**تاپيك جامع : اخبار پژوهشكده رويان**

**هوریار** · 5th January 2009, 04:32 PM

كپي‌برداري از گاو ركوردار توليد شير!

گوساله شبيه‌سازي شده از يك گاو ركوردار توليد شير روز گذشته در پايگاه تحقيقاتي پژوهشكده رويان جهاد دانشگاهي در اصفهان به دنيا آمد.

دكتر نصر اصفهاني، مسوول پايگاه اصفهان پژوهشكده رويان با اعلام اين مطلب به ايسنا گفت: گوساله شبيه سازي شده‌ كه در ماه هفتم بارداري گاو والد به دنيا آمده بود، حدود 10 دقيقه پس از تولد به علت عوارض ناشي از افزايش حجم مايع در شكم مادر در پي هيدروآلانتوئيس، تلف شد.

وي تصريح كرد: طبق گزارشات و مقالات بين‌المللي 50 تا 60 درصد شبيه سازي‌ها در گاو با مشكل افزايش ميزان حجم آب توليدي در رحم در اثر هيدروآلانتوئيس همراه است كه در نهايت باعث فشار به سيستم‌ بدني گاو و ايست قلبي آن مي‌شود كه در نتيجه ناچار به ختم حاملگي هستيم.

رييس پايگاه اصفهان پژوهشكده رويان با بيان اين كه چنانچه اين گوساله يك ماه ديرتر به دنيا مي‌آمد، احتمال زنده ماندن آن بسيار بود، اظهار كرد: به علت اين كه جنين نارس بود، شانس زنده ماندن آن كاهش پيدا كرد و در نهايت از بين رفت.

دكتر نصر اصفهاني تصريح كرد: تلف شدن اين گوساله در حالي صورت گرفت كه محققان يک هفته پيش از تولد اين گوساله نخستين بار درعملي کم نظير سعي كردند حجم مايع هيدروآلانتوئيس گاو حامل اين جنين شبيه سازي شده را كاهش دهند.

رييس پايگاه اصفهان پژوهشكده رويان خاطر نشان كرد: اين گوساله كپي «گل‌خاتون» - گاوي كه در گرگان در يك دوره شيردهي روزانه 160 تا 180 كيلوگرم شير مي‌داد - بود كه اين نوع گاوها در جهان كم نظير هستند.

وي در ادامه از توليد و انتقال جنين‌هاي گاو حاوي ژن توليد داروي درمان سكته قلبي (tPA) در پژوهشكده خبر داد و به ايسنا گفت: داروي tPA در حال حاضر بهترين داروي درمان و نيز پيشگيري سكته قلبي محسوب مي‌شود كه به علت قيمت فوق العاده بالا، استفاده عمومي آن امكان‌پذير نيست و تحقق اين فن‌آوري، كشور را يك گام ديگر به هدف نهايي توليد فراوان و ارزان قيمت داروهاي پروتئيني خاص از طريق فرآورده شير دام‌هاي تراريخته نزديك خواهد كرد.

وي تصريح كرد: در حال حاضر محققان پژوهشكده رويان جهاد دانشگاهي توانسته‌اند با تلفيق فن‌آوري‌هاي ياد شده، مراحل توليد و انتقال اولين جنين‌هاي تراريخته حاوي ژن توليد داروي tPA را با موفقيت پشت سر بگذارند كه اميد است با اجراي اين پروژه در ابعاد وسيع به زودي شاهد تولد نخستين گاو تراريخته با توان توليد داروي tPA در شير اين گاو باشيم.

**ساقی** · 16th May 2009, 09:50 AM

[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]
چهار شنبه, 02 ارديبهشت 1388

ایران اکونومیست: مسوولان پژوهشکده رویان می‌خواهند یوزپلنگ مصنوعی تولید کنند.

[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]

خبرآنلاين-برخلاف اروپا و آمریکا که با اکراه راضی به شبیه‌سازی موجودات زنده شده‌اند و هنوز با اصل موضوع مخالفت دارند، اما در ایران، این مسئله یکی از پیشروترین کشورهای جهان محسوب می‌شود. آنقدر که بعد از حنا، که اولین بز شبیه‌سازی شده مؤسسه رویان است، به زودی گله‌ای از گوساله‌ها، متولد می‌شوند که کاربرد دارویی دارند. اما مؤسسه رویان دنبال شاهکاری بدیع‌تر است؛ شبیه‌سازی گونه‌های جانوری در حال انقراض. این بهترین خبر برای دوستداران حیات وحش است. یکی از بزرگترین دغدغه‌های کارشناسان حیات وحش، انقراض حیوانات است.

دکتر حمیدرضا گورابی، رئیس پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی در این باره می‌گوید: «درباره شبیه‌سازی حفظ گونه‌های نادر حیوانات مانند یوزپلنگ یا خرس، مذاکراتی با سازمان محیط زیست انجام شده است و اخیراً قرار بود سازمان محیط زیست نمونه‌ای سلولی از یوزپلنگی صدمه دیده در اختیار سازمان را برای شبیه‌سازی در اختیار پژوهشکده قرار دهد که متأسفانه این موضوع تحقق نیافت؛ البته معمولاً در بین گونه‌های در حال انقراض، شبیه‌سازی بین گونه‌ای مطرح است، به طوری که برای شبیه‌سازی جانور از تخمک گونه دیگری بهره گرفته شده و جنین تولید شده در جانوری شبیه به آن قرار می‌گیرد تا در نهایت موجود در راه انقراض تولید شود.»
اما دکتر اسماعیل کهرم، کارشناس محیط زیست، با چنین کاری مخالف است. او می‌گوید حیات وحش تنها حیوان نیست، بلکه به زیستگاه هم ربط دارد، زیستگاهی که در آن زندگی کردن را بیاموزد: «فرض بگیریم که یوزپلنگ را هم در آزمایشگاه تولید کردند، گوسفند و بز و گوساله را با علوفه و کاه سیر می‌کنند، اما یوزپلنگ حیوان وحشی است، باید شکار کند. شکار را هم از مادرش می‌آموزد، ذاتا که شکار بلد نیست. چطور می‌خواهند عادات زندگی، شکار و خوی وحشی را به حیوان آزمایشگاهی یاد بدهند؟»

[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]

آن‌طور که کهرم می‌گوید، شبیه‌سازی حیوانات در حال انقراض، در دنیا سابقه نداشته است: «یک بار هندی‌ها از ما خواستند سلول‌های یوزپلنگ ایرانی را برایشان بفرستیم تا آنها را در تخمک پلنگ تزریق کنند و در رحم پلنگ بگذارند. می‌خواستند، پلنگ، یوزپلنگ بزاید. اما این اتفاق نیفتاد.»
کهرم، پیری زودهنگام حیوانات شبیه‌سازی شده و احتمال ناقص بودن برخی از اعضای حیوان شبیه‌سازی شده را دلیل ناکامی یا انصراف از تولید آزمایشگاهی حیوانات در حال انقراض می‌داند: «اینکه سیاه خروس یا ویشما و یوزپلنگ را تولید کنیم، کمک به حیات وحش نیست، رویان می‌تواند به علم کمک کند. به نظر من خیلی بعید است که فعلاً بتوانند حیوانات درحال انقراض را نجات دهند، مثل یک رؤیا است.»
شاید مخالفت‌هایی از جنس حرف‌های کهرم سازمان محیط زیست را مجاب کرده است پیشنهاد رویان را چندان جدی نگیرد. با این حال رویان به تلاش‌های علمی خودش ادامه می‌دهد.
گله گوساله در رویان
گورابی، می‌گوید که رویان در اندیشه تولید گاوهایی است که بهره برداری دارویی از شیر آنها می‌شود: «هدف عمده تحقیقات محققان پژوهشکده رویان تولید دام‌های تراریخته حامل ژن تولید داروی «tPA» است. این دارو برای درمان سکته‌های مغزی و قلبی مورد استفاده قرار می‌گیرد به طوری که چنانچه این دارو بلافاصله پس از ایجاد سکته به انسان تزریق شود، موجب از بین رفتن سریع لخته‌ها شده و بافت‌های اطراف آن بر اثر نارسایی تغذیه از بین نخواهد رفت و جریان خون به حالت عادی باز خواهد گشت.»
با وجود این که داروی tPA در حال حاضر بهترین داروی درمان و نیز پیشگیری سکته قلبی محسوب می‌شود به علت قیمت فوق‌العاده بالا، استفاده عمومی آن امکان‌پذیر نیست: «امیدواریم با اجرای این پروژه، کشور را یک گام دیگر به هدف نهایی تولید فراوان و ارزان قیمت این دارو و سایر داروهای پروتئینی خاص از طریق شیر دام‌های تراریخته نزدیک کنیم.»
به گفته گورابی برای تولید دام‌های تراریخته باید سه مرحله پشت سر گذاشته شود: «اولین مرحله تولید جنین در آزمایشگاه و دومین مرحله انتقال جنین شبیه ساز و در نهایت تولد جنینی است که از نظر ژنتیکی قابلیت تولید شیر دارای پروتئین دارو جهت درمان بیماری سکته را داشته باشد.
در حال حاضر محققان پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی توانسته‌اند با تلفیق فن‌آوری‌های یاد شده، مراحل تولید و انتقال جنین‌های تراریخته حاوی ژن تولید داروی tPA را با موفقیت پشت سر بگذارند که امید است با اجرای این پروژه در ابعاد وسیع به زودی شاهد تولد نخستین گاو تراریخته با توان تولید داروی tPA در شیر این گاو باشیم. در این طرح جنین‌هایی که ترانس ژن بودند به گاو انتقال داده‌ایم و منتظر جواب حاملگی حیوان هستیم که با توجه به دوره 9 ماهه حاملگی گاو امیدواریم طی سه، چهار ماه آینده خبرهای خوشی در این زمینه اعلام کنیم.»
انگشت نگاری از حنا
هفته پیش حنا در رویان متولد شد. حنا در سلامت زندگی می‌کند. اما تا پایان سال سه بز تراریخته در رویان اصفهان متولد می‌شوند که کاربرد دارویی دارند.
پس از تولید جنین‌های آزمایشگاهی با تکنیک‌های لقاح خارجی رحمی و تولید جنین‌های شبیه‌سازی شده، تولید رده‌های سلولی تراریخته حاوی ژن tPA به عنوان آخرین گام در به ثمر نشستن این طرح بزرگ فراروی محققان پژوهشکده رویان است. طی این مرحله، ژن «tPA» پس از جداسازی از ژنوم انسانی و تغییر ساختاری ژنتیکی، درون سلول مورد نظر وارد می‌شود به گونه‌ای که ژن مورد نظر در ارائه ژن‌های دخیل در شیرواری قرار گیرند و پس از طی مراحل شبیه‌سازی، جنین‌های تراریختی به وجود می‌آید که قابل انتقال به رحم حیوانات گیرنده جهت تولید حیوانات شبیه‌سازی شده تراریخته با توان تولید داروی ضد سکته قلبی (tPA) در شیر است.
دکتر نصر اصفهانی، مدیر رویان اصفهان در این باره می‌گوید: «برای دستیابی به حیوانات تراریخته و شبیه‌سازی شده ابتدا تولید جنین نیاز است تا در آزمایشگاه به خوبی کشت داده شود. دومین مرحله ایجاد حاملگی است تا مراحل اولیه‌ جنین حاصل از شبیه‌سازی صورت گیرد. ‌در حال حاضر با کسب موفقیت جنین‌های حاصل از لقاح آ‌زمایشگاهی، جنین‌های شبیه‌سازی شده نیز تولید شده است تا در آینده نزدیک شاهد تولید بزهای شبیه‌سازی شده نیز باشیم.»

**ati** · 26th June 2009, 04:03 PM

مسوولان پژوهشکده رویان می‌خواهند یوزپلنگ مصنوعی تولید کنند

[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]

برخلاف اروپا و آمریکا که با اکراه راضی به شبیه‌سازی موجودات زنده شده‌اند و هنوز با اصل موضوع مخالفت دارند، اما در ایران، این مسئله یکی از پیشروترین کشورهای جهان محسوب می‌شود. آنقدر که بعد از حنا، که اولین بز شبیه‌سازی شده مؤسسه رویان است، به زودی گله‌ای از گوساله‌ها، متولد می‌شوند که کاربرد دارویی دارند. اما مؤسسه رویان دنبال شاهکاری بدیع‌تر است؛ شبیه‌سازی گونه‌های جانوری در حال انقراض. این بهترین خبر برای دوستداران حیات وحش است. یکی از بزرگترین دغدغه‌های کارشناسان حیات وحش، انقراض حیوانات است.
دکتر حمیدرضا گورابی، رئیس پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی در این باره می‌گوید: «درباره شبیه‌سازی حفظ گونه‌های نادر حیوانات مانند یوزپلنگ یا خرس، مذاکراتی با سازمان محیط زیست انجام شده است و اخیراً قرار بود سازمان محیط زیست نمونه‌ای سلولی از یوزپلنگی صدمه دیده در اختیار سازمان را برای شبیه‌سازی در اختیار پژوهشکده قرار دهد که متأسفانه این موضوع تحقق نیافت؛ البته معمولاً در بین گونه‌های در حال انقراض، شبیه‌سازی بین گونه‌ای مطرح است، به طوری که برای شبیه‌سازی جانور از تخمک گونه دیگری بهره گرفته شده و جنین تولید شده در جانوری شبیه به آن قرار می‌گیرد تا در نهایت موجود در راه انقراض تولید شود.»
اما دکتر اسماعیل کهرم، کارشناس محیط زیست، با چنین کاری مخالف است. او می‌گوید حیات وحش تنها حیوان نیست، بلکه به زیستگاه هم ربط دارد، زیستگاهی که در آن زندگی کردن را بیاموزد: «فرض بگیریم که یوزپلنگ را هم در آزمایشگاه تولید کردند، گوسفند و بز و گوساله را با علوفه و کاه سیر می‌کنند، اما یوزپلنگ حیوان وحشی است، باید شکار کند. شکار را هم از مادرش می‌آموزد، ذاتا که شکار بلد نیست. چطور می‌خواهند عادات زندگی، شکار و خوی وحشی را به حیوان آزمایشگاهی یاد بدهند؟»
آن‌طور که کهرم می‌گوید، شبیه‌سازی حیوانات در حال انقراض، در دنیا سابقه نداشته است: «یک بار هندی‌ها از ما خواستند سلول‌های یوزپلنگ ایرانی را برایشان بفرستیم تا آنها را در تخمک پلنگ تزریق کنند و در رحم پلنگ بگذارند. می‌خواستند، پلنگ، یوزپلنگ بزاید. اما این اتفاق نیفتاد.»
کهرم، پیری زودهنگام حیوانات شبیه‌سازی شده و احتمال ناقص بودن برخی از اعضای حیوان شبیه‌سازی شده را دلیل ناکامی یا انصراف از تولید آزمایشگاهی حیوانات در حال انقراض می‌داند: «اینکه سیاه خروس یا ویشما و یوزپلنگ را تولید کنیم، کمک به حیات وحش نیست، رویان می‌تواند به علم کمک کند. به نظر من خیلی بعید است که فعلاً بتوانند حیوانات درحال انقراض را نجات دهند، مثل یک رؤیا است.»
شاید مخالفت‌هایی از جنس حرف‌های کهرم سازمان محیط زیست را مجاب کرده است پیشنهاد رویان را چندان جدی نگیرد. با این حال رویان به تلاش‌های علمی خودش ادامه می‌دهد.
گله گوساله در رویان
گورابی، می‌گوید که رویان در اندیشه تولید گاوهایی است که بهره برداری دارویی از شیر آنها می‌شود: «هدف عمده تحقیقات محققان پژوهشکده رویان تولید دام‌های تراریخته حامل ژن تولید داروی «tPA» است. این دارو برای درمان سکته‌های مغزی و قلبی مورد استفاده قرار می‌گیرد به طوری که چنانچه این دارو بلافاصله پس از ایجاد سکته به انسان تزریق شود، موجب از بین رفتن سریع لخته‌ها شده و بافت‌های اطراف آن بر اثر نارسایی تغذیه از بین نخواهد رفت و جریان خون به حالت عادی باز خواهد گشت.»
با وجود این که داروی tPA در حال حاضر بهترین داروی درمان و نیز پیشگیری سکته قلبی محسوب می‌شود به علت قیمت فوق‌العاده بالا، استفاده عمومی آن امکان‌پذیر نیست: «امیدواریم با اجرای این پروژه، کشور را یک گام دیگر به هدف نهایی تولید فراوان و ارزان قیمت این دارو و سایر داروهای پروتئینی خاص از طریق شیر دام‌های تراریخته نزدیک کنیم.»
به گفته گورابی برای تولید دام‌های تراریخته باید سه مرحله پشت سر گذاشته شود: «اولین مرحله تولید جنین در آزمایشگاه و دومین مرحله انتقال جنین شبیه ساز و در نهایت تولد جنینی است که از نظر ژنتیکی قابلیت تولید شیر دارای پروتئین دارو جهت درمان بیماری سکته را داشته باشد.
در حال حاضر محققان پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی توانسته‌اند با تلفیق فن‌آوری‌های یاد شده، مراحل تولید و انتقال جنین‌های تراریخته حاوی ژن تولید داروی tPA را با موفقیت پشت سر بگذارند که امید است با اجرای این پروژه در ابعاد وسیع به زودی شاهد تولد نخستین گاو تراریخته با توان تولید داروی tPA در شیر این گاو باشیم. در این طرح جنین‌هایی که ترانس ژن بودند به گاو انتقال داده‌ایم و منتظر جواب حاملگی حیوان هستیم که با توجه به دوره 9 ماهه حاملگی گاو امیدواریم طی سه، چهار ماه آینده خبرهای خوشی در این زمینه اعلام کنیم.»
انگشت نگاری از حنا
هفته پیش حنا در رویان متولد شد. حنا در سلامت زندگی می‌کند. اما تا پایان سال سه بز تراریخته در رویان اصفهان متولد می‌شوند که کاربرد دارویی دارند.
پس از تولید جنین‌های آزمایشگاهی با تکنیک‌های لقاح خارجی رحمی و تولید جنین‌های شبیه‌سازی شده، تولید رده‌های سلولی تراریخته حاوی ژن tPA به عنوان آخرین گام در به ثمر نشستن این طرح بزرگ فراروی محققان پژوهشکده رویان است. طی این مرحله، ژن «tPA» پس از جداسازی از ژنوم انسانی و تغییر ساختاری ژنتیکی، درون سلول مورد نظر وارد می‌شود به گونه‌ای که ژن مورد نظر در ارائه ژن‌های دخیل در شیرواری قرار گیرند و پس از طی مراحل شبیه‌سازی، جنین‌های تراریختی به وجود می‌آید که قابل انتقال به رحم حیوانات گیرنده جهت تولید حیوانات شبیه‌سازی شده تراریخته با توان تولید داروی ضد سکته قلبی (tPA) در شیر است.
دکتر نصر اصفهانی، مدیر رویان اصفهان در این باره می‌گوید: «برای دستیابی به حیوانات تراریخته و شبیه‌سازی شده ابتدا تولید جنین نیاز است تا در آزمایشگاه به خوبی کشت داده شود. دومین مرحله ایجاد حاملگی است تا مراحل اولیه‌ جنین حاصل از شبیه‌سازی صورت گیرد. ‌در حال حاضر با کسب موفقیت جنین‌های حاصل از لقاح آ‌زمایشگاهی، جنین‌های شبیه‌سازی شده نیز تولید شده است تا در آینده نزدیک شاهد تولید بزهای شبیه‌سازی شده نیز باشیم.»

**peta** · 11th July 2009, 07:23 PM

پس از سالها تلاش محققان پژوهشكده رويان امروز شنبه روابط عمومي رويان در تماسي تلفني با روزنامه جام جم خبر از تولد اولين گوساله حاصل از تكنولوژي شبيه سازي در كشور را داد.

در همين راستا ، دكتر محمد حسين نصر اصفهاني ، مدير پايگاه تحقيقاتي رويان اصفهان گفت: با دستيابي به اين موفقيت بزرگ ، آخرين و مهم‌ترين حلقه توانمندي‌هاي دانش جنين شناسي کشور در جهت نيل به اهداف بزرگ بيوتکنولوژي دارويي و زيستي در کشور کامل شد.

تولد اين گوساله به دنبال يک رشته تحقيقات دامنه‌دار از سال 1382 و حصول موفقيت‌هاي چشمگير در توليد انواع حيوانات مزرعه‌اي حاصل از ivf ، کلونينگ و مهندسي ژنتيک بوده که منجر به تولد گوسفند شبيه سازي ‌شده «رويانا» و بز شبيه‌سازي‌شده «حنا» شده است.

تولد اين گوساله که «بنيانا» به مفهوم بنيادين و پايه‌اي نام گرفته، اولين تولد موفق گوساله شبيه‌سازي ‌شده در خاورميانه محسوب‌ مي‌شود که کشورمان را در جايگاه معدود کشورهاي صاحب توانمندي در شبيه سازي انواع حيوانات مزرعه اي (گاو ، گوسفند و بز) قرار داده است.

**peta** · 11th July 2009, 07:26 PM

مهر 87 وقتي تولد بنيانا هنوز رويا بود

گاو شبيه‌سازي مي‌كنيم، براي مبارزه با سكته‌
جام‌جم: «گاو» شبيه‌سازي مي‌كنيم تا بتوانيم با استفاده از ژن حاوي پروتئين tpa به بيماران قلبي كمك كنيم. معاون پژوهشي رويان، از تولد گاو شبيه‌سازي شده در آينده‌اي نزديك خبر داد و افزود: توليد اين گاوها جهت بهره‌برداري از شير داراي پروتئين ويژه براي بيماري‌هاي خاص است. به گفته دكتر شاهوردي، پژوهشكده رويان اصفهان اكنون شاهد روزهاي پاياني كامل شدن اين شبيه‌سازي است تا بزودي تولد اين گاو را به خوشي برگزار كند.
پيش از اين نيز يك بره، يك گوسفند و گاو در اين محل شبيه‌سازي شده‌اند. داروي tpa بهترين داروي درمان و پيشگيري از سكته قلبي است كه با تحقق اين فناوري در كشور، مي‌توان به توليد فراوان و ارزان‌قيمت داروهاي پروتئيني خاص از طريق فرآورده شير دام‌هاي تراريخته دست پيدا كرد.

وي افزود: در صورت وقوع سكته قلبي و تزريق سريع اين دارو، اميد بهبود بيمار به ميزان قابل توجهي افزايش مي‌يابد و عوارض جانبي سكته مانند ناكارآمدي قلب كه از علل اصلي مرگ‌ومير پس از سكته است از بين مي‌رود.

پيش از اين دكتر محمد نصر اصفهاني، رئيس پايگاه تحقيقاتي رويان به مهر گفته بود توليد جنين‌هاي تراريخته حاوي ژن tpa تحقق يك پروژه 10 ساله است.

**peta** · 11th July 2009, 07:41 PM

ارديبهشت 87 هم بووانا نخستين گوساله حاصل از بلوغ آزمايشگاهي تخمك و باروري خارج رحمي در پايگاه اصفهان پژوهشكده رويان جهاد دانشگاهي به دنيا آمده بود!

به گزارش ايسنا ، دكتر نصر اصفهاني، رييس پايگاه اصفهان پژوهشكده رويان با اعلام اين مطلب ، خاطرنشان كرد: اين گوساله ماده كه از نژاد «هلشتاين »ست در ساعت دو بامداد روز يكشنبه 15 ارديبهشت ماه 87 متولد شده، به صورت طبيعي و سالم به دنيا آمده و 53 كيلوگرم وزن دارد.
وي درباره وجه تسميه اين گوساله گفت: «بووانا» برگرفته از نام لاتين گاو «bovine» و بر وزن نام نخستين گوسفند شبيه‌سازي شده ايران (رويانا) است.
عضو هيات علمي پژوهشكده رويان تصريح كرد: از جمله اهداف كاربردي اين طرح بهبود پتانسيل ژنتيكي شيرواري دام‌هاي كشور در مدت زمان كوتاه است به گونه‌اي كه با استفاده از اين تكنولوژي مي‌توان پتانسيل بالاي تخمدان‌هاي گاوهاي برتر را كه به دلايل مختلف در معرض حذف هستند به آزمايشگاه منتقل كرده و پس از انجام لقاح آزمايشگاهي با اسپرمهاي مرغوب و يا تعيين جنسيت شده رويان‌هاي با كيفيت بالا را به طور انبوه توليد كرده و با قيمت بسيار پايين‌تر از رويانهاي منجمد وارداتي به دامداران عرضه كرد.
نصر اصفهاني خاطرنشان كرد: با توجه به نياز كشور به اين تكنولوژي پژوهشگران رويان پايگاه تحقيقات علوم سلولي اصفهان با همكاري مجتمع دامپروري فوكا و گروه دامپروري دانشگاه آزاد اسلامي واحد خوراسگان اصفهان بر آن شدند كه اين فقدان را در كشور برطرف كنند لذا تخمك از تخمدانهاي گاوهاي ماده با خلوص ژنتيكي و شيرواري بالا كه به هر دليل در معرض حذف قرار مي‌گرفتند استخراج و پس از آنجا مراحل بلوغ آزمايشگاهي با اسپرم با كيفيت بالا جنينهاي حاصله به گيرنده‌هاي با ارزش ژنتيكي و شيرواري پايين منتقل شد كه امروز شاهد تولد اولين گوساله حاصل از اين تكنيك به نام بووانا هستيم.
عضو هيات علمي پژوهشكده رويان در پايان با اشاره به چندين مورد آبستني ديگر حاصل از اين تكنيك، آمادگي پژوهشگران جهاد دانشگاهي و متخصصان شركت كشت و دامپروري فوكا را براي توليد انبوه جنينهاي آزمايشگاهي با خلوص ژنتيكي بالا و هزينه كمتر و عرضه به دامداران داخلي اعلام كرد.

**reza1980** · 12th July 2009, 01:33 PM

‌توليد دارو از حيوانات‌ شبيه‌‌سازي شده امسال به نتيجه‌ مي‌رسد

مسئول پايگاه ‌تحقيقات علوم سلولي استان اصفهان گفت: پروسه توليد دارو از حيوانات‌ شبيه‌‌سازي شده تا آخر سال به نتيجه خواهد رسيد.

[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]

محمد‌حسين نصر‌اصفهاني امروز در گفتگو با خبرنگار فارس ‌در اصفهان با بيان اينكه بنيانا‌‌ تنها گاو شبيه‌سازي شده خاورميانه و سومين حيوان شبيه‌سازي در ايران متولد شد‌، افزود: پروژه گاو شبيه‌سازي شده ‌از چهار سال گذشته در ايران ‌شروع شد كه به علت وجود مشكلاتي در روند شبيه‌سازي ‌و هزينه‌هاي ‌بالا اين طرح با وقفه ‌روبه‌رو شد.
وي بيان داشت: در طرح شبيه‌سازي گاو، گاو مادر در دوران ‌شش ‌تا هفت ماهگي بارداري با مشكل آب‌آوردگي ‌و آلانتوئيست روبه‌رو و با ايجاد‌ فشار زيادي ‌روي مادر باعث ‌مرگ ‌آن مي‌شود.
مسئول پايگاه تحقيقات علوم سلولي استان اصفهان خاطرنشان كرد: به علت وجود اين مشكل مجبور به انجام سزارين ‌در دوره‌ شش تا هفت ماهگي گاو مادر شديم كه زنده ماندن‌ گاو مادر در اين دوره از حاملگي‌ بسيار كم است.
وي اظهار داشت:‌ دوران حامگي گاو همچون انسان است و بايد در طي فراينده 9 ماه ريه‌ها و اندام‌ها ‌به ‌رشد ‌كامل ‌دست يابند.
نصراصفهاني با اشاره به اينكه ‌اين مشكل براي حيوانات شبيه‌سازي شده ‌گوسفند و بز مشاهده نمي‌شود اضافه كرد: گاو شبيه‌سازي شده داراي ‌ارزش اقتصادي بيش از گوسفند و بز شبيه‌سازي شده است و داراي نسج‌هاي ارزشمندي است كه به توليد فراورده‌هاي پيشرفته دارويي بيش از ساير حيوانات شبيه‌سازي شده كمك مي‌كند.
وي ادامه داد: توليد دارو از طريق حيوانات شبيه‌‌سازي شده ‌با وجودي كه يك پروسه بسيار سختي است اما هم اكنون در حال اجرا‌ست ‌و جابه‌جايي ژن‌ها، انتقال آنها و قرار دادن سرجاي خود و تكامل معمولي حيوان و مداخله آن در پروژه از مراحل سير توليد دارو است.
مسئول پايگاه تحقيقاتي علوم سلولي استان اصفهان با بيان اينكه پروسه توليد دارو از حيوانات‌ شبيه‌‌سازي شده تا آخر سال به نتيجه خواهد رسيد گفت: توليد دارو از دام ‌به خاطر صرف هزينه‌هاي بالا كه‌ براي هر دام نزديك به 5 ميليون تومان اعتبار نياز است، نتوانستيم تا كنون اين پروژه ‌را ‌به نتيجه ‌برسانيم.
وي افزود: پروسه شبيه‌سازي حيوانات به علت رسيدن به مرحله توليد دارو و توانايي ارزشمند تكثير حيوانات مزرعه‌اي انجام ‌مي‌شود.

**ati** · 12th July 2009, 07:31 PM

به‌دنبال دستاورد تازه پژوهشگران زیست‌فناوری کشور، ایران به فناوری شبیه‌سازی دام‌های مزرعه‌ای دست یافت

ساعت 15:05 دیروز شنبه 20 تیر، نخستین گوساله شبیه‌سازی شده در کشور پس از گذراندن 270 روز کامل دوران جنینی با انجام عمل سزارین متولد شد. این گوساله که شبیه‌سازی شده یک گاو نر است، بنیانا به مفهوم بنیادین و پایه‌ای نام گرفته است.
مدیر پایگاه تحقیقاتی رویان اصفهان با تشریح این موفقیت به خبرنگاران ایسنا و مهر گفت: «بنیانا اولین تولد موفق گوساله شبیه‌سازی‌شده در خاورمیانه محسوب‌ می‌شود که کشورمان را در جایگاه معدود کشورهای توانمند در شبیه‌سازی انواع حیوانات مزرعه‌ای (گاو، گوسفند و بز) قرار داده است».

[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]

[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]

رویانا، حنا و بنیانا
به گفته دکتر محمدحسین نصر اصفهانی، تولید این گوساله شبیه‌سازی شده به دنبال یک رشته تحقیقات دامنه‌دار از سال 1382 و با حصول موفقیت‌های چشمگیر در تولید انواع حیوانات مزرعه‌‌ای حاصل از آی.وی.اف (لقاح خارج از رحم)، کلونینگ (شبیه‌سازی) و مهندسی ژنتیک حاصل شده که اولین آنها بره رویانا و آخرین آنها بزغاله حنا بود.
این موفقیت حاصل تلاش بی‌وقفه محققان پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی و انجام حدود 50 آزمایش مقدماتی، 200 آزمایش اصلی، تولید بیش از دوهزار جنین شبیه‌سازی شده و انتقال 300 جنین به 100 گاو گیرنده در طول دو سال تحقیق بوده است.
علی‌رغم میزان بسیار بالای آبستنی اولیه طی روند انتقال جنین، تعداد بسیار زیادی از این آبستنی‌ها در مرحله بسیار حساس گذر از ماه سوم حاملگی سقط شدند و از سوی دیگر، تعداد سه مورد آبستنی از پنج مورد ادامه یافته در ماه ششم آبستنی، عوارض اولیه بیماری حاد هیدروآلانتوئیس یا آب‌آوردگی شدید کیسه جنینی را بروز دادند که شایع‌ترین علت سقط آبستنی‌های شبیه‌سازی‌شده گاو به حساب می‌آید.
اما در نهایت گوساله بنیانا بعدازظهر دیروز و پس‌از طی 9 ماه دوران جنینی، به سلامت متولد شد.
در انتظار تامینا

[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]

صبح امروز و درحالی‌که نزدیک به 20 ساعت از تولد بنیانا می‌گذشت، دکتر نصر اصفهانی با اعلام سلامت کامل گوساله بنیانا افزود: «گوساله دیگری نیز که کاملا شبیه به بنیانا است، هفته آینده متولد می‌شود».
9 ماه پیش، پژوهشگران با شبیه‌سازی یک گاو نر، 2 جنین کاملا همسان را به دو گاو ماده انتقال دادند. یکی از این دو که بنیانا نام گرفت، دیروز پس از عمل سزارین در مجتمع دامپروری نصر به دنیا آمد و جنین دیگر که تامینا نام دارد، هفته آینده متولد می‌شود. این دو گوساله‌ از یک منشا سلولی هستند و به عبارت دیگر، گوساله متولد نشده، کپی بنیانا است.
به علت اینکه «تامینا» در مجتمع دامپروری فوکا وابسته به تامین اجتماعی متولد می‌شود، ‌این نام بر روی این گوساله شبیه‌سازی گذاشته شده است.

ایران در کلاس جهانی

دکتر نصر اصفهانی هم‌چنین با اشاره به موقعیت علمی ایران در زیست‌فناوری گفت: «میزان کارآمدی حاصل در تولید جنین‌های شبیه‌سازی شده آزمایشگاهی در پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی در بالاترین میزان جهانی قرار دارد که مشابه آمار کشورهای صاحب فناوری شبیه‌سازی از جمله نیوزلند، دانمارک و آمریکا است. حصول این موفقیت در مقطع کنونی، یک دستاورد بزرگ علمی است».
در حال حاضر، پژوهشگران پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی اولین رده سلولی تراریخت بز حاوی ژن تولید داروی t-PA را تولید کرده‌اند که امید است در آینده‌ای نزدیک به تولد اولین بز تراریخت (مهندسی‌شده ژنتیکی) که می‌تواند داروی درمان سکته قلبی را در شیر خود تولید دارد، منجر شود.
نصر اصفهانی با بیان این‌که این مرکز آمادگی خود را برای حفظ گونه‌های در حال انقراض کشور از طریق فناوری شبیه‌سازی اعلام کرده است، تصریح کرد: «تاکنون چندین کشور دنیا از جمله نیوزلند، انگلیس، آمریکا و ایتالیا، گونه‌های جانوری در حال انقراض خود را از طریق فناوری شبیه‌سازی احیا کرده‌اند».

بازتاب جهانی

اما دستاورد جدید پژوهشگران سلول‌های بنیادی کشور در رسانه‌های مختلف جهان بازتاب گسترده‌ای داشت. خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش کرد: دانشمند‌ان ایرانی اولین دانشمند‌ان در خاورمیانه شده‌اند که توانستند به عنوان بخشی از تحقیقات سلول‌های بنیادی در این کشور، گوساله شبیه‌سازی شده‌ای را به دنیا بیاورند. ایران در کنار فعالیت هسته‌ای و برنامه‌های فضایی خود در جست‌وجوی پیشرفت‌های چشمگیر و مهم در سایر فناوری‌ها از جمله شبیه‌سازی و پزشکی است و به‌دست آوردن رهبری منطقه را در زمینه‌ علوم و فناوری‌های پیشرفته تا سال 2025 / 1404 هدف‌گذاری کرده است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس در پایان تاکید کرده است در ایران به عنوان کشوری که اکثریت جمعیت آن مسلمانان شیعه هستند، شبیه‌سازی حیوانی با مجوز رهبران مذهبی انجام می‌شود، در حالی‌که در کشورهای سنی شبیه‌سازی از هر نوعی ممنوعیت قانونی دارد.
خبرگزاری چینی شینهوا نیز تاکید کرد: محققان انستیتو رویان که به این دستاورد مهم دست یافته‌اند، امیدوارند که بتوانند گونه‌های خاصی را که در معرض خطر انقراض هستند، در آینده نزدیک شبیه‌سازی کنند. انستیتو رویان در بیانیه‌ای اعلام کرد که هدف نهایی محققان شبیه‌سازی در ایران، دست‌یابی به فناوری تولید دارو با فرآورده‌های حاصل از حیوانات تراریخته است.
روزنامه‌ها و سایت‌های خبری یو.اس.ای.تودی، عربین‌بیزنس، نیویورک‌دیلی، دی‌لایف، اسکای‌نیوز، فاکس‌نیوز، ساندی‌اکسپرس و بخش خبری یاهو و ده‌ها پایگاه خبری دیگر در منطقه و جهان نیز به نقل از منابع مختلف به انعکاس موفقیت اخیر محققان ایرانی پرداختند.

**عاشق گربه** · 13th July 2009, 02:36 AM

[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]

همشهري:تولد سومين حيوان تراريخته يا شبيه‌سازي‌ شده در ايران، توجه محافل علمي دنيا را به‌خود جلب كرده است
حيوانات تراريخته حيواناتي هستند كه در سيستم ژنتيك آنها تغييراتي ايجاد شده است به‌گونه‌اي كه مي‌توان آنها را به‌منظور اهدافي مانند توليد دارو يا ساير اهداف، مورد استفاده قرار داد. توليد اين نوع حيوانات مخالفان و موافقان جدي در دنيا دارد.
بنيانا؛ نخستين گاو شبيه‌سازي‌ شده ايراني
مدير پايگاه تحقيقاتي رويان اصفهان با تشريح موفقيت محققان اين مؤسسه در توليد نخستين گوساله شبيه‌سازي‌ شده گفت: تولد نخستين گوساله شبيه‌سازي‌ شده، ايران را در جايگاه معدود كشورهاي صاحب توانمندي در شبيه‌سازي‌ انواع حيوانات مزرعه‌‌اي يعني گاو، گوسفند و بز قرار داده است.
محمد حسين نصر اصفهاني در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با بيان اينكه نخستين گوساله حاصل از تكنولوژي شبيه‌سازي‌ در كشور متولد شد، عنوان كرد: نخستين گوساله شبيه‌سازي‌ شده خاورميانه با تلاش محققان كشورمان ساعت 15:05 شنبه گذشته در سن 270 روزه حاملگي و پس از عمل سزارين در مجتمع دامپروري نصر به دنيا آمد و كشورمان را در جايگاه معدود كشورهاي صاحب توانمندي در شبيه‌سازي‌ انواع حيوانات مزرعه‌اي قرار داد.
مدير پايگاه تحقيقاتي رويان اصفهان اضافه كرد: با دستيابي به اين موفقيت بزرگ، آخرين و مهم‌ترين حلقه توانمندي‌هاي دانش جنين شناسي كشور در جهت نيل به اهداف بايوتكنولوژي دارويي در كشور كامل شد.
وي افزود: توليد اين گوساله شبيه‌سازي‌ شده به‌دنبال يك رشته تحقيقات دامنه دار از سال 1382 و با حصول موفقيت‌هاي چشمگير در توليد انواع حيوانات مزرعه‌‌اي حاصل از IVF، كلونينگ و مهندسي ژنتيك حاصل شده است كه نخستين آنها رويانا و آخرين آنها حناست.
نصر اصفهاني گفت: انجام شبيه‌سازي‌ موفق در گاو تبلور اصلي بلوغ دانش بيوتكنولوژي كشور است چرا كه انجام شبيه‌‌سازي‌ اين حيوان به‌دليل خصوصيات ويژه فيزيولوژيكي، توليدمثلي و توليدي و نيز اهميت بالقوه اين حيوان در علوم بيوتكنولوژي دارويي از اهميت ويژه‌اي برخوردار است.
وي ادامه داد: بدين لحاظ حصول اين موفقيت در مقطع كنوني يك دستاورد بزرگ علمي است و در حال حاضر پژوهشگران پژوهشكده رويان جهاددانشگاهي نخستين رده سلولي تراريخته بز حاوي ژن توليد داروي TPA را توليد كرده‌‌اند كه اميد است در آينده‌اي نزديك، نخستين بز تراريخته (ترانسژن) را كه توان توليد داروي درمان سكته قلبي را در شير خود دارد توليد كنند.
همچنين دومين گوساله شبيه‌سازي‌ شده خاورميانه كه از منشا سلولي مشابه نخستين گوساله شبيه‌سازي‌ شده يعني بنياناست با تلاش محققان كشورمان تا چند روز آينده در مجتمع دامپروري فوكا وابسته به تامين اجتماعي متولد مي‌شود.در حال حاضر وضعيت جسماني بنيانا تثبيت شده است و مشكل خاصي ندارد.

حيوانات شگفت‌انگيز تراريخته
هر روز خبر‌هاي جديد در باره توليد حيوانات تراريخته منتشر مي‌شود؛ مثلا اخيرا در امارات شتر تراريخته متولد شد. يا خبرهايي در باره توليد ميمون فلورسانت و موش سخنگو منتشر شده است و به‌نظر مي‌رسد علاقه دانشمندان در ايجاد حيوانات عجيب رو به گسترش است.
يكي از اين خبرها مربوط به ايجاد گربه غول پيكري بود كه يك متر و 20 سانتي متر طول و 15 كيلوگرم وزن داشت. اين گربه را متخصصان ژنتيك شركت لايف استايل پتس در كاليفرنيا با استفاده از مهندسي ژنتيك توليد كردند.
اين گربه كه مي‌تواند تا سن 25 سالگي زنده بماند پوستي شبيه به پوست پلنگ دارد و از نظر ويژگي‌هاي رفتاري بيش از آنكه به گربه شباهت داشته باشد، شبيه به يوزپلنگ آمريكايي است.اين گربه غول پيكر تراريخته حاصل تركيب ژنتيك گربه آفريقايي، يوزپلنگ آسيايي و گربه خانگي اروپايي است.
موافقان و مخالفان
در روش تراريخته دانشمندان سعي مي‌كنند با ايجاد تغييرات ژنتيك در حيوانات، از توليدات آن حيوان در ساخت داروهاي خاص استفاده كنند. پرورش‌دهندگان دام و طيور سال‌هاست كه به‌منظور استفاده كارا و سودآور از حيوانات پرورشي خود براي توليد محصولات بهتر با هزينه‌اي كمتر از روش‌هاي معمول و سنتي پرورش انتخابي و تلاقي‌گري استفاده مي‌كنند.
در اين روش‌ها تغييرات ايجاد شده در عملكرد ناشي از تغيير در ساختار ژنتيك حيوانات پرورشي است.
مباحث درخصوص موجودات تراريخته از اواسط دهه 80 ميلادي و با توليد فراورده‌هاي پزشكي مانند انسولين و محصولات كشاورزي تراريخته مانند گوجه فرنگي آغاز شد.
ابداع روش‌هاي نوين مهندسي ژنتيك افق‌هاي جديدي را فراروي پژوهشگران علوم زيستي گشوده است تا با شناسايي دقيق ژن‌ها و محل آنها تغييرات مورد نظر در ساختار ژنتيك موجودات زنده را با دقت بيشتري اعمال كنند.
توليد نخستين حيوانات تراريخته به سال 1985 برمي‌گردد كه از آن سال تاكنون تغييرات اساسي در متدولوژي ايجاد گونه‌هاي تراريخته صورت گرفته است.
يكي از جنبه‌هاي نوين اين زيست فناوري كاربرد حيوانات تغيير يافته به‌طور ژنتيك يا تراريخته درتوليد محصولات جديد است. در راستاي برآورد اين هدف دانشمندان به شيوه‌هاي گوناگون سعي در توليد حيوانات تراريخته كرده‌اند.
راندمان سيستم‌هاي دامپروري در كشورهاي در حال توسعه پايين است و بيماري‌ها نيز از عواملي هستند كه كارايي توليد دردامپروري را كاهش مي‌دهند.
استفاده از داروها و واكسن‌ها براي مبارزه با بيماري‌ها علاوه بر تاثيرات سوئي كه برخود حيوان مي‌گذارد و باعث ايجاد مقاومت نسبت به بسياري از داروها مي‌شود، سبب تجمع متابوليت‌هاي دارو درمحصولات توليدي مانند گوشت، شير و تخم مرغ مي‌گردد كه مصرف آنها مي‌تواند عواقبي را براي مصرف‌كنندگان در پي داشته باشد.
مخالفان كاربرد محصولات تراريخته بر اين عقيده‌اند كه تغييرات حاصل از دست‌ورزي‌هاي ژنتيك تصادفي بوده و ممكن است كه خطرات ناشناخته وغيرقابل پيش‌بيني را به همراه داشته باشد.
موافقان استفاده ازاين تكنولوژي آن را تكنيكي دقيق و جنبه‌اي نوين از روش‌هاي متداول اصلاح نژادي مي‌دانند و مدعي‌اند كه خطرات احتمالي ناشي از به‌كارگيري اين محصولات در مقايسه با محصولات اصلاح شده با روش‌هاي مرسوم به هيچ عنوان بيشتر نيست و دليلي ندارد كه بشر از منافع چنين فناوري‌هاي سودمندي بهره نبرد.
درحال حاضر تلاش پژوهشگران بر اين است كه بتوانند روش‌هاي ايجاد دام‌هاي تراريخته را به سمتي سوق دهند كه بتوان دام‌هايي با صفات مطلوب توليد كرد، ولي تاكنون كاربرد تجاري اين فناوري در عرصه اصلاح دام به وقوع نپيوسته است.
ممنوعيت شبيه‌سازي‌ انسان
محققان رويان در زمان مرحوم دكتر كاظمي آشتياني، استفتايي از مقام معظم رهبري داشته‌اند كه به‌طور صريح شبيه‌سازي‌ انسان منع شده است.
از سوي ديگر زماني كه براي تولد يك حيوان شبيه‌سازي‌ شده مشكلات زيادي وجود دارد اخلاق و اصول انساني به هيچ عنوان به محقق اجازه نمي‌دهد اين كار را روي انسان‌ها انجام دهد.
در حال حاضر ممكن است در جريان تحقيقات همانند‌سازي‌ مشكلاتي از جمله ناهنجاري از نظر پزشكي براي حيوان به‌وجود بيايد. از نظر پزشكي نيز اين مسئوليت وجود دارد كه نمي‌توان كاري كرد كه انساني با ناهنجاري متولد شود.

**behnaz** · 13th July 2009, 02:44 PM

معاون پژوهشكده رويان در گفت‌وگوي اختصاصي با فارس:
وضعيت جسماني «بنيانا» خوب است
خبرگزاري فارس: معاون پژوهشي پژوهشكده رويان گفت: هم اكنون وضعيت جسماني بنيانا، اولين گوساله شبيه سازي شده ايراني خوب است.

[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]

عبدالحسين شاهوردي در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعي فارس گفت: هم اكنون 2 روز از تولد نخستين گوساله شبيه‌سازي شده ايران مي‌گذرد و بنيانا مشكل خاصي ندارد و خوب است.
وي ادامه داد: وضعيت عمومي اين گوساله خوب است و روال طبيعي خود را همانند ديگر گوساله‌ها طي مي‌كند.
معاون پژوهشي پژوهشكده رويان افزود: در آينده‌اي نه چندان دور خبرهاي خوب ديگري در مورد گاو و بز را خواهيم داشت.
نخستين گوساله شبيه‌سازي شده ايران در ساعت 15:05 دقيقه شنبه 20 تير پس از گذراندن 270 روز كامل حاملگي با انجام عمل سزارين در مجتمع دامپروري نصر متولد شد.
توليد اين گوساله به دنبال يك رشته تحقيقات دامنه‌دار از سال 1382 و حصول موفقيت‌هاي چشمگير در توليد انواع حيوانات مزرعه‌اي حاصل از IVF، كلونينگ و مهندسي ژنتيك بوده كه منجر به تولد گوسفند شبيه سازي شده «رويانا» و بز شبيه سازي «حنا» شده است.
تولد اين گوساله كه «بنيانا» به مفهوم بنيادين و پايه‌اي نام گرفته اولين تولد موفق گوساله شبيه سازي شده در خاورميانه محسوب مي‌شود كه كشورمان را در جايگاه معدود كشورهاي صاحب توانمندي در شبيه سازي انواع حيوانات مزرعه‌اي (گاو، گوسفند و بز) قرار داده است.

ابزارهای موضوع	جستجو در موضوع
پرینت این صفحه / حالت نمایش بصورت پرینت شده ارسال این صفحه به ایمیل یک دوست یا خودتان	جستجو در موضوع: جستجوی پیشرفته
نحوه نمایش
حالت خطی تعویض به حالت ترکیبی تعوض به حالت رشته ای

موضوعات مشابه
موضوع	نویسنده موضوع	انجمن	پاسخ ها	آخرين نوشته
آیا میدانستید ؟!؟ < تاپيك جامع >	پرشین پت نیوز	گفتگوی آزاد	250	17th March 2010 02:02 PM
تاپيك جامع كاريكلماتور	PersianPet	Fun Club	49	18th January 2010 08:58 PM
تاپیک جامع از اخبار دنیای پرندگان	alo_gh	آرشیو	69	12th July 2009 05:11 PM
⌂⌂ تصاویر متحرک < تاپيك جامع > ⌂⌂	پریا	Fun Club	114	25th April 2009 11:08 AM

تبلیغات ...