همه چيز درباره يوز ايراني

[pedram]

مممنون میشم در باره یوز ایرانی مطلب بدین

[S.Ahadzadeh]

زيستگاه هاي يوزپلنگ در ايران
زيستگاه عمده يوزپلنگ در ايران دشت كوير است كه بخش هايي از استانهاي كرمان، خراسان، سمنان، يزد، تهران و مركزي را در برمي گيرد. اكنون اين ناحيه وسيع استپي و بياباني به آخرين پناهگاه يوز آسيايي مبدل شده است. به طور مشخص و كاملا واضحي طي دو دهه اخير تعداد گزارشهاي رسيده از اين ناحيه وسيع در مورد مشاهده يوز كاهش يافته و تنها گزارشات معدودي از مشاهده جانور در پارك ملي كوير، مناطق توران، نايبندان، دره انجير، مياندشت و خوش ييلاق بدست آمده است. اين درحالي است كه بين سالهاي 46 تا 57 گزارشاتي از تهران (به خصوص پارك ملي كوير)، سمنان (توران، خوش ييلاق و مناطق اطراف)، خراسان (منطقه مياندشت و مناطق اطراف طبس)، يزد (منطقه كالمند و مناطق ديگر اطراف بافق، مهريز، تفت و شهر يزد)، اصفهان (منطقه موته و كلاه قاضي)، فارس (پناهگاه حيات وحش بهرام گور)، كرمان (منطقه خبرو روچون)، مازندران (پارك ملي گلستان)، هرمزگان (اطراف حاجي آباد) و نيز گزارشات غير مكتوبي از سيستان( اطراف هامون صابري) و بلوچستان (بمپور) و حتي نفت شهر در استان كرمانشاه مبني بر مشاهده يوز وجود داشته است.
اين روزها پناهگاه حيات وحش نايبندان طبس، پارك ملي خارتوران سمنان به همراه سه منطقه ديگر يعني پارك ملي كوير و مناطق دره انجير و بافق از معدود مكان هايي اند كه هنوز يوز در آن ها مشاهده مي شود و از جمعيت هاي اندك باقي مانده اين جانور باشكوه پشتيباني مي كنند.
١ - پارك ملي كوير
استان سمنان، مساحت ۴۰۰،۰۰۰ هكتار، ۴ واحد محيط بانى، برآورد جمعيت يوزپلنگ: ۴-۶ قلاده. پارك ملى كوير در ۵۰ كيلومترى جنوب غربى تهران است. اين منطقه كه زمانى «آفريقاى كوچك» ناميده مىشد يك زيستگاه غنى از نظر تنوع زيستى در کشور است. گونههاى حيوانى منطقه عبارتند از: جبير، آهو، قوچ و ميش وحشى، کل و بز وحشى، كفتار، پلنگ، گرگ، و گونههاى نادر گربه‌سان كوچك ازجمله گربه‌شنى و کاراکال است.

٢ - پارك ملى، پناهگاه حياط وحش و ذخيره‌گاه زيست‌کره خارتوران
استان سمنان، مساحت ۱،۴۰۰،۰۰۰ هكتار، ۵ واحد محيط بانى، برآورد جمعيت يوزپلنگ: ۱۰-۱۴ قلاده. خارتوران يكى از مهمترين و ارزشمندترين مناطق ويژه تحت نظارت سازمان حفاظت از محيط زيست مىباشد و مجموعهاى از تقريباً تمامى گونههاى جانداران صحرايى ايران از جمله جبير، آهو، قوچ و ميش وحشى، کل و بز وحشى، كفتار، پلنگ، گرگ، يوزپلنگ را پناه مىدهد و يكى از دو پناهگاه باقيمانده براى گور است. تعداد گورهاى موجود در اين پارك ملى ۲۵۰ الى ۳۰۰ رأس برآورد شده است.
3-پناهگاه حيات وحش نايبندان طبس
شمال شرق استان يزد، ۱،۵۰۰،۰۰۰ هكتار، ۴ واحد محيط بانى، برآورد جمعيت يوزپلنگ: ۱۲-۱۵ قلاده. اين منطقه از جديدترين مناطق تحت کنترل سازمان حفاظت از محيط زيست بوده و در زمره مهمترين زيستگاه‌هاى يوز قرار گرفته است. انواع وحوش کويرى و نيمه‌کويرى، از جمله روباه، شاه‌روباه، جبير، قوچ و ميش وحشى، آهو، خرگوش، كفتار، گربه شنى، کل و بز وحشى، و گرگ در اين منطقه ديده مي شوند.

٤ - منطقه حفاظت شده بافق
استان يزد، ۱۵۰،۰۰۰ هكتار، ۲ واحد محيط بانى، برآورد جمعيت يوزپلنگ: ۴-۶ قلاده. بافق در ۱۰۰ كيلومترى شرق يزد است و آب و هوايى بسيار خشك دارد. گونههاى حيوانى اين منطقه آهو، قوچ و ميش وحشى، کل و بز وحشى، كفتار، پلنگ، و گرگ است.
٥ - منطقه شكار ممنوع دره‌انجير
یوزپلنگایرانی

توصيف يوزپلنگ آسيايي
دست و پاهاي بلند، بدنى باريك و كشيده، سينه فراخ و شكم بالاي او شبيه تازي است ولي بر خلاف سگ سانان سر كوچك و گرد، پوزه اي كوتاه و گوش هايي كوچك و گرد دارد. به طور كلي مي توان آن را به" سگي با كله گربه" تشبيه نمود. رنگ پشت زردكمرنگ تا زرد متمايل به قرمز و زير بدن سفيد است. خالهايى گرد، سياه و توپر و موهايى زبر و نسبتا كوتاه دارد. در بالغين خال هاي روي دم تدريجا در نيمه انتهايي به حلقه هايي بدل مي شود كه سياه رنگ اند و آخرين حلقه پهن تر است. سر يوزپلنگ كوچك و گرد است و چشمانش در بالاى كاسه سر قرار دارد. خط سياه شكيلي معروف به خط اشكي از گوشه چشمان يوزپلنگ تا اطراف بينى و دهانش امتداد دارد كه احتمالا چشمان او را از آفتاب مصون مي دارد و در شكار به او كمك مي كند. جانور بالغ ناخن‌هايى كند و نيمه تورفته دارد كه برخلاف ساير گربه سانان جمع نمي شوند.( هرچند بچه ها تا 6 ماهگي قادرند ناخن ها را جمع كنند.)
اندازه:
طول سر و بدن يوزپلنگ بالغ بر ۱۱۲ تا ۱۳7 سانتيمتر، طول دم ۶4 تا 86 سانتيمتر و بلندى شانه‌هايش 71 تا 84 سانتيمتر است و وزن حيوان به ۳۴ تا ۵۴ كيلوگرم مىرسد. جنس نر يوز اندكى بزرگتر از جنس ماده است.( اين اندازه ها مربوط به نمونه هاي جمعيت آسيايي است)
خصوصيات:
برخوردارى از ستون فقرات انعطاف‌پذير، كبد و قلب بزرگ، سوراخ بينى گشاد، ظرفيت بالاى ريه، بدن عضلانى و باريك، يوزپلنگ را تيزروترين شكارچى جهان ساخته است. آنها قادرند با سرعتي معادل 110 كيلومتر در ساعت بدوند.
زيستگاه:
يوزپلنگ در دشت هاي بازو تپه ماهورهاي واقع در مناطق استپي و بياباني نيمه كويرى و زيستگاههاى باز ديگرى كه طعمه در آن وجود داشته باشد ديده مي شود. در ايران تعداد معدود يوزپلنگ آسيايى باقيمانده در مناطق حاشيه اي كوير مركزي يافت مي شوند

عادت و رفتار :
يوزپلنگ از نظم اجتماعى منحصربهفردى برخوردار است. در ايران مطالعاتى درباره يوزپلنگ صورت نگرفته است، اما مطالعات انجام شده در آفريقا نشان مي دهد كه يوزپلنگ ماده به استثناي زمان مراقبت از توله ها به تنهايي زندگى مي كند و يوز پلنگ نر در مراقبت از بچه ها نقشي بر عهده ندارد. توله ها به مدت هجده ماه در كنار مادرشان مي مانند و طي اين دوره كه از اهميتى بالا در در زندگى توله ها برخوردار است، چگونگى شکار و گريز از گزند شكارچيان ديگر مانند پلنگ، كفتار و گرگ را مي آموزند.
در ۱۸ ماهگى توله ها از مادر جدا مي شوند. از اين پس ممکن است توله‌ها با هم‌شيران خود حتى تا ۶ ماه به سر برند. در دو سالگى هم‌شيران مادهْ بقيه را ترك مي کنند و نرهاى جوان با هم مي مانند. در واقع نرها به تنهايى يا همراه با برادران خونى خود زندگى مي كنند اما ماده ها به جز زمان بچه داري، تنها زندگي مي كنند. برخى از اين گروهها براى خود حوزه اي تعيين ميكنند تا يوزپلنگ ماده را براى جفتگيرى جلب کنند. اين حوزه ها اغلب در جاهايى است كه در آن طعمه و آب كافي وجود داشته باشد. در فصل جفت گيري هر نر براي خود قلمروي را انتخاب مي كند، در اين فصل نزاع هاي خشني ميان نرهاى گروه در دفاع از حدّ و مرز قلمروشان صورت مي گيرد. يوزپلنگ ها معمولاً صبح زود يا غروب به شكار مي روند، پس از انتخاب طعمه كه معمولا حيوانات ضعيف تر مي باشند به صورت غير محسوس به آنها نزديك شده و پس از رسيدن به فاصله حدود ۱۰ تا ۳۰ متر حمله ناگهاني خود را شروع مي كنند، پس از به زمين انداختن طعمه گلوي او را با دندان هايش فشار مي دهد تا خفه شود. تعقيب طعمه معمولا ۲۰ ثانيه و به ندرت بيش از يك دقيقه بطول مى انجامد و در اين زمان بيش از 500 متر شكارش را دنبال نمي كند. قريب به نيمى از تعقيبها موفقآميزند. برخي اوقات شكارچيان ديگر نظير گرگ طعمه او را از چنگش بيرون مي آورند. يوزپلنگ مانند پلنگ قادر به پنهان كردن طعمه اش از دسترس ساير گوشتخواران نيست و به همين دليل بعد از خوردن يك وعده غذا در بيشتر اوقات باقيمانده را از دست مي دهد .
توليدمثل:

بلوغ جنسى در حدود ۲۰ ماهگى رخ مي دهد. زمان بارداري 95 روز و تعداد توله‌ها 1 تا 6 و معمولا ۴ تا ۵ عدد است. توله ها در هنگام تولد حدود ۳۰۰ گرم وزن و ۳۰ سانتيمتر طول دارند. رنگ آنها خاكسترى تيره است و موهاى بلندي بر پشتشان دارند. اين موها چند فايده دارد، از جمله استتار آنها در ميان بوته زار هاي خشك و پنهان نگاهداشتن آنها از ديدرس شكارچيان ديگر. اين موها همچنين توله يوز را به" رودك كه حيوان مهاجمي است شبيه مي کند، که نوعى جنبه دفاعى دارد. بچه ها به دليل جمع شدن ناخنها تا شش ماهگي قادرند از درخت بالا بروند.
تغذيه:
يوزپلنگ در ايران عمدتاً از جبير، آهو، قوچ و ميش، كل و بز و خرگوش وحشي تغذيه مي كند
استان يزد، ۱۵۰،۰۰۰ هكتار، ۱ واحد محيط بانى، برآورد جمعيت يوزپلنگ: ۳-۵ قلاده. اين منطقه داراى محيطى زيست شكننده و آسيب‌پذير بوده و از پوشش گياهى فقيرى برخوردار است. گونه‌هاى جانورى از قبيل جبير، قوچ و ميش وحشى،

[Napoleon]

یوز ایرانی گنجینه ایه که ما قدرش رو اونجوری که باید و شاید نمیدونیم . روزگاری یوز آسیایی در سراسر آسیا پراکنده بود، ولی امروزه بیش از صد تا ازش اونم فقط در ایران باقی نمونده . اگر دیر به دادش برسیم به سرنوشت شیر و ببر ایرانی دچار میشه ،متاسفانه .
چند سال پیش یک تراژدی وحشتناک اتفاق افتاد که دنیا رو تکون داد و همهء سازمانهای حمایت از حیات وحش در سراسر دنیا بهش کلی اعتراض کردند . یه پیرمرد یزدی که داشته با موتور از بیابان عبور میکرده به یه لونهء یوز میرسه که داخلش سه تا بچه یوز بودند . بیدرنگ لانه رو به آتش میکشه !!! بچه یوزهای بیچاره تلاش میکنند که فرار کنند ولی او با بیل هر سه رو میکشه . واقعا شرم آوره . من که هروقت به این فکر میکنم عصبانی میشم ....

[My PeT]

یوزپلنگ حیوان ناز و عالیه من دست آموزشو دیدم.
عرب ها برای شکار آهو ازش استفاده میکنن

[نیما]

[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]


تاريخچه يوزپلنگ در ايران


قبل از جنگ جهاني دوم، جمعيت يوزپلنگ در حدود 400 قلاده بود که تقريبا در تمام مناطق استپي و بيابانی نيمه شرقي کشور و قسمتي از نواحي غربي کشور نزديک مرز عراق ديده مي شد. ولي وجود خودروهاي جيپ رها شده پس از جنگ، سرآغاز کاهش اساسی درجمعيت اين جانور گرديد که خود عمدتا معلول کشتار بی رحمانه آهو به عنوان طعمه اصلی اين جانور بوده است . در نتيجه جمعيت يوزپلنگ به شدت کاهش يافت. در سال 1335کانون سابق شکار ايران اعلام نمود که آهو و در سال 1338 يوزپلنگ جزو جانوران حمايت شده هستند. جمعيت آهو در بسياري از مناطق رو به افزايش نهاد که اين باعث افزايش جمعيت يوزپلنگ نيز گرديد. مشاهده يوزپلنگ در مناطق مختلف به خصوص داخل زيستگاههای آهو افزايش يافت که اين احيای جمعيت معلول قوانين و مقررات حفاظتي بود که اعمال شد. در ميانه دهه 1350، جمعيت يوزپلنگ در در ايران 200 تا 300 قلاده تخمين زده مي شد. در خوش ييلاق مشاهده يوزپلنگ بسيار عادی بود (براي مثال در دو مورد مختلف در سال 1970 و 1973، 13 و 9 يوز تنها در عرض چند ساعت گشت در منطقه مشاهده گرديد). قلمرو يوزپلنگ تقريبا تمام مناطق کويري نيمه شرقي کشور بود که جمعيت انسانی آن زياد نبود. در سال 1357، همزمان با وقوع تحولات سياسی در ايران، حفاظت ازحيات وحش براي چندين سال دچار اختلال گرديد. اغلب مناطق به وسيله دامداران اشغال و دشتها و استپهای باز جولانگاه ماشين هاي کمک دار و موتورسيکلت های قدرتمند گرديد که گونه هاي کويري مثل آهو، جبير، گورخر و همچنين يوزپلنگ را تعقيب مي کردند. جمعيت آهو در بسياري از مناطق کاهش يافت و يوزپلنگها مجبور شدند تغيير زيستگاه داده تا در دامنه کوهها و تپه ماهورها از دست هجوم و مزاحمت انسانها در امان بمانند. از طرف ديگر به علت کاهش قابل توجه تعداد آهو، يوزپلنگ ها مجبور شدند که به منابع غذايي ديگري مثل قوچ و ميش و کل و بز که در مناطق کوهستاني محل زيستشان چندان مانند آهو تحت فشار انسان قرار نداشتند، روی آورند. پناهگاه حيات وحش خوش ييلاق که زماني مناسبترين محل براي زندگي يوزپلنگ در آسيا بود تقريبا به طور کامل از بين رفت و آخرين يوزپلنگ در اين منطقه در سال 1362ديده شد. يوزپلنگ از بسياري از مناطق زيست خود ناپديد شده و به بعضي مناطق دور از دسترس که در آنجا طعمه و امنيت مناسبی وجود داشت محدود گرديد.

امروزه جمعيت يوزپلنگ در کشورمان در خطر انقراض قرار دارد بدين معنا که اگر هر چه زودتر اقدامی برای حفظ آن نکنيم، اين جانور با همان سرعتی که می دود، روبه انقراض مي روى و به زودی به سرنوشت شير ايرانی و ببر مازندران دچار خواهد شد و برای هميشه از سرزمينمان رخت برخواهد بست. وضعيت امروزی اين جانور در کشورمان معلول بی توجهی ما انسانهاست. يوزپلنگ ميراث طبيعی ماست و نه تنها به ايرانيان بلکه به تمام انسانهای سرتاسر اين کره خاکی تعلق دارد. اين وظيفه ماست که اين امانت را به نسلهای بعد از خود برسانيم. بيش از 40 سال است که برای حفاظت از اين گونه در کشورمان اقداماتی صورت گرفته که بعضا نتايج قابل توجهی نيز به دنبال داشته است و بيش از 20 سال است که در ميان کشورهای آسيايی يوزپلنگ توانسته تنها در کشور ما به بقای خود ادامه دهد و اين مايه غرور و افتخار ما ايرانيان است که توانستيم اين ميراث طبيعی را همچنان حفظ نماييم.

[نیما]

[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]

يوز ايراني در حسرت پارك سرنگتي!


حيوانات- دكتر اسماعيل كهرم:

نگاه متفاوت براي حفاظت از يك گونه حيات وحش.

مقاله زير بر مبناي مشاهدات در پارك ملي serengeti در تانزانيا نوشته شده و سختي‌هاي زندگي يوزپلنگ را در جهان امروز نشان مي‌دهد.

در نظر بياوريم كه پارك ملي سرنگتي فقط 15 كيلومتر مربع وسعت دارد كه در آن 5 هزار قلاده يوز زندگي مي‌كند. در سراسر اين پارك، و مناطق مجاور مانند «ماسائي مارا» و «امباسالي» زمين پوشيده از انواع جانوراني است كه طعمه بالقوه يوزپلنگ محسوب مي‌شوند. با اين‌همه زندگي يوزپلنگ در دشت‌هاي سرنگتي سخت است.

پسر عموي آسياي يوز آفريقايي، در ايران قطعا زندگي سخت‌تري دارد. زيستگاه‌هاي يوزپلنگ‌ در ايران به خوبي حفاظت نمي‌شوند و تعداد جانوران طعمه يوز روز به روز كاهش مي‌يابد. با توجه به اينكه ساختمان بدني و رفتار يوز آفريقايي مشابه يوز ايراني است مي‌توان ادعا كرد يوز ايراني هم زندگي بسيار سختي را مي‌گذراند. شايد رفتار يوز آفريقايي درس‌هايي را براي حفاظت از يوزپلنگ آسيايي به‌دنبال داشته باشد.

تلاش براي بقا

يوز مادر در حال ليسيدن توله خود بود. تازه بچه‌ها غذا خورده بودند و احتياج به تيمار و نظافت داشتند. دهان خون‌آلود موجب انتشار رايحه خون در دشت مي‌شد. جانوران درنده سرگردان مانند شيرها را ممكن بود جلب كند.

مادر با حوصله تمام كار نظافت 3 توله را به پايان رساند. بچه‌ها شنگول از سر و كول مادر بالا مي‌رفتند. دم او را گاز مي‌گرفتند و از پشت او سر مي‌خوردند و به زمين مي‌افتادند. مادر با كمال صبر شيطنت بچه‌ها را تحمل مي‌كرد. حدود 8 هفته از تولد بچه‌ها مي‌گذشت و تا 18 ماهگي كه مستقل مي‌شدند راه زيادي را بايد طي مي‌كردند.

با آن‌همه خطري كه در انتظار آنها بود و شايد هيچكدام به سن استقلال نمي‌رسيدند. لانه در پاي تپه كوچكي قرار داشت و به خوبي استتار شده‌بود. بعد از مدتي مقابل چشم توريست‌ها كه از فاصله 50 متري و از داخل اتومبيل بدون سقف آنها را نظاره مي‌كردند بچه‌ها خوابيدند. مادر به آهستگي برخاست. پاها و دستهاي بلندش را راست كرد.

دست‌ها را جلو گذاشت. شانه‌ها را پائين داد و انتهاي بدن را به بالا كشيد. حالتي شبيه خميازه. خستگي در رفت و خود را براي كار آماده كرد. پر كردن 4 شكم (3 توله و خودش) كار سنگيني بود.

مادر از لانه بيرون آمد. گردن كشيد و چشم‌ها را مانند تلسكوپ به افق دوخت. دشت از وجود موجودات گوناگون مواج بود. ولي مادر به‌دنبال طعمه دلخواهش بود؛ غزال تامپسون. نوعي آهو كه در سرعت و تغيير مسير دادن همراه يوز تكامل يافته است.

اين 2 در طول زمان با هم مسابقه داده‌اند و سرعتشان به مرور زيادتر شده. حالا تفاوت بردن و باختن براي غزال مرگ و زندگي است و براي يوزپلنگ گرسنگي يا سيري خودش و توله‌ها.

تلسكوپ خدادادي را به كار برد و يك دسته غزال را در دو سه كيلومتري پيدا كرد. آهسته به طرف گله حركت كرد. بعد از چند دقيقه به نزديكي گله رسيد. ناگهان روي زمين خم شد و خزيد، به طرف گله پيش رفت. هدف از اين خزيدن نزديك شدن به فاصله 30 تا حداكثر100 متري غزال‌ها بود.

او مي‌دانست كه اگر غزال‌ها او را قبل از فاصله ببينند، امكان صيد نخواهد داشت. او بايد حتي‌المقدور خود را به طعمه نزديك مي‌كرد. همين كار را هم كرد. پشت بوته‌ها به صورت خزيده به جلو رفت. احساس مي‌كرد گله متوجه حضور او شده، از اين‌رو بي‌حركت ايستاد.حتي دست راست خود را كه بلند كرده بود به زمين نگذاشت. او مي‌دانست كه كوچك‌ترين حركت‌ از جانب او توجه گله را جلب مي‌كند. گله آرام گرفت او را نديده بودند. چند قدم ديگر به جلو حركت كرد. نقطه‌هاي روي پوستش شكل بدن او را مي‌شكست و تشخيص طرح بدن او براي گله غيرممكن بود. مجددا بي‌حركت ايستاد. زاويه حركت خود را در امتداد غزال قرارداد. كمي خود را به زمين نزديك كرد. دست‌ها و پاهايش جمع شدند و ناگهان به‌طور انفجاري به حركت درآمدند. حال ديگر گله غزال با هم به حركت در‌آمدند. 20 تايي بودند. حدودا 50 متري فاصله بين يوز و غزال به سرعت كم مي‌شد.

6 ثانيه از حركت يوز گذشته بود و حال سرعتش بالاي 60 كيلومتر در ساعت بود. 5 ثانيه بعد سرعت به بيش از 70 كيلومتر رسيد و نزديك آخرين غزال گام بر‌مي‌داشت. مادر، اين غزال را نشان كرده بود. سنگين و آهسته‌تر از ديگران بود. در 2 قدمي غزال، ناگهان يوز سرعتش به‌شدت كاهش يافت و غزال جان به‌در برد. يوز حدود 600 متر دويده بود و ديگر توان نداشت كه با‌ آن سرعت ادامه دهد. پره‌هاي بيني‌اش به شدت باز و بسته مي‌شد، تا هواي كافي به شش‌هايش برساند. سينه‌اش بالا و پايين مي‌رفت. به آهستگي بازگشت و پشت بوته‌اي نشست. مدت‌ها نفس نفس مي‌زد تا آرام گرفت و روز از نو و روزي از نو. عجب زندگي سختي است زندگي يوز. تنها هر 5 حمله يك‌بار موفق به شكار مي‌شود.خسته از جاي برخاست. اين بار يك گله «گنو» نزديك شدند. چند كره كوچك با آنها بود. طعمه خوبي بودند. روي زمين خزيد و به گله گنو نزديك شد. باز هم با زحمت فاصله را كم كرد. در جهت خلاف حركت باد حركت مي‌كرد. تا بوي او به گله نرسد. و باز هم ناگهان از جايش جهيد. اين بار سرعت كمتر طعمه موجب شد كه زود به يك كره برسد. روي كره گنو پريد و او را به زمين زد. يوز گلوي كره گنو را فشرد. خودش هم از راه دهان نمي‌توانست تنفس كند ولي بيني پهن و عميق او قادر به تأمين هواي شش او بود.

زندگي سخت يوز

وقتي كه كره گنو بي‌حركت شد، يوز سريعا شروع به بازكردن حفره شكمي حيوان كرد. جگر، قلوه، و شش را بايد سريعا ببلعد. فرصت كم است. اتومبيل سرباز توريست‌ها به يوز و طعمه‌اش نزديك شد. فاصله ما فقط 60 يا 70 متر بود. ناگهان سر و كله 5 كفتار از دور پيدا شد. اين‌ها به زودي دريافته‌اند كه اتومبيل توريست‌‌ها وقتي متوقف مي‌شود شكاري در گرفته است و براي بدست آوردن طعمه به آن طرف هجوم مي‌برند. ناگهان يوزپلنگ كه با آن زحمت شكار را به زمين زده بود، توسط كفتارها احاطه شد.جنگ را باخت و صحنه را خالي گذاشت. جانش در خطر بود. كفتارها در 15 دقيقه حتي استخوان‌هاي كره گنو را بلعيده بودند. آنچه را كه نتوانسته بودند ببلعند، مانند دست و پا و سم يا جمجمه گنو را از بدن جدا كردند و با خود بردند. تنها يك كله بزرگ خون آلود روي زمين باقي ماند، كه آن‌هم به‌زودي توسط باكتري‌ها محو مي‌شد! عجب زندگي سختي است زندگي يوز. هنوز گرسنه بود و بايد براي خودش و توله‌هايش غذا بدست آورد. باز هم بايد از ابتدا شروع مي‌كرد. دوباره همه چيز بايد تكرار مي‌شد. خزيدن روي سينه تا نزديكي‌هاي طعمه‌هايش رفتن و ناگهان يك حركت انفجاري و گام‌هايي كه هر كدام 7 متر طول داشت و در تعقيب غزال تامپسون. گله مجددا رم خورده بودند. فاصله هر آن نزديك‌تر مي‌شد.تقريبا درست سر يك غزال فرّار رفت. باز هم غزال براي جان فرار مي‌كرد و يوز براي نان او را تعقيب. هرچند اگر به همين منوال پيش مي‌رفت، تلاش يوز هم براي نان تبديل به تلاشي براي جان مي‌شد.در حملات متناوب خستگي شديد مي‌شود. اسيد لاكتيك در عضلات فرسوده تشكيل مي‌شود و براي از بين بردن آن نياز به ساعت‌ها استراحت خواهد بود. يوز دست خود را دراز كرد كه پشت پا به غزال بزند و با آن سرعت او را سرنگون كند. ناگهان غزال با يك مانور فوق‌العاده سريع، تغيير جهت آني داد و در كسري از ثانيه ده‌ها متر از غزال فاصله گرفت. آن‌هم در جهت ديگري!!غزال جان سالم به‌در برد و يوز خسته بعد از چند ثانيه متوقف شد و آهسته آهسته به طرف نيزار مخفي‌گاه خود پيش رفت. نفس نفس بسيار تند او مدت‌ها ادامه يافت و در نهايت سر را ميان2 دست خود قرار داد و چرت زد.‌ «عجب زندگي سختي است زندگي يوزغروب نزديك مي‌شد و يوز ميانه‌اي با شبگردي نداشت. يك‌بار ديگر فرصت داشت شانس خود را امتحان كند. اين آخرين فرصت براي امروز بود. اگر شب گرسنه مي‌ماند شكار فردا مشكل‌تر مي‌شد. از جا برخاست و رفت. باز هم گله غزال‌ها نزديك او بودند. چند بره غزال در ميان گله بود. اين‌ها مي‌توانستند راحت‌تر هدف قرار گيرند ولي براي 4 شكم گرسنه غذاي كافي تهيه نمي‌شد. چاره‌اي نبود. توانايي تعقيب غزال تندرو بالغ را نداشت. يكي از بره‌ها را تعقيب كرد و به زمين زد. گله دور شد و رفت. بعد از مدتي لاشه بره را به دندان گرفت و به طرف لانه محل حضور توله‌ها راه افتاد. در نزديكي لانه صداي خاص خود را سر داد.2 توله از مخفي‌گاه بيرون دويدند. مادر لاشه را زمين گذاشت. توله سوم نيامد كه نيامد.

با آن همه كفتار، شير و پلنگ در دشت، كوچك‌ترين اشتباه همه چيز را تمام مي‌كند. مادر، فرزند را از دست داده بود....«عجب زندگي سختي است زندگي يوز. لااقل شكم آنها سير شده بود.فردا، روز از نو روزي از نو صبح با خميازه‌اي آغاز شد. بچه‌ها هنوز خواب بودند. مادر بيرون زد. باز هم تلسكوپ چشم‌ها را به كار گرفت. در دشت از غزال‌هاي تامپسون خبري نبود ويلدبست‌ها (گنو) هم رفته بودند. از دور شبح يك گله پيدا شد. دقت كرد. درست بود يك گله بزرگ در حركت بود. فاصله خيلي زياد بود. با حوصله شروع به دويدن كرد. باز هم به نقطه كمين رسيد. پشت را خم كرد و به زمين چسبيد و خزيده پيش رفت. هنوز جانوران را تشخيص نداده بود، خوب دقت كرد. يك گله گاو ميش بود كه هركدامشان حدود 8 برابر وزن او را داشتند! شانس حمله و كشتار آنان را نداشت. او 2 گوساله چند روزه را در گله نشان كرد. سنگين و ناشيانه راه مي‌رفتند. امكان صيد آنها وجود داشت. پيش رفت و در آخرين لحظه به‌طور انفجاري به حركت درآمد. گله از جا كنده شد ولي گوساله‌ها پشت مادر و پدر كوه‌پيكر خود پنهان شدند.يوزپلنگ از جلو چند گاو ميش خشمناك عبور كرد و سعي كرد به گوساله نزديك شود. يكي از گاوميش‌ها ناگهان حمله كرد. شاخ راست خود را به طرف يوزپلنگ پرتاب كرد. يوز با جهشي از جلوي شاخ رد شد. ولي انتهاي بدن او به سر شاخ گير كرد. گاوميش به آساني او را روي شاخ بلند كرد و چندين متر در هوا پرتاب كرد. به زحمت از زمين برخاست و آنچه از جانش مانده بود را برداشت و فرار كرد. نيروي دويدن نداشت. شاخ گاو ميش كار خود را كرده بود. لنگ لنگان به گوشه‌اي خزيد. نگاهي به زخم عميق خود كرد. خون فراواني را از دست داده بود. مقداري از آن‌را ليسيد. ولي خون بند نيامد. سرش گيج مي‌رفت. درد بي‌حالي، گرسنگي، خونريزي همه عذاب آور بودند. خوابش مي‌آمد. سر را بين 2 دست گذاشت و چشم‌هايش را فرو بست. به فكر بچه‌هايش بود...

«عجب زندگي سختي بود زندگي يوز» .

[نیما]

[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]

زيستگاه عمده يوزپلنگ در ايران دشت كوير است كه بخش هايي از استانهاي كرمان، خراسان، سمنان، يزد، تهران و مركزي را در برمي گيرد. اكنون اين ناحيه وسيع استپي و بياباني به آخرين پناهگاه يوز آسيايي مبدل شده است. به طور مشخص و كاملا واضحي طي دو دهه اخير تعداد گزارشهاي رسيده از اين ناحيه وسيع در مورد مشاهده يوز كاهش يافته و تنها گزارشات معدودي از مشاهده جانور در پارك ملي كوير، مناطق توران، نايبندان، دره انجير، مياندشت و خوش ييلاق بدست آمده است. اين درحالي است كه بين سالهاي 46 تا 57 گزارشاتي از تهران (به خصوص پارك ملي كوير)، سمنان (توران، خوش ييلاق و مناطق اطراف)، خراسان (منطقه مياندشت و مناطق اطراف طبس)، يزد (منطقه كالمند و مناطق ديگر اطراف بافق، مهريز، تفت و شهر يزد)، اصفهان (منطقه موته و كلاه قاضي)، فارس (پناهگاه حيات وحش بهرام گور)، كرمان (منطقه خبرو روچون)، مازندران (پارك ملي گلستان)، هرمزگان (اطراف حاجي آباد) و نيز گزارشات غير مكتوبي از سيستان( اطراف هامون صابري) و بلوچستان (بمپور) و حتي نفت شهر در استان كرمانشاه مبني بر مشاهده يوز وجود داشته است.

اين روزها پناهگاه حيات وحش نايبندان طبس، پارك ملي خارتوران سمنان به همراه سه منطقه ديگر يعني پارك ملي كوير و مناطق دره انجير و بافق از معدود مكان هايي اند كه هنوز يوز در آن ها مشاهده مي شود و از جمعيت هاي اندك باقي مانده اين جانور باشكوه پشتيباني مي كنند. (جوكار، هومن ،پايان نامه كارشناسي دانشگاه آزاد واحد تهران شمال، 1378)

١ - پارك ملي كوير استان سمنان، مساحت ۴۰۰،۰۰۰ هكتار، ۴ واحد محيط بانى، برآورد جمعيت يوزپلنگ: ۴-۶ قلاده. پارك ملى كوير در ۵۰ كيلومترى جنوب غربى تهران است. اين منطقه كه زمانى «آفريقاى كوچك» ناميده مىشد يك زيستگاه غنى از نظر تنوع زيستى در کشور است. گونه‌هاى حيوانى منطقه عبارتند از: جبير، آهو، قوچ و ميش وحشى، کل و بز وحشى، كفتار، پلنگ، گرگ، و گونه‌هاى نادر گربه‌سان كوچك ازجمله گربه‌شنى و کاراکال است.

٢ - پارك ملى، پناهگاه حيات وحش و ذخيره‌گاه زيست‌کره خارتوران استان سمنان، مساحت ۱،۴۰۰،۰۰۰ هكتار، ۵ واحد محيط بانى، برآورد جمعيت يوزپلنگ: ۱۰-۱۴ قلاده. خارتوران يكى از مهمترين و ارزشمندترين مناطق ويژه تحت نظارت سازمان حفاظت از محيط زيست مىباشد و مجموعه‌اى از تقريباً تمامى گونه‌هاى جانداران صحرايى ايران از جمله جبير، آهو، قوچ و ميش وحشى، کل و بز وحشى، كفتار، پلنگ، گرگ، يوزپلنگ را پناه ميدهد و يكى از دو پناهگاه باقيمانده براى گور است. تعداد گورهاى موجود در اين پارك ملى ۲۵۰ الى ۳۰۰ رأس برآورد شده است
٣ - پناهگاه حيات وحش نايبندان طبس شمال شرق استان يزد، ۱،۵۰۰،۰۰۰ هكتار، ۴ واحد محيط بانى، برآورد جمعيت يوزپلنگ: ۱۲-۱۵ قلاده. اين منطقه از جديدترين مناطق تحت کنترل سازمان حفاظت از محيط زيست بوده و در زمره مهمترين زيستگاه‌هاى يوز قرار گرفته است. انواع وحوش کويرى و نيمه‌کويرى، از جمله روباه، شاه‌روباه، جبير، قوچ و ميش وحشى، آهو، خرگوش، كفتار، گربه شنى، کل و بز وحشى، و گرگ در اين منطقه ديده مي شوند.

٤ - منطقه حفاظت شده بافق استان يزد، ۱۵۰،۰۰۰ هكتار، ۲ واحد محيط بانى، برآورد جمعيت يوزپلنگ: ۴-۶ قلاده. بافق در ۱۰۰ كيلومترى شرق يزد است و آب و هوايى بسيار خشك دارد. گونه‌هاى حيوانى اين منطقه آهو، قوچ و ميش وحشى، کل و بز وحشى، كفتار، پلنگ، و گرگ است

٥ - پناهگاه حيات وحش دره‌انجير استان يزد، ۱۵۰،۰۰۰ هكتار، ۱ واحد محيط بانى، برآورد جمعيت يوزپلنگ: ۳-۵ قلاده. اين منطقه داراى محيطى زيست شكننده و آسيب‌پذير بوده و از پوشش گياهى فقيرى برخوردار است. گونه‌هاى جانورى از قبيل جبير، قوچ و ميش وحشى، کل و بز وحشى در اين منطقه مشاهده مي شود.



مخاطرات

عواملى چند بقاى يوزپلنگ آسيايى را در ايران تهديد مىكند که از آن ميان مىتوان به دو عامل اصلى اشاره کرد.

نخست:تخريب و بهم‌ريختگى زيستگاه که ناشى از فرايند تبديل زمين به بيابان در بخشهاى وسيعى از كشور است. در اين ميان پاركهاى ملى و ديگر مناطق حفاظت شده بخصوص مورد تخريب قرار گرفته‌اند كه عمده آن در سالهاى ۱۳۶۶ تا ۱۳۶۹ صورت پذيرفته. دوم:کاهش روزافزون طعمه.
منبع : وبسایت پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی

[arezoo505]

البته متاسفانه جمله آخر كمي به شانس ما بر ميگردد نه تلاشمان. عكسي كه گذاشتيد نمايان تلاش واقعي ما هست. افسوس كه اميدواريم گاه گاه خبري براي حفظ اين حيوان منحصر به فرد بشنويم ولي در حد يك آرزو باقي مي ماند

[persian pet]

واقعاً سپاسگزار نیما عزیز هستم. می خواستم یه نکته درمورد یوزپلنگ بگم و اون هم اینه که این جانور برخلاف سایر گربه سانان که توانایی جمع و باز کردن پنجه ها و ناخنهایشان را دارند، همیشه پنجه هاش مثل سگ سانان بیرونه و قدرت چنگ زدن ندارد و باز هم برخلاف گربه سانان بزرگ مثل پلنگ و ببر و شیر، راحت رام و اهلی میشه. بنابراین میشه گفت یوز هم دارای خوصیات گربه سانان و هم سگ سانان است.

[پيشي ملوس ناز]

يوز

یوزپلنگ آسیایی ([مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]: Acinonyx jubatus venaticus) که همچنین به نام یوزپلنگ ایرانی نیز شناخته میشود گونه‌ای از [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] است که در معرض انقراض قرار گرفته و اکنون تنها چند ده رأس از آن در [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] یافت می‌شود.
این جانور در مناطق بیابانی در سطح منطقه زندگی می‌کرد و سال‌هاست که نسل آن در معرض نابودی کلی قرار دارد. نتایج جدیدترین تحقیقات نشان می‌دهد که بین ۷۰ تا ۱۰۰ یوز پلنگ در چهار منطقه [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] در [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]، [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] در طبس و [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] در [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] وجود داشته باشد. شهرستان‌های [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]، [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] و [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] نیز نقاط دیگری است که احتمال حضور یوز در آنان می‌رود. این تخمین نتیجه نقشه برداری زمینی است که توسط بیش از ۱۲۰۰۰ دوربین دید در شب که در مکانهای مختلف کار گذاشته شده بود[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید].
زيستگاه
در حدود ۲۰۰۰ سال پیش یوزها در اکثر نقاط آسیا حضور داشتند اما الان منحصر به نواحی دور افتاده‌ای در بیابان‌های ایران شده اند. یوزها در سرزمینهای باز و علفزارها ٬ دشتهای کوچک ٬ مناطق نیمه بیابانی و سایر مناطقی که میتوان در آن شکار یافت زندگی میکنند. یوز پلنگها را در ایران میتوان در مناطق کویری پیدا کرد که شامل قسمتهایی از استان‌های [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]٬ [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]٬ [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] ٬ [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] و [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] و [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] می‌شود. همچنین احتمالا یوزپلنگ‌ها در مناطق خشک [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] که هنوز شکار یافت می‌شود وجود دارند. زیستگاه‌های یوز در ایران به علت پیشروی بیابان ها و تبدیل شدن بخشی از زمینهای زیستگاه به زمینهای کشاورزی و مسکونی شدن بخشی دیگر و همچنین از بین رفتن مراتع توسط دامهای اهلی و در نتیجه کاهش تعداد آهو و گوزن که از منابع غذایی یوزها هستند کاهش یافته است.
یوز ماده مانند یوز نر محدوده خاصی را تصرف نمیکند و این به آن علت است که ماده ها در میان زیستگاههای مختلف در حرکت میباشند و این اهمیت حفظ زیستگاهها را گوشزد میکند.در ایران یوزها پیشتر در کویرها بودند اما به خاطر اینکه در بیابان توسط شکارچیان بسیار راحت شکار میشدند به مناطق مرتفع تر و نیمه کوهستانی پناه بردند و اکنون بیشتر در این نواحی و درهای خشک میان کوهها دیده میشوند.

نام

یوز کلمه‌ای‌ست [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] که از دیرباز در اشاره به این حیوان به‌کار می‌رفته است. یوز از بن مضارع یوزیدن به معنای جستن آمده است و به‌جهت شباهت ظاهری این حیوان با [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] امروزه بیشتر با نام یوزپلنگ شناخته می‌شود.
چیتا واژه‌ای‌ست [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] كه از واژه سانسکریت چیتراکا به معنی «خال‌خالی» وارد [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] شده و گاهی در فارسی نیز به‌کار می‌رود. در زبانهای دیگر نامهای گوناگونی برای این حیوان به‌کار رفته است. در [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] يوز را "فهد" می نامند درحاليکه در [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] به آن "تازی پرنگ" ([مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]) و "تازی پلنگ" ([مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]) گفته می شود. در [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] نيز در [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] به آن "يوز" گفته می شود. در زبان [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] نيز که در شرق [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] رايج است نام "دوما" را برای اين جانور بکار می برند.[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]
شكل ظاهري:

چیتا
چیتا سریعترین حیوان روی خشکی است و سرعتش میتواند به ۱۰۰ کیلومتر در ساعت برسد اما تا چند صد متری بیشتر نمیتواند با این سرعت بدود.پوستی نخودی رنگ و با خالهای سیاه و گرد و کوچک دارد ٬ و موهایش زبر و کوتاه است.این حیوان اندامی کشیده دارد و اندازه بدن یک یوز بالغ ۱۱۲ تا ۱۳۵ سانتیمتر با دمی به اندازه ۶۶ تا ۸۴ سانتیمتر است و وزنش میتواند از ۳۴ تا ۵۴ کیلوگرم باشد.کلا نرها بزرگتر از ماده ها هستند.خطی به نام خط اشک از گوشه چشم این حیوان تا گوشه لبش امتداد یافته است که این خط در نوع ایرانی ضخیم تر از نوع آفریقایی است.

تغذیه

یوزها ٬ [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] و گوزنهای کوچک را شکار میکنند.در ایران بیشتر شکارشان [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] و [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] و [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] و [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] ٬[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] و کل و حتی خیلی وقتها [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] و دیگران حیوانات از قبیل حتی روباهها و [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] را شکار میکنند کلا هر حیوانی را در بیابان بیابند میتوانند شکار کنند.دیده شده که یوز پلنگ بز و گوسفند را نیز شکار کرده است اما به ندرت پیش می آید که به حیوانات اهلی حمله کند و معروف نیست که به انسانها نیز حمله کرده باشد.یوز پلنگها در ایران به فلات مرکزی محدود شده اند.مهمترین علتی که باعث کاهش شکارهای اصلی این حیوان از قبیل قوچ و میش شده از بین رفتن چراگاهها به علت چرا بیش از اندازه حیوانات اهلی میباشد.همچنین از دیگر علل تهدید کننده جمعیت این حیوان در ایان استخراج معادن در زیستگاههای این جانور است.
روش شکار کردن یوزها به این صورت است که ابتدا با احتیاط به طعمه نزدیک میشوند و یک فاصله ۱۰۰ تا ۲۰۰ متری را با آن حفظ میکنند٬و پشت ناهمواری های زمین ٬بوته ها یا دیگر پوششها خود را پنهان میکنند و ناگهان حمله میکنند.سرعت یوز در مسافت کوتاه بسیار قابل توجه است و از هر شکار یا حتی حیوان شکارچی سیعتر است.حتی یوز از یک سگ شکاری و یک کانگورو بسیار سریعتر است.اما این سرعت را نمیتواند در مسافت طولانی حفظ کند.یک سگ شکاری نمیتواند از یک گوزن هندی سبقت بگیرد اما ژنرال مک آلیستر دیده است که یک یوز یک گوزن نر سیاه را در حالی که از فاصله ۳۶۰ متری به سمتش دویده شکار کرده است.

اما در ایران چون یوزها طعمه هایشان بیشتر در مناطق نیمه کوهستانی زندگی میکنند دیگر به این صورت شکار نمیکنند بلکه در آبشخورها کمین کرده تا از غفلت طعمه استفاده کنند.در ایران به علاوه حیوانات بومی که شکار یوز میشوند دیده شده در شمال کشور حتی از گیاهان مانند انجیر وحشی نیز تغذیه کرده اند
سیر تاریخ تکامل
شکارگاه اکبر شاه در هند ۱۶۰۲ گفته میشد وی در یک زمان ۱۰۰۰ یوز داشته که از آنها برای شکار استفاده میکرده. یوز پلنگ زمانی در عربستان و هند و تمام ایران و مرکز آسیا و افغانستان و پاکستان محدود بود و در ایران و شبه قاره هند که بسیار زیاد بود. یوزپلنگها تنها گربه سانانی هستند که میتوانند اهلی شده و برای شکار آموزش بینند.گفته شده امپراتور مغول هندوستان ٬اکبر شاه٬ حدود ۱۰۰۰ قلاده یوزپلنگ در یک زمان داشته است.چیزی که در بسیاری از نقاشی ها و مینیاتورهای ایرانی و هندی نشان داده شده است ٬ محدوده هایی برای نگهداری یوز پلنگ در تعداد زیاد است.نگهداری این حیوان بسیار پیچیده است:به طور مثال میزان باروری این حیوان در اسارت بسیار پایین است و نرخ مرگ و میر در میان توله های این حیوان به علل ژنتیکی بسیار زیاد است و همچنین این حقیقت که ماده در این حیوان انتخاب کننده جفت است و نمیتوان دو یوز نر و ماده را در کنار هم گذاشت تا خودشان جفت شوند چون ممکن است با هم جفت گیری نکنند و ماده ٬ نر را نپسندد.و این عوامل باعث شده میزان تولید مثل این حیوان در اسارت بسیار پایین باشد.دانشمندان به یک حقیقتی در باره یوزها پی برده اند و آن این است که بدن تمام یوزها از یک سیستم ایمنی کاملا مشابه بهره میبرد و در واقع یک بیماری کشنده میتواند همه یوزها را به طور مشابه از پای در آورد و هیچ یوزی ار آن جان سالم به در نبرد.و این مشابهت در زنهای ایمنی بدن به خاطر پیوند خوردن یوزها در ۱۲۰۰۰ سال پیش است که باعث شباهت ژنی آنها به همدیگر گردیده است.در واقع بوجود آمدن یک نمونه قوی در آینده غیرقابل پیش بینی است.
در ابتدای قرن ۲۰ یوز در بسیاری از نواحی در آستانه انقراض قرار داشت و آخرین ادله عینی از یوز در هندوستان مربوط به سه عکس است که در سال ۱۹۴۷ گرفته شده است.در سال ۱۹۹۰ به نظر میرسد که یوز تنها در ایران باقی مانده باشد.در سال ۱۹۷۰ برآورد شده بود که ۲۰۰ یوزپلنگ در ایران وجود دارند.اما اخیرا زیست شناس ایرانی آقای هرمز اسدی تخمین زده است که تعداد یوزها در ایران بین ۵۰ تا ۶۰ قلاده باشد و از این تعداد نیز بیشترشان در بیابانهای مرکزی ایران و بقیه در نواحی خشک بین مرز ایران و پاکستان هستند.در مناطقی که یوزها زندگی میکنند محلی ها گفته اند که بیش از ۱۵ سال است که آنها را ندیده اند.

نگهداری

بعد از انقلاب حفظ حیات وحش در ایران اهمیت خود را از دست داد و یوزپلنگها همراه غزالها شکار میشدند و در نتیجه تعدادشان به سرعت رو به افول نهاد.و در نتیجه اقدامات بعد از انقلاب در ایران اکنون این جانور در لیست جانوران در معرض خطر انقراض قرار گرفته است.بعضی بررسی های آقای اسدی در سال ۱۹۹۷ نشان داده است اگر میخواهیم نسل یوز در ایران هم منقرض نشود باید یک اقدام عاجل در مورد افزایش جمعیت غزالها و حفظ زیستگاه آنها انجام دهیم.

تهدیدات

تغيرات زمینی تأثیرگذارترین عامل در اکوسیستم یوزپلنگ میباشد.آزار اذیت از طرف انسان ٬ کاهش زیستگاهها و پراکنده شدن زیستگاهها٬ گسترش بیابانها و شکار منابع غذایی یوزپلنگها مثل غزالها و مخصوصا شکار حیوانات برای سرگرمی یا برای تجارت از علل کاهش نسل این حیوان بوده است.بر طبق گزارش سازمان محیط زیست کشور این کاهش مخصوصا در بین سالهای ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۱ بوده است.
اکنون یوزپلنگها در تعداد بسیار کم و در نواحی پراکنه زیست میکنند و این غلظت کم جمعیتی به خاطر کاهش جمعیت قوچ و آهو به علت از بین رفتن مراتع و همزمان با آن آزار و ادیت یوزها از سوی انسان می باشد.تا زمانی که در ایران مناطق حفاظت شده تنها زیستگاه باشند و فقط یک ویژگی از ویژگی های لازم را داشته باشند و فکری برای منابع غذایی یوزها نشودمدیریت باید به فکر اصلاح شرایط موجود باشد.