) به طوري كه پس از ظهور علايم بيماري چه در انسان و چه در حيوان درمان پذير نبوده و بيمار محكوم به مرگ مي باشد.
۲ ـ افزايش روند موارد حيوان گزيدگي انساني كه بناچار سالانه مبالغ زيادي صرف خريد سرم و واكسن ضد هاري جهت درمان و پيشگيري مي گردد.
۳ ـ تلفات و خسارات اقتصادي زياد
۴ ـ و …

عامل بيماري:
ويروسي است بي هوازي و نروتروپ يعني تمايل به سيستم عصبي دارد و وقتي به سيستم عصبي مركزي حمله نمايد تقريباً هميشه موجب مــــــرگ ميزبان مي گردد.
ويروس هاري در حرارت ۵۰ درجه سانتي گراد در مدت ۱۵ دقيقه و در حرارت ۶۰ درجه در مدت ۳۵ ثانيه و در حرارت ۱۰۰ درجه سانتي گراد در مدت چند ثانيه از بين مي رود.
بنابراين براي ضدعفوني وسايل آلوده كافي است چند دقيقه آنها را بجوشانيد و يا از فنل و الكل استفاده نماييد.


مخازن بيماري:

كليه حيوانات خونگرم پستاندار چه وحشي و چه اهلي اعم از گوشتخوار ـ علفخوار ـ جوندگان و از پرندگان ( خفاشها ) به اين بيماري حساس مي باشند.

راههاي سرايت بيماري :

۱ ـ اصلي ترين راه سرايت بيماري از طريق گازگرفتن به وسيله حيوانات مي باشد. در مورد گربه و گربه سانان از طريـــــق پنجه كشيدن انتقال بيماري صورت مي گيرد، زيرا گربه دايماً مشغـــــــول ليسيدن پنجه ها يش مي باشد و پنجه ها آلوده به بزاق مي شوند و در موقع پنجه كشيدن مي تواند ويروس را از طريق خراش به انسان منتقل نمايد.

۲ ـ راه پوست:
بيماري هاري از راه پوست سالم قابل سرايت نيست، ولي اگر كوچكترين خراش يا زخمي در پوست وجود داشته باشد قابل سرايت مي باشد.
۳ ـ راه مخاط ها :
سگها و گربه هاي به ظاهر سالم كه در اواخر دوره نهفتگي بيماري هاري هستند مي توانند ويروس را از طريق ليسيدن مخاط لب ـ چشم و بيني به صاحبان خود منتقل نمايند.
۴ ـ انتقال از راه دستگاه گوارش:
انتقال بيماري از اين طريق بعيد به نظر مي رسد، ولي بايد از خوردن گوشت و ساير فرآورده دامهاي مبتلا به هاري خودداري نمود.

علايم بيماري در حيوان:

دوره كمون يا نهفتگي در سگ و گربه ۲ تا ۳ هفته و گاهي چند ماه است. مهمترين علايم تغيير در رفتار و عادات حيوان مي باشد ، به گونه اي كه حيوان بيش از اندازه به صاحب خود انس مي گيرد و به گوشه اي پناه مي برد و بالاخره در اثر فلج اندامي و دستگاه تنفسي تلف مي شود و يا در بيشتر مواقع حيوان مضطرب و كم كم به صورت وحشي و درنده درآمده و به هر كس و هر حيوان كه سر راه او باشد حمله مي كند ـ كف از دهانش سرازير شده و به علت عدم امكان بلع بر اثر گرسنگي ـ تشنگي و سرانجام بر اثر فلج دستگاه تنفسي مي ميرد.

علايم بيماري در انسان :

دوره نهفتگي در انسان معمولاً بين ۲ تا ۸ هفته و گاهي كمتر از ۵ روز و به طور نادر تا يكسال و بيشتر نيز ديده مي شود.

علايم بيماري هاري در انسان :

اين بيماري شامل چند مرحله است.

در دوره مقدماتي بيماري كه ۲ تا ۳ روز قبل از ظهور علايم اصلي است افسردگي، بي قراري، خستگي، بي اشتهايي ، تف اندازي، سوزش و خارش و گاهي درد در محل گزش ديده مي شود؛ پس از اين دوره انسان نسبت به تمام محركهاي فيزيكي، شيميايي، حسي و بويايي واكنش نشان مي دهد. كوچكترين صدا يا نور او را به شدت متشنج مي كند و خود را به در و ديوار مي زند؛ اطراف دهان او را كف مي پوشاند و بيمار عطش فراوان دارد، ولي به علت انقباض عضلات گلو قادر به نوشيدن آب نمي باشد و با ديدن يا شنيدن صداي آب به شدت تحريك مي شود و همچنين عبور هوا نيز از روي صورت باعــــــث تحريك بيمار مي شود.
پس از آن بيمار بر اثر انقباضات شديد عضله قلب و فلج دستگاه تنفسي فوت مي نمايد.

اقدامات لازم جهت فرد حيوان گزيده:

۱ ـ خارج ساختن و تميز نمودن ويروس هاري از محل زخم:

تا حد مقدور در ساعات اوليه پس از گزش بايد لابلاي زخم را حداقل به مدت ۵ تا ده دقيقه با آب تميز و صابون عميقاً مورد شستشو قرار داد. اين عمل مهمترين قسمت پيشگيــــــري از هاري به حساب مي آيد و مي توان ادعا كرد كه بيش از ۵۰ درصد پيشگيري از بيماري مربوط به رعايت اين مسأله است.
۲ ـ خارج كردن صابون از لابلاي زخم‌:
با استفاده از شيلنگ و فشار آب بايد كف صابونهاي باقيمانده را از لابلاي زخم خارج نمود، زيرا باقيمانده صابون مي تواند مواد ضدعفوني كننده را بي اثر نمايد.
۳ ـ ضد عفوني نمودن زخم:
زخم را بعد از شستشو بايد با الكل ۶۰ تا ۷۰ درجه يا محلول بتادين يك درصد و يا ساير مواد ضدعفوني نمود (زخم را هيچ وقت نبايد پانسمان نمود زيرا ميكروب هاري بي هوازي است و بر اثر پانسمان رشد آن سريع خواهد شد).
۴ ـ ارجاع فرد به مراكز بهداشتي درماني جهت تلقيح واكسن و سرم
و پيگيري جهت تكميل نوبتهاي واكسن (كه اين مسأله بايد با پيگيري، آموزش و حساسيت كامل دنبال گردد) ضمناً وضعيت واكسيناسيون توأم يا ثلاث فرد مجروح بايد مورد بررسي قــرار مي گيرد. اگر واكسيناسيون كامل باشد فقط يك نوبت واكسن به عنوان يادآور كافي است، در صورتي كه مجروح بر ضد كزاز قبلاً ايمن نشده باشد. اولين نوبت واكسن و همچنين سرم ضدكزاز به مقدار مورد نياز با نظر پزشك به وي تزريق مي شود و مطابق دستور عمل نوبت هاي بعدي واكسن را ادامه مي دهيم.

واكسن هاري

واكسن هاري از كشت سلولي تهيه مي شود و آن را مي بايست در ۵ نوبت در روزهاي: صفر ـ ۳ ـ‌۷ ـ ۱۴ ـ ۳۰ به صورت عضلاني و حتماً در عضله دلتوئيد بازو تلقيح نمود. در اطفال كمتر از ۲ سال واكسن در ناحيه فوقاني و جانبي ران تزريق مي شود. هرگز نبايستي واكسن را در عضله سرين تلقيح كرد.
اگر فردي مورد گزش سگ قرار گيرد و سگ در دسترس باشد بايد آن را به مدت ۱۰ روز بسته و تحت مراقبت قرار داد و در اين مدت اگر علي رغم تأمين آب و غذاي كافي حيوان تلف شد، به احتمال زياد حيوان هار بوده و بايستي واكسيناسيون هاري تا نوبت آخر ادامه پيدا كند، ولي اگر بعد از ۱۰ روز حيــــوان سالم ماند نتيجه مي گيريم سگ هار نيست و از ادامه واكسيناسيون يعني نوبتهاي ۱۴ و ۳۰ خودداري مي نماييم .

تذكر : اگر فردي با ۴۸ ساعت يا بيشتر تأخير مراجعــــــه نمايد مي توانيم دوز اوليه واكسن را به دو برابر افزايش دهيم.

سرم هاري :

سرم هاري كه در حال حاضـــر مورد استفاده قرار مي گيرد از پلاسماي انساني تهيه شده و هيچ نوع مخاطره اي در برندارد و احتياج به تست نيز ندارد.
مقدر آن ۲۰ واحد به ازاي هر كيلوگرم وزن و در عضله بايد تلقيج نماييم. بهتر است نصف سرم را در داخل و اطراف زخم و نصف ديگر را در عضله تلقيح نماييم.
در چه مواردي علاوه بر واكسن سرم نيز مورد نياز مي باشد:

۱ ـ گزش توسط حيوانات وحشي
۲ ـ اگر حيوان اهلي باشد ولي متواري شده باشد
۳ ـ اگر فرد داراي زخمهاي عميق و متعدد به ويژه در ناحيه سر، صورت، گردن و نوك انگشتان باشد.

تذكر مهم : كليه موارد حيوان گزيدگي چه اهلي و چه وحشي را بايد هار تلقي نمود و بيمار را بايد فوراً تحت اقدامات پيشگيري قرار داد؛ اين موضوع به قدري اهميت دارد كه اگر حيوان گزنده مثل سگ داراي قلاده و واكسيناسيون كامل نيز باشد، مي بايست اقدامات پيشگيري و درمان را براي فرد سريعاً انجام داد يعني داشتن سابقه واكسيناسيون حيوان مانعي براي انجام « سرو واكسيناسيون » فرد نيست.

[River]

کوليک،علل ايجاد و نحوه درمان آن :

اسبداران معتقدند از زماني که اسب بوده و هست ، کوليک هم بوده و خواهد بود . ميزان مرگ و مير اسبها از کوليک ، از هر بيماري بيشترميباشد .اين سئوال پيش مي آيد که کوليک چيست و چگونه و چرا ايجاد ميشود ؟
خطر کوليک ناشي از عدم رسيدگي درست به اسبها است که امکان بروز انباشتگي ، پيچ خوردگي روده هاي اسب ، زخم معده ،پارگي معده و انسداد روده را ايجاد ميکند و موجب بروز کوليک ميشود . معمولا کوليک بصورت آني و ناگهاني پيش ميايد و مهم است که علت اين بيماري هرچه سريعتر مشخص شود تا بتوان از پيشرفت آن جلوگيري کرد و آن را مهار نمود .
....
با توجه به موارد فوق تعريف کوليک همان درد شکم ميباشد که از اسپاسم کولون روده اسب صورت ميگيرد .اختلالاتي که در اسب موجب کوليک ميشوند عبارتند از :
کوليک يا دل درد عادي 83 %
کوليک ناشي از انباشتگي 7 %
کوليک گازي يا اسپاسمي 4%
کوليک ناشي از پارگي معده 2%
آماس روده 1%
انسداد اختناقي 3%
....
[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]

نشانه هاي کوليک در اسب مبتلا
1- غلت زدن
2- پا کوبيدن مداوم
3- دراز کشيدن بيش از حد معمول
4- برگرداندن سر به سمت پهلو
5- تاب دادن مکرر لب بالا
6- پشت کردن به گوشه جايگاه همراه با بروز ناراحتي
7- لگد زدن به شکم
8- ايستادن با بدني کشيده
9- نشان دادن مکرر حالت دفع ادرار
10- عدم دفع مدفوع به مدت بيش از 24 ساعت
11- بي اشتهائي
12- رفتار غير عادي و افسردگي
13- تعرق
14- اسهال
....
[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]

بالاترين ميزان مرگ و مير اسبها ناشي از انسداد اختناقي روده ميباشد.برخي عوامل از جمله نژاد در اسب ممکن است تعداد دفعات ابتلا به کوليک را بيشتر کند مثل نژادهاي استاندارد برد ، تنسي واکينگ ، امريکن سدلبرد و وارم بلاد .
خطر انسداد کولون در پوني ها و انباشتگي در اسبهاي جنوب شرقي ايالات متحده آمريکا بيشتر است .
بيشترين عواملي که باعث کوليک ميشوند عبارتند از:
- چسبندگي هاي درون حفره شکم در اسباني که جراحي حفره شکم داشته اند .
- انباشتگي کولون بزرگ که بطور ناگهاني بروز ميکند در اسباني که به مدت زيادي در اصطبل به سر ميبرند ، و ميزان فعاليت ورزشي آنها کاهش ميابد و يا همزمان تحت درمان داروئي بوده اند.
- انباشتگي هايي با کاهش نوشيدن آب و خوردن خوراکهاي خشبي کم کيفيت و گاها نا مناسب بودن وضعيت دندانها در اسب .
- انباشتگي هاي سکوم و زخم معده با تجويز زياد " فنيل بوتازون " در ارتباط ميباشد .
خطر ابتلا به کوليک در اسبهاي اصيل (عرب) بالاتر از ساير نژادهاست . خطر کوليک در اسبهاي 2 تا 10 سال بيشتر از کره اسبها (از شير گرفته تا يکساله) و يا اسبهاي 10 سال به بالاست .
خطر ابتلا به کوليک با وقايعي همانند : آبستني ، دوره شيرواري ، تغيير جيره ، تغيير در نوع فعاليت هاي بدني ، حمل و نقل ، تب و واکسيناسيون در ارتباط ميباشد .
اسبهايي که نسبت غلات به علوفه شان بيشتر است يا روزانه 5/2 کيلوگرم يا بيشتر غذا ميخورند ، در معرض خطر بالاتري از ابتلا به کوليک هستند .
اسبهايي که خوراک پليت و مخلوط دانه غلات آسياب شده با ملاس ميخورند در مقايسه با اسبهايي که کنسانتره درجيره آنها مصرف نشده بايد بيشتر مورد توجه قرار گيرند .
کوليک را ميتوان بر اساس عامل آن در يکي از موارد زير جاي داد :
جيره غذايي ، استعداد مبتلا شدن به کوليک (نژاد) ، تغيير در حرکات دستگاه گوارش ، عفونت ، انگلها ، زخم ها .
.....
بيماري هايي که در اسبها منجر به کوليک ميشوند به قرار زير ميباشند :
1- انباشتگي به علت خوراک خشبي کم کيفيت
2- نفخ به علت تخمير بيش از حد
3- توده مانع در مسير گوارش به علت وجود جسم خارجي
4- ايست حرکات به علت نا متعادل بودن الکتروليتهاي خون
5- افزايش قدرت انقباضي به علت واکنش سمپاتو ميتيک
6- پيچ خوردگي کولون بزرگ به علت حرکات ناهنجار
7- جابجايي و انسداد اختناقي و فتق به علت زمينه کالبد شناختي و نژادي
8- کوليک به علت سالمونلا
9- آبسه به علت اسروپتوکوکوس اکوئي
10- زخم معده و روده به علت داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي
11 - آماس کولون پشتي يا Dorsal colitis است.
....
علل کوليک :

...1- انگلها :
انگلها از علل ايجاد کننده کوليک هستند و برنامه هاي مهار کننده آلودگي انگلي ميزان بروز کوليک را کاهش ميدهد . بيماريهاي ناحيه سکوم و ناحيه ايلئون به سکوم با آلودگي به کرمهاي پهن گره خورده نشان دهنده اين است که اين آلودگي نوعي عامل خطر ساز است
..
2- انباشتگي :
بلعيدن اجسام خارجي هم ميتواند عامل کوليک باشد . انباشتگي شن در کولون به انسداد مي انجامد و بلع اجسام خارجي از جمله ميخ ، سيم و يا سنگهاي نوک تيز ممکن است اولين گام براي تشکيل سنگ روده باشد . بالا بودن پ هاچ کولون و غلظت کانيها موجب سنگ ميشود . تکه هاي لاستيک ، الياف نايلوني مثل موکت و طناب نايلوني ، مو ، سنگها و بذر گياهان از علل شناخته شده انسداد روده ميباشند .در ضربات فيزيکي به حفره شکم ممکن است بخشي از روده جابه جا شود .
پارگي مزانتر با ضربات به شکم و سخت زايي در ماديان ها در ارتباط است .
هماتوم يا خون مردگي ، گرچه در ديواره روده نادر ميباشد ، ولي در ديواره روده کوچک و کولون بزرگ مشاهده شده است . نقايص مادر زادي هم از ديگر عوامل ايجاد کوليک ميباشند . آماس روده به خاطر آماس مخاط يا ديواره روده ، سالمونلا(باکتري گرم منفي) در مراحل آغازين و پريتونيت پس از عمل جراحي ميتوانند کوليک ايجاد کنند . عفونت حفره شکم بخاطر آسيب ديده گي روده ميتواند عامل کوليک باشد . آلودگي مجاري لنفاوي در روده ناشي از اسروپتوکوکوس اکوئي و گونه هاي رودوکوکوس بوجود مي آيند ، که بعدا در روده چسبندگي ميدهند و انسداد و کوليک در پي خواهد داشت .
....
3-مسموميتها :
برخي داروها و اقلام غذائي مورد استفاده در جيره در صورت مصرف بيش از حد باعث بروز کوليک ميشوند .
زخمهاي دستگاه گوارش :
در کره اسبهاي دچار زخم معده احتمال کوليک وجود دارد . همچنين در کره اسبهاي 4 تا 6 ماهه در صورت بروز زخم دوازدهه بدليل اينکه تخليه معده از حالت هنجارخارج ميشود ممکن است کوليک روي بدهد .
نشانه هاي زخم معده عمدتا کم اشتهائي ، لاغري يا کارکرد ضعيف است . در زخمهاي شديد ، شدت کوليک به اندازه اي است که انجام عمل جراحي اجتناب نا پذير است .
زخم معده يا روده ميتواند از عوارض تجويز طولاني مدت داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي باشد .
يکي از نشانه هاي مسموميت با فنيل بوتازول در اسب کوليک است که در آغاز بصورت حاد و در نهايت به شکل مزمن در مي آيد . انسداد روده و يا حرکات نا هنجار روده مثل به دام افتادگيها ، پيچ خوردگيها و جابجايي روده باعث ايجاد کوليک ميشوند .
تغيير در مقدار کلسيم و پتاسيم سرم خون با کوليک ارتباط دارد و هر دو از علل انسداد ميباشد . افت کلسيم ميتواند موجب انسداد و يا جابجايي کولون و ساير کوليکهاي حاد گردد .
تجويز پتاسيم در موارد هيپوکالمي ميتواند حرکات روده را بهبود بخشد . ميزان منيزيم هم در حرکات روده موثر است . معمولا اسبهايي که به کزازعلفي مبتلا ميشوند ، ميزان کلسيم و منيزيم خون آنها کاهش ميابد و يا در اسبهايي که به مدت طولاني از غذا محروم مانده اند کاهش منيزيم خون موجب تغيير در حرکات دستگاه گوارش و نهايتا کوليک ميشود .
سکوم و کولون بخشي از دستگاه تخميري دستگاه گوارش اسب ميباشد که هضم سلولز و سنتز اسيدهاي چرب فرار در آن انجام ميگيرد . عوامل خطر سازي چون افزايش مصرف دانه غلات ، تغيير در فعاليت بدني اسب و يا تغيير جيره ممکن است از علل کوليک باشد .

منبع:
سایت فامیران

[ati]

اپیدمیولوژی و بیماری زایی:
عامل آن باکتری به نام استرپتوکوکوس اکویی است که جایگاه آن در لوزه های اسب است. این باکتری از دام آلوده یا حامل در اثر تماس مستقیم یا غیرمستقیم به دام حساس انتقال می یابد. بیماری گسترش جهانی دارد و مسری است. دام آلوده تا حداقل 4 هفته بعد از آلودگی باکتری را پخش میکند. حشرات در انتقال آلودگی نقش دارند زیرا از ترشحات آلوده دام تغذیه کرده و باکتری را به میزبان جدید انتقال می دهند.اسب ها در هر سنی ممکن است بیمار شوند ولی بخصوص اسب های جوان 5-1 سال بیشتر دچار عفونت می شوند اگرچه ایمنی خوبی بعد از عفونت در دام بهبود یافته ایجاد می شود ولی ممکن است اسب دوباره آلوده گردد.
کره اسب هایی که ترشحات بینی آنها آلوده است گاهی در حین خئردن شیر می توانند غده پستان مادر را آلوده سازنند و در نتیجه باعث بروز ورم پستان گردند.همچنین عفونت های رحمی در اسب ماده نیز ممکن است اتفاق بیافتد.


[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]


علایم درمانگاهی:

دوره کمون بیماری از 6-3 روز و تا سه هفته یا بیشتر متغیر می باشد. علایم بیماری شامل تب(40-5/39 درجه) ، قطع کامل اشتها و ترشح سروزی بینی است که بتدریج چرکی می شود. مخاط بینی و حلق متورم می شود و آبسه های کوچکی در فولیکول های لنفوییدی تشکیل می گردد. ناحیه حلق شدیدا" دردناک است. تورم ناحیه حلق ممکن است بحدی شدید باشد که دام قادر به بلغ آب و غذا نباشد.درگیر شدن عقده های لنفاوی پشت حلقی منجر به بسته شدن راه عبور هوا می شود و در نتیجه آن دام دچار تنگی نفس می گردد. یک تا دو هفته بعد از شروع اولین علایم بیماری آبسه ها باز می شوند و با خارج شدن کانل چرک دام بهبود می یابد. گاهی آبسه در نواحی سینه وشکم تشکیل می گردد که پاره شدن آنها معمولا" منجر به مرگ دام می شود. متاستاز آبسه در سایر اندامها ممکن است باعث بروز مشکلات جدید گردد.

تشخیص بیماری:

علایم آشکار درمانگاهی همراه با جداسازی باکتری عامل بیماری از ترشحات بینی و چرک آبسه ها به تشخیص کمک می کند. بیماری گورم می بایست از بعضی بیماری های دیگر در اسب از جمله رینوپنومونی ویروسی اسب، تورم شریان ویروسی اسب و آنفولانزا تفریق گردد. به هر حال در این بیماری ها بزرگ شدن عقده های لنفاوی درگیر معمولا" اتفاق نمی افتد. هرچند که در این بیماری آثار پوستی وجود ندارد مع هذا باید از بیماری مشمشه نیز متمایز گردد.

درمان:

به دلیل مسری بودن بیماری، اسب آلوده بلافاصله بایستی از سایرین جدا گردد و سریع تحت درمان با آنتی بیوتیک های مناسب از راه غیر خوراکی قرار گیرد. به طور همزمان مراقبت از دام به بهبود سریعتر کمک می کند. عامل بیماری نسبت به پنی سیلین، کلرامفنیکول، اریترومایسین، لینکومایسین و تتراسایکلین ها حساس می باشد در عین حال انجام آزمایش حساسیت آنتی بیوتیکی برای انتخاب بهترین آنتی بیوتیک ضروری می باشد. درمان با آنتی بیوتیک بدون خارج شدن چرک از آبسه ها نتیجه ای ندارد گاهی خارج شدن کامل چرک از آبسه بدون درمان باعث بهبود دام مبتلا می گردد. میزان مناسب تجویز پنی سیلین جی 22000 واحد برای هر کیلوگرم به صورت تزریقی دو بار در روز و به مدت 5 روز می باشد. تتراسایکلین اگرچه داروی موثری است ولی به علت احتمال بروز اسهال توصیه نمی گردد.

پیشگیری و کنترل:

به منظور جلوگیری از گسترش بیماری می بایست با مشاهده دام بیمار هرچه سریعتر آن را از گله جدا و از محل خارج نمود. محل نگهداری و وسایل آلوده بایستی به نحو مطلوبی ضد عفونی گردند.
در صورت مشاهده چند مورد بیماری، دامهای سالم را باید واکسینه نمود. دقت شود که دامهای بیمار واکسینه نشوند زیرا خطر بروز واکنش های ازدیاد حساسیت وجود دارد.
واکسن تجاری تهیه شده از باکتری کشته استرپتوکوکوس اکویی در دسترس است که در کره اسب های 12-3 ماهه توصیه می شود. سه بار تزریق به فاصله 14-10 روز و یک بوستر بعد از یک سال نتیجه مطلوبی می دهد. هدف از واکسیناسیون کاهش تعداد موارد و کاهش شدت بیماری است. ایمنی به اندازه ای خواهد بود که روند شیوع بیماری را آهسته یا قطع کند.

[jassmin]

عامل آبله اسب "horse pox" ظاهرا همان ويروس آبله گاو است و به آبله انسان نزديك است. احتمالا هر سه اين ويروسها گونه هاي مختلف يك نوع ويروس مي باشند و در اثر عادت كردن به انواع مختلفي از حيوانات بيماريزايي بيشتري براي نوع مخصوصي پيدا نموده اند. ويروس اسبي به گاو انتقال يافته و ويروس آبله گاوي نيز اسب را مبتلا ميسازد. همچنين با ويروس آبله اسبي در گاو يا آبله گاوي در اسب ميتوان ايمني ايجاد كرد. اشخاصي كه بر ضد آبله مايه كوبي نشده باشند , در صورت پرستاري اسبهاي مبتلا دچار جراحاتي نظير آثار حاصل از مايه كوبي بر ضد آبله ميشوند.

در حال حاضر بيماري آبله در انسان در دنيا ريشه كن شده است. ( اعلام سازمان بهداشت جهاني) چندين سال است كه بيماري آبله اسب از ايالات متحده يا اروپا گزارش نميشود. با ريشه كن شدن بيماري آبله انسان در دنيا احتمال بروز آبله اسب كاهش يافته است. ميزبان طبيعي ويروس اسب است ولي ويروس ميتواند در گاو و انسان نيز بيماري ايجاد كند. عفونت از اسبي به اسب ديگر توسط انسان يا لوازم و تجهيزات موجود در باشگاههاي سواركاري و پرورش اسب و يا توسط حشرات صورت مي گيرد. انتقال به انسان از طريق مستقيم و تماس با حيوان مبتلا صورت مي گيرد و در انسان فرم خفيف بيماري وجود دارد.

بيماري در انسان بصورت ضايعات آبله بر روي انگشتان و دستها و بازوها و بندرت ساير نقاط بدن ظاهر مي شود. گاهي اوقات احساس خارش و درد در محل زخم وجود دارد. در برخي موارد تب و بيقراري عمومي وجود داشته كه توقف فعاليت بيمار را براي مدت يك يا چند روز ايجاد مي نمايد.
بيماري در اسب ممكن است به دو شكل بروز كند. شكل كم اهميت تر ، عفونت بخلق پاي اسب بوده و ظاهرا بوسيله دستهاي آلودهء نعلبندان و افرادي نظير آنها بوجود مي آيد. اين عفونت به عنوان گريس پا يا پاي گريسي ( Grease heel ) شناخته شده است. از علائم بيماري دانه هاي كوچكي است ( آبله ) كه تبديل به تاول مي شود ، كم كم دانه ها چركي شده و روي آنها را دلمه خشك مي پوشاند و زخمها خشك ميشوند. در خلال تظاهرات اوليه ، پاها تا حدي دردناك بوده ، ممكن است اندكي لنگش ايجاد ، ليكن واكنش عمومي وجود نداشته يا چندان شديد نيست.

در شكل ديگر بيماري جراحات بصورت دانه هاي متعددي در سطح داخلي دهان،روي لثه، زير زبان و داخل لبها ايجاد و به زودي به تاول تبديل ميشود. دانه ها كم كم چركي شده و حيوانات مبتلا خصوصا حيوانات جوان تقريبا هميشه تب داشته و ممكن است بشدت بيمار شوند( حيوانات مسن تر ممكن است تب خفيفي نشان دهند ) حالت عمومي بويژه در كره اسبها خيلي بد است و ممكن است تلف شوند. اسبهاي مبتلا اشتهاي خود را از دست ميدهند ، بزاق از دهان جاري بوده و حيوانات دهان خود را جهت تسكين درد در آب فرو مي برند. اين شكل بيماري ابتدا با جراحات محدودي شروع ميشود ، سرانجام تمام مخاط دهان را فرا مي گيرد و گاهي به مجراي بيني نيز سرايت مي كند.

تشخيص قطعي توسط آزمايشگاه صورت مي گيرد.

براي آبله اسب يا درمان زخمهاي آبله ، داروي خاصي وجود ندارد.خشك نگهداشتن زخمها ، آنتي بيوتيك ( فرم موضعي ) جهت جلوگيري از آلودگي ميكروبي و داروهاي مسكن جهت تسكين درد مفيد است.

ضد عفوني كردن وسايل و لوازم تيمار، سواركاري و... توصيه ميشود. بهبودي از اين بيماري با ايجاد ايمني قوي همراه است. از آنجايي كه جراحات پوستي بيماري ناراحتي كمتري براي اسب ايجاد مي كند ، برخي از كارشناسان عقيده دارند كه با آلوده ساختن اسب از طريق بين پوستي مي توان حيوان را در برابر شكل خطرناك بيماري ايمن ساخت. هر دو ويروس آبله گاوي و آبله اسبي به افراد واكسينه نشده بر عليه آبله انسان انتقال يافته ، ليكن به افراد واكسينه شده منتقل نمي گردند. با ريشه كن شدن بيماري آبله انسان در دنيا ، اهميت آبله حيوانات كاهش يافته است.

[River]

بيماری شب کوری اسبان يا پريوديک افتالميا يا تورم راجعه عنبيه

علائم : حضور فیبرین یا سلول در اتاقک قدامی چشم، بسته شدن چشم ، ریزش اشک، ادم قرنیه، ترس از نور، تنگی مردک و دردناک بودن آن را نشان می دهند.

سایر علائم عبارتند از: تکان دادن سر، آبریزش از بینی، تجمع چرک در چشم، از دست دادن تعادل ، لغزش و از جمله مواردی که صاحب دام به آن اشاره می کند شامل کشیدگی سر، کاهش اشتها و بدخلقی است. هرچند با پیشرفت بیماری، امکان دائمی شدن این علائم وجود دارد.

اين علايم ممکن است به صورت دوره اي ديده شود و در نهايت منجرب به کوری اسب می شود .




[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]


[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]


[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]


[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]

[behnaz]

بیماریهای اسببر اساس عوامل بیماریزا بهگروه های: ویروسی، میکروبی، قارچی و انگلی تقسیم بندی می شوند که درزیر به خلاصه ای از مهمترین بیماریهای مذکور اشاره شده است:

بیماریهای ویروسی

بیماری هاری در اسب Rabies

بیماری هاری یکی از خطرناک‌ترین بیماری‌های واگیر ومشترک بین انسان و کلیه حیوانات پستاندار می‌باشد. عامل بیماری ویروسمی‌باشد که در کلیه حیوانات خونگرم ایجاد بیماری کشنده می‌نماید. سگ وگربه بیشتر از سایر حیوانات نسبت به بیماری هاری حساس می‌باشند. ویروسعامل بیماری در بزاق فراوان بوده و گاز گرفتن توسط حیوانات هارعادی‌ترین راه انتقال بیماری به انسان و سایر دام‌ها می‌باشد. ویروساین بیماری تمایل به دستگاه عصبی دارد و جراحاتی در این بافت ایجادمی‌کند.

علائم بیماری :اولین نشانهبیماری وجود خارش در محل گازگرفتگی است. اسب بیمار مضطرب بوده غذانمی‌خورد و مرتب محل گزش را با دندان خود می‌کند، به پرستار و افرادیکه به او نزدیک می‌شوند حمله می‌کند و اگر فرار نکنند آنها را به‌شدتگاز می‌گیرد. به‌تدریج نشانه‌های فلجی در عضلات گلوی دام ظاهر شده وحیوان با وجود تشنگی مفرط نمی‌تواند آب بخورد. فلجی کم‌کم به پاهارسیده، حیوان به زمین می‌خورد و در مدت کوتاهی تلف می‌شود.

..

آبله اسب Horsepox

آبله اسب قابل سرایت به انسان و گاو می‌باشد. نشانی‌های بیماری در اسب عبارت از وجود جراحات و دانه‌هائی در سطحداخلی دهان، زیر زبان، لثه‌ها و لب می‌باشد. دانه‌ها کم‌کم چرکی شده وحیوان دچار تب می‌شود بزاق از گوشه دهان جاری شده و میل به غذا ندارد. جراحات به‌تدریج وسعت یافته و به مخاط بینی نیز سرایت می‌کند. کرّهاسب‌ها به بیماری حساس‌تر بوده و گاهی تلف می‌گردند. در صورتی‌کهدانه‌های آبله در روی پاهای حیوان و در ناحیه بخولق ظاهر شود اندکیلنگش ایجاد کرده کم‌کم دانه‌ها چرکی شده و روی آنها را دلمه خشکمی‌پوشاند و حال حیوان بهبود می‌یابد.

...

آنسفالیت ویروسی اسب The Infectious Equine Encephalitis

آنسفالیت ویروسی از بیماری‌های عفونی است که اسب‌هارا مبتلا ساخته و موجب ابتلاء انسان نیز می‌شود. آنسفالیت ویروسی دارایانواع مختلف بوده و از آن جمله آنسفالیت ویروسی و نزوئلائی می‌باشد. نشانی‌های بیماری در اسب اختلال در شناسائی، عوارض عصبی، عدم تعادل، تبو فلجی می‌باشد. دفع مدفوع و ادرار مشکل شده حیوان دایره راه می‌رود وکم‌کم فلجی ظاهر می‌شود و حیوان زمین‌گیر و در مدت۲تا۴روز تلفمی‌گردد. تعدادی از اسب‌هائی که فلج نمی‌شوند زنده می‌مانند. ناقل اصلیبیماری پشه‌‌ها می‌باشند ولی انتقال از اسب به اسب نیز امکان‌پذیر است.

آنسفالیت ویروسی شرقی و غربی و آنسفالیت ژاپنی نیزوجود دارد که کمتر اسب را مبتلا می‌سازد. آنسفالیت ژاپنی در حقیقت یکبیماری انسانی است که در بیشتر موارد انسان عفونت را به حیوانات منتقلمی‌سازد.

...

آنفلوانزای ویروسی اسب Equine Viral Influenza

آنفلوانزای اسب بیماری مسری بوده که در شرایط طبیعیتک‌سمی‌ها بیشتر به آن مبتلا می‌شوند. در نقاطی که تعداد زیادی اسب درمجاورت هم قرار گیرند بیماری به‌سرعت در بین آنها اشاعه می‌یابد. اسب‌های جوان به بیماری حساس‌تر می‌باشند و زمانی‌که بیماری شیوع پیداکند اسب‌های مسن نیز به آن مبتلا می‌شوند.

علائم بیماری:عبارت است از تبشدید، بی‌اشتهائی، ریزش اشک، هجوم‌الدم بافت چشم و ریزش از بینی. دربعضی از موراد ذات‌الریه و کور شدن چشم نیز دیده می‌شود که در این‌صورتمنجر به مرگ حیوان می‌شود. امکان وجود یرقان و نفریت نیز در اسب گزارششده است. بیماری از طریق ترشحات بینی، عطسه یا سرفه به خارج پخش و سببابتلاء سایر اسب‌ها و دیگر موجودات مهره‌دار و از جمله انسان می‌گردد.

...

تورم دهان طاولی Vesicular Stomatitis

این بیماری قابل سرایت به اسب، گاو، خوک و انسانمی‌باشد. دوره کمون بیماری۱تا۳روز است علائم بیماری تب و افزایشبزاق در هنگام غذا خوردن است که به‌تدریج دانه‌هائی در سطح زبان و رویلب‌ها ظاهر می‌شود دانه‌ها طی۴۸ساعت پاره شده و تمام سطح زبان ولب‌ها را فرا می‌گیرد و حیوان از خوراک می‌افتد. ویروس عامل بیماری ازطریق ترشحات آلوده حیوان و گاهی از طریق حشرات انتقال می‌یابد. بیماریمعمولاً خطرناک نیست و دام‌های مبتلا به‌زودی بهبود حاصلمی‌کنند

[behnaz]

بیماریهای میکروبی

بیماری مشمشه Glanders

مشمشه یکی از قدیمیترین و خطرناکترین بیماریهایتکسمیها بهخصوص اسب بوده و در ردیف بیماریهای مشترک بین انسان و دامنیز قرار دارد. عامل بیماری پزو دوموناس مالئی است. چنانچه اسبی مبتلابه بیماری مشمشه شود بهراحتی باکتری عامل بیماری را از طریق ترشحات خودبه خارج دفع و سایر حیوانات حساس و انسان را مبتلا می سازد. میکروبمشمشه از راه تنفس و خراشها و زخمهای جلدی قابل سرایت است.

علائم بیماریدر فرم حاد عبارت ازتب شدید، کاهش اشتها، سرفه، ریزش زردرنگ از بینی و ایجاد التهاب دربعضی از نقاط بدن و تورم طناب لنفاتیک میباشد. فرم مزمن بیماری ممکناست با اختلالات ریوی و یا بدون عوارض مشخص دیده شود.

...

بیماری کزاز Tetanus

کزاز ازبیماریهای حاد و عفونی انسان و دام میباشد و با تأثیر زهرابه باکتری درروی سلسله اعصاب مشخص می شود. باکتری عامل بیماری (کلوستریدیوم تتانی) از راه خراش و زخمهای جلدی وارد بدن می شود و در بافتهای مجروح رشدکرده و تولید زهرابه می نماید.

تمامحیوانات به بیماری کزار مبتلا می شوند ولی تکسمیها بیشتر از سایرحیوانات به بیماری حساس هستند.

علائم بیماریبا سفت شدن عضلات شروع ودرجه حرارت بدن به سرعت بالا می رود و گاهی به۴۲تا۴۳درجه می رسد. حیوان در اثر انقباض عضلات گردن از خوراک می افتد. گوشها راست و تمامبدن خشک و حالت صلابت به خود می گیرد(اسب چوبی) . بزاق زیادی از دهانحیوان جاری می شود و ادرار و مدفوع حبس می گردد. پلک سوم بیرون آمده وروی قسمتی از چشم را می پوشاند. در شکل حاد بیماری حیوان در مدت کوتاهیدچار انقباضات شدید و عضلانی و قطع حرکات تنفسی شده و به زودی تلف میگردد. حیوانات بیمار میکروب را به وسیله مدفوع خود به خارج پراکنده وبه راحتی بستر و لوازم خود را آلوده می سازند. انسانهائی که در تماس باحیوان بیمار و ابزار و وسایل او هستند از راه خراشهای جلدی در معرضآلودگی قرار می گیرند.

...

بیماری سیاه زخم (شارین) Anthrax
سیاه زخم یا شارین از زمانهایقدیم در بیشتر نقاط دنیا وجود داشته و مشترک بین انسان و حیواناتعلفخوار می باشد. عامل بیماری با سیلوس آنتراسیس است. اسب نسبت بهبیماری حساس بوده و از طریق زخمها و خراشهای جلدی و یا بلع میکروب (ازطریق خراشهای موجود در دهان) و یا در اثر نیش حشرات آلوده به بیماریمبتلا می شود. علائم بیماری در حیوان گاهی به حدی شدید است که با سایربیماری ها مثل پیچ خوردگی روده اشتباه می شود. در این حالت ادرار ومدفوع خونی بوده و کف همراه با خون از دهان و بینی جاری می شود و حیواندر مدت۳تا۶روز تلف می گردد. در کالبدگشائی طحال حیوان بزرگ و رگهاپرخون و سیاه می باشد. در صورتی که بیماری از طریق نیش حشرات وارد بدنشود تب، تنگی نفس و دلدرد در حیوان دیده می شود. اورام گرم در ناحیهگلو و جلوشانه ظاهر و به تدریج به حجم آنها اضافه می گردد. انسان دراثر تماس با دام مبتلا و با لاشه آن از طریق خراشهای جلدی و مخاطیبیمار می گردد. شارین روده ای در انسان با مصرف گوشت و اعضاء آلودهحیوان بیمار حادث می شود.. شاربن ریوی نیز در انسان وجود داشته که دراین شکل راه ورود باکتری دستگاه تنفس است . چنانچه لاشه حیوانات شارینیدر زمین پراکنده شود خاک آن نواحی تا مدتها حاوی هاگ باکتری بوده و درانتقال بیماری نقش دارد. به همین دلیل توصیه می شود لاشه حیواناتشارینی حتماً باید در عمق زیاد و همراه با چند لایه آهک دفن شود.

...
بروسلوز Brucellosis
بروسلوز یکی دیگر از بیماری های مشترک بین انسان و داممی باشد که اسب نیز گرفتار آن می شود. به خصوص در نقاطی که اسب درمجاورت با گاوها زندگی کند. باکتری عامل بروسلوز در اسب معمولاًبروسلاآبورتوس بوده، و گاهی نیز بروسلاسوئیس ملی تنیس در ایجاد بیماریدر اسب نقش دارد . نشانی های بیماری در اسب عبارت هستند از: زخمهای پوستی خصوصا زخم جدوگاه و گاهی لنگش در حیوان دیده می شود. میکروب در کپسول سینویال مفاصل مخصوصاً در ناحیه مهره های پشت و گردن وغدد پستانی جایگزین شده و سپس کپسول بزرگ و گرم و دردناک و سفت می شودو پس از چند روز سرباز کرده و مایع ژلاتینی از آنها خارج می گردد. سقطجنین در اسب امکانپذیر است ولی نسبت به سایر حیوانات کمتر می باشد. حیوان مبتلا کمتر تلف شده و به تدریج بهبود می یابد و تبدیل به حاملمیکروب بروسلا می شود. انتقال بیماری به انسان از طریق تماس با حیوانبیمار و اندام های آلوده و ترشحات بدن او امکانپذیر است.
...

بیماری سل Tubercullosis
اسبها کمتر بهبیماری سل دچار می شوند ولی چنانچه در مجاورت با گاوهای سلی قرار گیرندبیمار می شوند. اسب مبتلا به سل باکتری را با ترشحات خود به خارج دفع وانسان و سایر دامها را به بیماری آلوده می سازد. جراحات سلی در بدن دامبیشتر در عقده های لنفاوی حلق و مزانتریک و ریه، کبد و طحال دیده میشود. ابتلاء اسبها به مایکوباکتریوم بوویس بیشتر از سایرمایکوباکتریومها می باشد.

...

ملیوئیدوزیس یا شبهمشمشه Melioidosis

عوارضملیوئیدوزیس در اسب شبیه بیماری مشمشه و گورم می باشد. عامل بیماریپردوموناس پزو دومالئی می باشد. نشانی های بیماری در اسب عبارت از تب،بی اشتهائی، تنگی نفس، سرفه و گاهی اوقات ترشحات چرکی از بینی. وهمچنین ممکن است عوارضی شبیه ذات الریه حاد در دام مشاهده شود. مرگ ومیر در این بیماری بسیار نادر است. حیوانات بیمار میکروب را از طریقترشحات، ادرار و مدفوع خود به خارج دفع نموده و آلودگی محیطی را فراهممی آورند. مخزن طبیعی بیماری آب، خاک و جوندگان وحشی می باشند سرایتبیماری به انسان و سایر حیوانات از طریق فوق صورت می گیرد.
سابق براین تصور می کردند که ملیوئیدوزیس مخصوص مناطق حاره می باشد ولی با جداشدن چند مورد باکتری عامل بیماری از اسبهای ایران معلوم شد که بیماریفوق فقط مختص مناطق گرمسیر نیست.

...

سالمونلوز اسب Salmonellosis

در طبیعتگونه های مختلف سالمونلا وجود دارد. یکی از آنها سالمونلا آبورتوساکوئی می باشد که در مادیان ایجاد بچه اندازی عفونی و در اسبهای نر ورمبیضه و در کرّه اسبها ایجاد سپتی سمی می نماید.
دوره کمون بیمارییک تا دو هفته است و سپس علائم بیماری مثل کمی اشتها، بی حالی و تب درحیوان ظاهر می شود. میکروب بیماری پس از ورود به بدن و طی دوره کمون بهرحم و از آنجا به جفت رسیده و ایجاد التهاب در جدار جفت نموده و باعثسقط جنین می گردد. سقط معمولاً در ماههای هفتم و یا هشتم آبستنی اتفاقمی افتد. درصورتی که جنین ساقط نشود امکان دارد در موقع تولد با واردشدن میکروب به دهان نوزاد، کرّه اسب نیز دچار سپتمی سمی گردد و یااینکه میکروب در مفاصل حیوان جایگزین شده و تورم مفصل ایجاد نماید.

مادیانهائی که تازه سقط نموده اند با ترشحات رحمی خود محیط اطراف و علوفه راآلوده می نماید و سایر اسبها با خوردن علوفه آلوده مبتلا به بیماری میشوند. نرها در هنگام جفتگیری با مادیانهای بیمار دچار ورم بیضه میگردند. سالمونلوز ممکن است در اسبها و کرّه اسبها به صورت عوارض معدی ورودهای بروز نماید. در نقاطی از دنیا که از گوشت اسب استفاده می کنندمسمومیت غذائی در اثر خوردن گوشت آلوده به سالمونلا دیده می شود.

جهتجلوگیری از آلوده شدن سایر دامها، باید بیماران را جدا از سایریننگهداری و ترشحات و جنین سقط شده را جمع آوری و سوزاند و از اسبهایآلوده برای جفتگیری استفاده ننمود.
...

لپتوسپیروز Leptospirosis

اینبیماری در اسب معمولاً با تب شروع می شود و به دنبال آن بی اشتهائی واسهال های متناوب دیده می شود. در بعضی موارد به شکل یرقان همراه باهموگلوبینوری بوده و نفریت و گاهی سقط جنین نیز اتفاق می افتد. عوارضثانوی بیماری چشم درد همراه با ریزش اشک و ورم ملتحمه و ترس از نور میباشد که اگر درست درمان نشود حیوان کمکم نابینا می گردد. انسان وحیوانات به خصوص گاو، گوسفند، خوک به بیماری مبتلا می شوند ولی در اسببیماری نسبت به سایر حیوانات خفیفتر دیده می شود. حیوانات بیمار ازطریق ادرار، جنین سقط شده و ترشحات مهبلی محیط اطراف و آب و علوفه راآلوده ساخته و انسان و سایر حیوانات از طریق زخمها و خراشهای جلدی ومخاطی در تماس با دام بیمار و مواد آلوده بیمار میشوند.
...
لیستریوز Listeriosis
بیماری فوق در انسان و حیوانات خونگرم شایع میباشد. عامل بیماری لیستریامونوسیتوژنس بوده و اسب نیز به طور اسپوردایکبه آن مبتلا می شود علائم بیماری در اسب بیشتر فلجی و فک و عضلات گلومی باشد و گاهی سپتی سمی لیستریائی در کرّه اسبها مشاهده می شود. حیوانات بیمار میکروب را از طریق ادرار، مدفوع ترشحات رحمی و شیر بهخارج رفع می کنند.
....

کورینه باکتریومپزودوتوبرکولوزیس Corinebacteriom Pseudotubercullosis

بیماریناشی از این باکتری در اسب به دو شکل اتفاق می افتد. یکی لنفانژیتاولسرایتو که عفونت در پاهای خلفی حیوان دیده می شود و یا لنگش همراهبوده، و دیگری تشکیل آبسه بزرگ در ناحیه سینه و پائین شکم می باشد. دراکثر موارد میکروب در عقده های لنفاوی ناحیه محبوس می گردد، ولی دربعضی از موارد بسته به وضعیت و شرایط حیوان از عقده های لنفاوی ناحیهتجاوز نموده به عقده های لنفاوی داخلی می رسد و مرگ اتفاق می افتد. سقطجنین نیز در این بیماری گزارش شده است که گاهی باعث عقیم شدن حیوان میشود. عامل بیماری در ادرار و ترشحات دامهای بیمار وجود دارد و راه اصلیورود آن به بدن انسان و سایر دامها، زخمها و خراشهای موجود در بدن میباشد. اسبهای جوان کمتر به بیماری دچار می شوند. ولی اسبهای مسن کاملاًبه بیماری حساس می باشند.
....

کورینه باکتریوم اکوئی Corinebacteriom Equi

بیماری حاصله مخصوص کرّهاسبهای جوان می باشد و باکتری عامل آن اولین بار از ریه کرّه اسبها جداشده است .علائم بیماری عبارتند از تب، بی اشتهائی و سرفه، پنومونی کهگاهی نیز با اسهال همراه می باشد. میزان مرگ و میر در این بیماری زیاداست کرّه اسبهای بزرگتر (بالاتر از سه ماه) در مقابل بیماری مقاومتربوده و کمتر تلف می شوند. باکتری عامل بیماری در خاک دیده می شود و ازدستگاه تناسلی اسبهای سالم و بالغ نیز جدا شده است.

[behnaz]

بیماریهای قارچی وانگلی

کوکسیدیوئید و میکوز Coccidioidmycosis

انسان و حیوانات در اثر اسثتنثاق هاگ این قارچ بهنام کوکسیدیوئیدیس ایمی تیس که در زمین رشد می‌کند مبتلا به بیماریمی‌شوند. علائم بیماری در اسب عبارت است از لاغری، تب متغیر، خیز درپاها، کم‌خونی و ازدیاد گلبول‌های سفید خون که در بعضی از موارد دلدردهای متناوب نیز وجود دارد. پارگی کبد در بعضی مواقع دیده می‌شوند کهبه تلف شدن حیوان منجر می‌گردد.

...

کچلی Ringwrom

کچلی از بیماری‌های قارچی پوستی می‌باشد که اینقارچ به بافت‌های پوششی و شاخی و الیاف مو حمله می‌کند. در اسب‌هابیماری با ایجاد لکه‌های گردی در پوست شروع می‌شود و پس از چند روزموها فاسد شده و می‌ریزند. سطح پوست خاکستری رنگ و شوره‌های ریزی درپوست ظاهر می‌شود. سپس پوسته شده و خارش شدید در حیوان ایجاد می‌کند. در صورتی‌که مراقبت‌های لازم انجام شود پس از مدت۲۵تا۳۰روز بهبودحاصل می‌شود. در صورتی‌که محل کچلی در زیرزین و یا تنگ اسب باشد در اثرتحریک بهبودی به تأخیر می‌افتد و ممکن است به سایر نقاط بدن نیز سرایتکند. بیشتر کچلی‌های انسان از حیوانات سرایت می‌کند، به‌خصوص در نقاطروستائی و جاهائی که تماس نزدیک با اسب و گاو وجود دارد.

....

لنفانژیت واگیر (مشمشهکاذب) The infectious Lymphangitis

لنفانژیت واگیر از بیماری‌های مزمن اسب بوده کهتوسط یکی از انواع قارچ‌ها به نام هیستوپلاسما فارسی می‌نوزوم به حیوانسرایت می‌کند. این قارچ از راه خراش‌های پوستی و از طریق لوازم آلودهمثل زین، عرق‌گیر، لوازم تیمار وارد بدن اسب می‌شود. زمانی‌که این قارچبه بافت‌های زیرپوست می‌رسد، قرحه‌هائی در امتداد عروق لنفی به‌وجودمی‌آورد این قرحه‌ها کم‌کم ضخیم شده و سرباز می‌کند. جراحات و ورمبیشتر در اطراف مفصل خرگوشی و یا در تمام قسمت‌های پا مشاهده می‌شود،که اغلب بدون درد می‌باشد. این عوارض ممکن است در سایر نقاط بدن و یامخاط بینی نیز دیده شود که در این‌صورت با بیماری مشمشه قابل اشتباهمی‌باشد ولی باید توجه داشت که در این بیماری تست مالئین منفی است. اینبیماری قابل سرایت به انسان و گاو می‌باشد.

....

هیستوپلاسموز Histoplasmosis

هیستوپلاسموز از بیماری‌های قارچی قابل انتقال بودهو در اسب ایجاد جراحات غده‌ای می‌نماید عوارض بیماری در کرّه‌اسب‌هاعبارت از لاغری، تنگی نفس و گاهی یرقان می‌باشد. در انسان علائمی شبیهبه علائم بیماری در اسب‌ها دیده می‌شود. عامل بیماریهیستوپلاسماکاپسولاتوم است، و ابتلاء معمولاً در اثر اسثنشاق گرد وغبار آلوده صورت می‌گیرد.

......

رینو سپوریدیوز Rhinosporidiosis

عامل این بیماری رینوسپورید یاسیبری است که ایجادناراحتی و جراحات در مخاط بینی، منخرین و گاهی در حنجره، چشم و واژناسب‌ها می‌نماید. این بیماری قابل اشتباه با بیماری مشمشه، گورم ولنفانژیت می‌باشد. بیماری به انسان قابل سرایت است.

....

توکسوپلاسموز Toxoplasmosis

توکسوپلاسموز بیماری واگیر و مشترک بین انسان وکلیه حیوانات می‌باشد. عامل بیماری توکسوپلاسما گوندئی است، که انگلداخل یاخته‌ای بوده و از راه دهان وارد بدن انسان و حیوان شده و ایجادبیماری می‌نماید. اسب‌های مبتلا به توکسوپلاسموز دارای علائم عصبی،اشکال در حرکت، چرخش به دور خود و گاهی فلجی و کوری می‌باشند. گربه‌هااز جمله مهم‌ترین مخازن این بیماری بوده، و بلع مواد آلوده به مدفوعگربه مهم‌ترین راه دخول این انگل به بدن انسان و سایر حیوانات می‌باشد.

...

جرب اسب Mange

جرب‌های مختلفی در اسب ایجاد بیماری می‌کنند کهمهم‌ترین آنها عبارت هستند از جرب دمودکس اکوئی، جرب سارکوپتیک، جربپزوروپتیک و جرب کوریوپتیک می‌باشد. جرب پزوروپتیک در اسب ایجاددلمه‌هائی در قاعده یال و دم کرده، دلمه‌ها کم‌کم بزرگ شده و تولیدخارش شدید می‌نماید و حیوان بدن خود را به در و دیوار می‌مالد. گاهیاوقات ممکن است جراحات در قسمت‌های فاقد مو مثل زیر بغل، پستان و بیضهنیز دیده شود. جرب از طریق تماس مستقیم و یا از طریق استفاده مشترک ازوسائل مثل زین، عرق‌گیر، افسار و غیره قابل انتقال است. جرب‌های اسبقابل انتقال به انسان می‌باشد