اصول نگهداری اسب

[.masoud]

اصطبل : از آنجائی كه اسب بیشتر اوقات شبانه روز را در اصطبل بسر می برد محل نگهداری او باید دارای شرایط زیر باشد :
- آفتابگیر باشد ، تا هم خود اسب و هم محیط اطراف او در معرض تابش نور خورشید بوده و در معرض امراض ناشی از عدم تابش نور قرار نگیرد. اسب بطور مداوم خود را تخلیه میكند و محیطی مناسب برای رشد و نمو میكروبها بوجود می آورد و میكروب امراضی از قبیل كزاز در محیط آلوده اصطبلی بدون نور آفتاب ، براحتی زندگی می كنند.
- دارای فضای كافی بوده تا اسب براحتی در آن گردش كرده و بخوابد و بلند شود . اسبها در صورت احساس امنیت و داشتن فضای كافی براحتی می خوابند .
- حرارت ثابتی داشته باشد .

- دیوارهای آن از مصالحی ساخته شده باشد كه در اثر سایش اندامهای اسب با آنها ،او را زخمی نكند .
- آخورها و كف آن قابل شستشو باشد و هر چند روز یكبار بخصوص آخورها ، تمیز شوند . بستر نرم و پوشیده از كلش یا خاك اره باشد تا براحتی قابل حمل و نقل بوده و هرچند روز یكبار تعویض شوند .
- درب و یا دربها به اندازه كافی فضا برای ورود و خروج اسب داشته باشند .
- حصارهای بین اتاقكها طوری تعبیه شوند كه اسبها براحتی یكدیگر را دیده و از مصاحبت با یكدیگر لذت ببرند .



مزرعه ، پادوك یا مرتع: اسبها باید مدتی آزادانه در مرتع ، مزرعه ، پادوكها رها باشند . گذشته از علف كه غذای طبیعی اسب است ، وقت گذرانی در محوطه باز به او آرامش می دهد . بعضی از اسبها به طور دائم آزاد هستند و برخی به تناوب ، هفته ای یا ماهی را آزادانه سر می كنند . اسبهای درون اصطبلی كه تمام مدت هم زیر فشار كار هستند معمولا تعطیلات خود را در محوطه آزاد می گذرانند . مهم نیست اسب چه مدت آزاد باشد ، مهم این است كه اطمینان داشته باشیم حصار محوطه ای كه در آن رها شده ایمن است.



آنچه را كه باید درفضای آزاد مد نظر داشت ، قبل از آنكه اسب را رها كنیم نكاتی زیر است :
حصار
دو نكته اساسی دررابطه با حصار وجود دارد ، اول اینكه به اسب آسیب نرساند ، دوم امكان فرار نداشته باشد . حصاری كه به درستی تعبیه نشده است ، اسب را به مخاطره انداخته ، به او آسیب هم می زند . هر حصار نا امنی ممكن است باعث شود تا اسب با پریدن از روی آن ، شكستن آن یا فشار و پائین كشیدن آن ، فرار كند .

حصارهائی كه پایه های عمودی و اتصال های افقی چوبی دارند

این نوع حصارها گرانترین و بهترین نوع حصار محسوب می شوند . در این نوع حصارها دو یا سه نرده روی دو پایه نصب می شوند . این نوع حصارها پس از نصب باید به درستی نگهداری شده و هر پایه یا نرده شكسته بلافاسله ترمیم و یا جایگزین شود . چوب های این نوع حصار باید ایزوله شوند تا در مقابل هوا و جویدن اسب مقاومت كنند.



پایه های چوبی و سیم: هزینه این نوع حصارها كمتر است. ممكن است ردیف بالا را نرده چوبی استفاده كرد و یا سه یا چهار ردیف
سیم از روی هر پایه عبور داد . سیم ها باید به خوبی كشیده شده و روی هر یك از پایه ها محكم شوند . ارتفاع سیم ردیف زیرین از زمین در حدود 45 سانتیمتر است تا اسب نتواند دست و پای خود را از زیر رد كرده و گیر بیفتد. اگر ارتفاع سیم زیرین بیش از حد باشد ، ممكن است اسب سر خود را هم از زیر آن رد كند .




حصار های الكتریكی: این نوع حصارها بیشتر برای تفكیك استفاده می شود و زمانی كاربرد دارد كه اسب از وجود آن آگاه بوده و به عملكرد آن پی ببرد .
در این نوع حصارها احتمال خطر برای انسان و بخصوص اطفال وجود دارد . بهترین روش نمایان كردن چشم انداز آنست كه در فواصلی علامتی از پارچه یا پلاستیك به آن وصل می كنند .

درختچه
این نوع حصار باید به اندازه كافی انبوه باشد تا امكان فرار را از اسب بگیرد و در عین حال باید در تعبیه درختچه هائی استفاده كرد كه سمی نبوده و تیغ و خار آنها اسب را به خطر نیاندازد . از این نوع حصارها بعنوان سرپناه هم می توان استفاده كرد .

دیوار
عرض و ارتفاع این دیوارها باید طوری باشد كه هم جلوی پریدن اسب از روی آنها را گرفته و هم در اثر لگد زدن نریزد .
حصارهای نامناسب عبارتند از :
حصارهای توری
این نوع حصارها اسب را ترغیب می كنند كه دست یا پای خود را داخل آن فرو كرده و گیر بیفتد.
ویا حصارهائی كه پایه های نرده مانند نوك تیز دارند و نرده های آن هم سیمی است ، سرهای نوك تیز پایه های این نوع حصارها اسب را زخمی میكنند.

سیم خاردار
از این نوع حصارها در اغلب مراتع استفاده می شود . اگر اسب خود را برای خاراندن به خارهای این سیم بمالد زخمی می شود . اگر از این نوع حصار استفاده كردید باید از استحكام سیم ها بطور دائم اطمینان داشته باشید. سیم ها باید محكم و كاملا كشیده شده باشند . اگر سیم از جای خود رها و آزاد شود ، به دو ردست و پای اسب پیچیده و آن را به شدت زخمی می كند. اطراف خارجی حصار هم باید بطور دائم مراقبت شود تا علوفه در دسترس اسب به هنگام كشیدن سرش به بیرون برای چریدن آنها سمی نبوده و آسیب رسان هم نیستند. هر نوع نارسائی در حصار باید به فوریت برطرف شود .

دروازه
دروازه باید به اندازه كافی عریض باشد تا اسب ها و خودروها یه راحتی از آن عبور كنند و همواره در شرایط مناسب باشد تا در استفاده از آن به زحمت نیفتیم . دروازه باید طوری تعبیه شود كه انسانها به عبور از روی آن تشویق نشوند . اینگونه دروازها گاهی از لولا و یا از جا در رفته غیر قابل استفاده می شوند . چفت ها باید بالا و پائین تعبیه شود تا در لنگر نیاندازد.
موقعیت قرار گرفتن درب ورودی برای دسترسی بسیار اهمیت دارد . درب ورودی كه رو به جاده ای پر رفت و آمد تعبیه شده چندان قابل توجه نیست . برای عبور و مرور اسبها ایجاد خطر كرده و دزدی اسب را هم ساده تر می كند .
دسترسی به درب ورودی باید راحت ، ساده و دارای امنیت كافی باشد.

تغذیه : اسبی كه تشنه و یا گرسنه است و یا بد تغذیه می شود هیچگاه به درستی سواری نمی دهد . غذا باید دارای دو خاصیت عمده باشد ، حرارت بدن اسب را ثابت نگهدارد و انرژی لازم را برای زنده ماندن در درجه اول و سپس كارهای اضافه خواسته شده او را تامین نماید.
غذا باید متناسب با كار و سن و وزن اسب بوده و تامین كننده نیازهای رشد و انرژی او باشد. ( برای اسبی با متوسط 10 سال سن و 160 سانتی متر قد و 400 كیلو وزن كه در روز بین دو تا چهار ساعت كار می كند 4 كیلو خوراك و 4 كیلو جو كافی است . آب تمیز و بهداشتی همواره باید در دسترس اسب باشد . مگر به هنگام خستگی زیاد و یا عرق دار بودن بدن .
آب 60% وزن بدن را تشكیل می دهد و عامل جذب غذاست ، 78 تا 82 درصد از خون را تشكیل می دهد . حرارت بدن را تنظیم و به دفع مواد زاید كمك می كند .
معده اسب نسبت به جثه او كوچك بوده و به تعدد دفعات غذا به مقدار كم به او فرصت هضم آسان و راحت تر را می دهد .
غذا باید حاوی مواد ازته ، چربی ، مواد هیدرو كربنه ، مواد معدنی و ویتامین ها باشد . كه انواع صیفی ( یونجه ، شبدر ، ذرت ) غلات (جو ، چاودار) و میوه ها تامین كننده نیازهای حیاتی اسب می باشند .
پرخوری و یا كم خوری هر دو زیان آور هستند .

نكاتی در مورد تغذیه اسبهائی كه در مرتع و یا پادوك هستند : اسبهائی كه در طول فصول سرد در مرتع به سر می برند باید تغذیه اضافی داشته باشند . گله عادت دارد در اطراف دروازه ها و هر جائی كه خوراك باشد تجمع كند كه این خود موردی است برای جنگ و دعوا . برای به حداقل راساندن این موارد باید به نكات ایمنی زیر توجه داشت :

- به تعداد اسبها باید ظروف خوراك تعبیه شود كه بهتر است یك ظرف هم اضافه باشد تا از سرشاخ شدن آنها با یكدیگر جلوگیری كند .
- ظروف خوراك هرچه بیشتر از هم فاصله داشته باشند .
- بسته های علوفه هم تا حد ممكن از یك دیگر دور باشند .
- تعداد بسته های علوفه بیشتر از تعداد اسبها باشد .
- تغذیه یكی دو اسب در داخل گله ایمن تر است تا آنها را جدا كرده و در محل دیگری تغذیه كنیم .
- هرگز با ظرفی مملو از خوراك میان گله اسبها نروید

- علوفه های سمی متنوعی وجود دارند كه خوردنش برای اسب كشنده است و می بایست هرگونه گیاه سمی در اسرع وقت از مرتع و اطراف حصارها تا آنجا كه ممكن است جمع آوری و نابود شود .

در رابطه با پرورش اسب یه مطلب خیلی مهم ان هم در باره ی اسبهای مسابقه هست که ان هم مسئله ی اخته کردن بعد نیست در اینجا در این باره هم بگم.....
اخته كردن متداول ترین عمل جراحی است كه بر روی اسب انجام می گردد.



1- اسبهای نر مانند حیوانات دیگر همجنس خود پس از بلوغ بد خلق و وحشی می شوند و گاهی بدخلق وحشی می شوند و گاهی عادات بد و حتی خطرناك پیدا می كنند .
گاز گرفتن – لگد زدن – صدمه زدن به اسبهای دیگر و اشخاصی كه با آنها سر و كار دارند و برخی اوقات اتفاقاتی كه ممكن است باعث مرگ شود و این از نتایج وضع روانی اسبها در این دوره از زندگی آنها است .
نگهداری اسبهای نر همیشه گرانتر تمام می شود زیرا باید پیوسته در اطاقكهای انفرادی نگهداری شوند كه به توجه دائمی نیاز دارند.

2- خلق و خوی بد اغلب اسبهای اخته نشده را حیواناتی غیر قابل اعتماد می كند . در مسابقات نمی توان بر روی چنین اسبهائی حساب كرد و بخصوص اگر مادیانی در اطراف باشد ممكن است غیر قابل كنترل شوند و وضع ناخوشایندی بوجود آورند كه باعث صدمه خوردن سواركار و اسبهای دیگر و خود حیوان شود .
حالت وحشی حیوان بر روی تربیت كننده و سواركار و صاحب اسب اثر می گذارد و باعث می شود كه آنها از حیوان بترسند . اسب این وضع را درك می كند و ترس اشخاص را تشخیص می دهد .این ترس او را وحشی تر می كند تا جائی كه كاملا غیر قابل كنترل و خطرناك می شود. در این موقعیت تربیت كننده و خدمه و سواركار برای اعمال كنترل ناچار به استفاده از روشهای غلط می شوند و شلاق زدن و آزار بدنی را برای فرمانبردار كردن حیوان مورد استفاده قرار می دهند.

3- اسب از تنبیهات بیزار است و بتدریج كینه سواركار و تربیت كننده خود را بدل می گیرد و گاهی بر علیه آنها چنان می شورد كه باعث صدمه فراوان و حتی مرگ آنها می شود .
اخته كردن اسب بر هیچیك از توانائی ها و كیفیات مطلوب حیوان اثر نمی گذارد و فقط خلق و خوی وحشیانه اش را ناپدید می كند . حتی فكر اینكه اخته كردن نیروی بدنی یا سرعت اسب را كم می كند اشتباه محض است
كافیست كه نگاهی به مسابقات اسبدوانی و برندگان آن بیاندازیم و یا در مسابقات سه روزه می بینیم كلیه برندگان آنها از اسبهای اخته بوده اند .
بنابراین اخته كردن كلیه كیفیتهای لازم برای رقابت و مسابقه اسبها را محفوظ نگه می دارد خواه این رقابتها پرش و یا مسابقات سرعت باشد و یا شكار و چوگان و غیره …
اسب اخته شده قابل اعتمادتر است ، خوش اخلاق تر است و برای كودكان و سواركاران تازه كار و آنانكه برای تفریح سواركاری می كنند مناسب است چنین اسبی از نظر اقتصادی بسیار با صرفه تر است زیرا خرج نگهداری آن به مراتب كمتر و زندگی قابل استفاده اش طولانی تر است .

در چه سنی اخته كنیم ؟ بهتر است كه اسب را در جوانی و قبل از اینكه عادتهای بد و خوی ناخوشایند بیابد اخته كنیم . بهترین موقع هنگامی است كه حیوان به بلوغ رسیده باشد ، معمولا بین یكسال و نیم تا دو سالگی موقع مناسبی است . اسبانیكه دیرتر به بلوغ می رسند طبیعتا دیرتر اخته می شوند زیرا بیضه های آنها دیرتر پائین می افتد . گرچه بهترین موقع اخته كردن هنگامی است كه حیوان هنوز بد خلق نشده باشد لیكن اسب را می توان در هر سنی اخته كرد .
اگر حیوان خلق بد و عادات ناخوشایند را پیدا كرده باشد اخته كردن نتیجه مطلوب را در بر نخواهد داشت لیكن بی اثر نیز نیست و تاثیر آن تقریبا همیشه مثبت است .

جراحی : اخته كردن عملی نسبتا ، بسیار ساده است و با جنبه استثناء برای اسب بی خطر است ، عمل باید حتما بوسیله یك دامپزشك جراح صورت گیرد كه در صورت بروز هر گونه اشكالی از عهده كار برآید. اخته كردن در ایران متاسفانه شهرت خوبی ندارد . علت آن اینست كه اغلب اشخاص بی تجربه و ناوارد در گذشته عمل مزبور را انجام داده اند و اسبهای اخته شده نیز پس از عمل مورد مواظبت و مراقبت بهداشتی لازم قرار نگرفته اند .
عمل جراحی پس از اینكه محل مورد نظر با دقت شسته و استرلیزه شده در حالیكه اسب ایستاده است و با كمك داروهای بی حس كننده موضعی و یا بوسیله داروهای بیهوشی در حالیكه حیوان دراز كشیده است انجام می گردد. كیسه محتوی بیضه بطول ده تا پانزده سانتیمتر شكافته می شود و بیضه خارج می گردد. رگها و مجراهای متصل به بیضه بوسیله گیره های جراحی بسته شده و سپس قطع می گردند.عمل برای خارج كردن بیضه دوم عینا تكرار می شود .
در این عمل مانند هر عمل جراحی دیگر مقداری خونریزی وجود خواهد داشت كه بیشتر رگهای پوست شكافته شده كیسه محتوی بیضه ها است و اهمیت چندانی ندارد . در میان اسبها خونریزی شدید و خطرناك كم دیده می شود زیرا تعداد بسیار كمی از اسبها به خونریزی مزمن مبتلا می شوند
شكافهای ایجاد شده پس از خارج ساختن بیضه ها دوخته نمی شوند. دلیل آن اینستكه بیضه های خارج شده حجم قابل ملاحظه ای را در داخل كیسه اشغال می كرده اند و در صورتیكه بخیه زده شوند مقدار زیادی خونابه و سرم بدن و مایعات لنفاوی در كیسه جمع می شوند و باعث ورم كیسه و عفونت می گردد . بنابراین شكافهای مزبور بحال خود گذارده می شوند تا مواد نامبرده بتوانند از داخل كیسه ها خارج شوند . خونابه و سایر تراوشات باید روزانه با آب سرد از روی پاهای حیوان شسته شود لیكن نباید اجازه داد كه آب مستقیما بر روی زخم پاشیده شود .
برای اینكه تراوشات بخوبی از شكافها خارج شوند باید اسب را ورزش داد ، روز بعد از جراحی باید اسب را سوار شد یا برای مدتی حدود یك ساعت یرتمه برد .
این برنامه را باید برای مدت دو هفته ادامه داد . پرش از روی مانع ها كوتاه نیز بی ضرر است ولی باید هوشیار بود كه كثافات از سطح زمین بر روی زخم پاشیده نشود .
با همه مراقبت ها موضع جراجی شده قدری ورم خواهد كرد كه در اسبهای سالخورده از اسبهای جوان و چاق بیشتر محسوس است . درصورتیكه ورم فوق به عفونت مربوط نباشد طبیعی است و نباید باعث نگرانی باشد .
بدین ترتیب شكافها نیز كم كم سرتاسر جوش می خورند. بهبود كامل سه هفته طول می كشد.
عمل اخته اگر در محل مخصوص و مدرن جراحی اسب انجام نگیرد و در امكانی كه وجود احتمال باكتری ها و میكروبها وجود دارد انجام بگیرد می تواند منشاء خطراتی برای حیوان اخته شده باشند. علاوه بر محیط مناسب و تمیز دامپزشك جراح احتمال خطر عفونت را با شستن دقیق و سائیدن محل جراحی با محلولهای ضد عفونی به حداقل می رساند . او احتمالا برای پیشگیری از عفونت برای مدت پنج تا شش روز مقداری داروی آنتی بیوتیك نیز تجویز خواهد كرد .
محل استراحت اسبهای اخته شده باید كاملا تمیز نگه داشته شود . كاه تمیز برای خوابیدن حیوان باید فرآهم گردد و فضولات اسب از محل برداشته شود .محل خوابیدن تمیز تا زمانی كه زخم كاملا بهبود یابد می بایست ادامه داشته باشد .
بدین ترتیب است كه اسب می تواند دراز بكشد و استراحت كند .بستن حیوان بطوریكه مجبور باشد دائما سرپا بایستد نه تنها باعث ناراحتی و خستگی حیوان می شود بلكه ممكن است اشكالات خطر ناك دیگری را نیز بوجود آورد .
باید توجه داشت كه زخم عمل اخته محل مناسبی برای فعالیت ویروس كزاز است در صورتیكه كزاز باعث عفونت شود خطر مرگ حیوان وجود خواهد داشت از طرفی باید آگاه بود كه پهن و فضولات اسب خود انباشته از ویروس كزاز است .
دامپزشك جراح بهنگام عمل اخته واكسن كزاز نیز به اسب می زند . لیكن در صورتیكه این اولین باری است كه حیوان واكسینه می شود امكان دارد نتواند با سرعت كافی خود را برای دفاع در مقابل بیماری كزاز آماده كند . از طرفی چون هر زخمی محل احتمالی مناسبی برای فعالیت ویروس كزاز است توصیه می شود كه تمام صاحبان اسب اطمینان حاصل كنند كه اسبهایشان بهر حال بوسیله دامپزشك واكسینه شده باشند .
در تعداد بسیار محدودی از اسبها بیماری فتق بروز می كند و در مورد اسبانی كه تازه اخته شده اند این ناراحتی باعث می شود كه مقداری از روده های حیوان به داخل كیسه بیضوی راه یابد و یا از شكافها خارج شود. این ناراحتی بكلی مربوط به عمل اخته كردن نیست . باید دانست كه اگر اسبی پس از اخته شدن دچار فتق شود بدون عمل اخته نیز دیر یا زود بدان مبتلا می شده است . بهرحال این ناراحتی بندرت ظاهر می شود .ولی اگر بروز كند یا هر قسمتی از بافتهای داخلی در میان شكافها قرار بگیرد باید فورا مورد توجه دامپزشك جراح قرار گیرد .زیرا شكافها با وجود آنها التیام نخواهد یافت .
مراقبت های قبل از عمل جراحی اخته شامل 12 تا 24 ساعت گرسنگی و تشنگی است . معمولا اگر داروی بیهوشی مصرف شود حیوان را برای 24 ساعت گرسنه و تشنه نگه می دارند .برخی اوقات از میزان غله حیوان كاشته می شود زیرا غله باعث ورم پس از عمل جراحی می شود .

خلاصه :
- اخته متداول ترین عمل جراحی است كه بر روی اسبهای نر انجام می گیرد .
- در صورتیكه بوسیله یك دامپزشك جراح این عمل انجام گیرد و پس از جراحی در محل بهداشتی و مناسبی از اسب نگهداری شود خالی از خطر است .
- اخته كردن باعث می شود كه نگهداری اسب از نظر اقتصادی بصرفه تر ، زندگی موثرش طولانی تر و سواری آن بی خطرتر باشد. در مسابقات خوش خوی و بدون عادات بد بوده و چه در اصطبل و چه در میدان كنترل پذیر تر خواهد بود .
- اسبها باید قبل از اینكه عادات بد پیدا كنند معمولا بین یك سال و نیم تا دو سالگی اخته شوند ولی بطور كلی در هر سنی می توان اسب را اخته كرد .
- دستورات دامپزشك جراح قبل از عمل جراحی و پس از آن باید با دقت و كامل اجرا گردد .
- اخته شدن هیچگونه اثر سوئی در توانائی های اسب نخواهد داشت .

نکاتی پیرامون تولید مثل در اسب:

نخستین سؤال این است كه باید از چه سیلمی استفاده كرد؟ طبیعی است شما نریانی خوش تركیب و خوش ركاب را بر می‌گزینید، ولی مهمتر از هر چه دیگری خلق و خوی نریاد است. هیچگاه نباید از یك نریان بداخلاق برای این كار استفاده كرد؛ چرا كه تقریباً همواره این عیب بزرگ از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود. یك پونی بدخلق و شرور نه تنها باعث دردسر است، بلكه می‌تواند خطری جدی برای مربیان و همچنین بچه‌ها به شمار آید.

پس از انتخاب نریان مناسب، این سؤال پیش می‌آید كه جفتگیری چه زمانی باید صورت بگیرد؟ در مورد اسبهای اصیل كه به منظور شركت در مسابقات اسب دوانی پرورش داده می‌شوند، بهتر است كره اسب تا حد امكان نزدیك به آغاز سال میلادی (دی ماه) به دنیا آمده باشد این بدان علت است كه در اسبهای تروبرد سن كره را از دی ماه هر سال حساب می‌كنند. (در ایران بهار مبنای محاسبه است)، اگر اسب شما در گروه اسبهای دو ساله در مسابقه شركت كند، همواره این یكی دو ماه بالاتر بودن سن اسب یك مزیت می باشد.

اما در مورد پونی‌ها و اسبهایی كه به منظور كار در مزرعه و یا شكار از آنها استفاده می‌شود، این موضوع مصداق نداشته بهتر است كرة آنها زمانی متولد شد كه هوا خوب و چراگاه سرسبز است؛ یعنی بسته به اینكه در جنوب یا شمال كشور هستید، كره در فاصلة بین نیمة اول اردیبهشت ماه تا اوایل تیرماه به دنیا بیاید.

طول دورة آبستنی، یعنی مدتی كه كره در رحم مادر قرار دارد (فاصلة بین جفتگیری مادیان و تولد كره اسب)، تقریباً یازده ماه است، هر چنئ كه موارد معدودی ممكن است كره یك یا دو هفته زودتر یا تا یك ماه دیرتر متولد شود. بنابراین اگر می‌خواهید كره در اردیبهشت ماه به دنیا بیاید، باید جفتگیری در خردادماه انجام شود.

مادیان هر سه هفته یك بار فحل می‌شود و به مدت دو یا سه روز فحل می‌ماند و تمایل به جفتگیری با نریان را از خود نشان می‌دهد. طی این مدت، در بدن مادیان، سلول جنسی ماده یا تخمك از تخمدان آزاد می‌شود. آبستنی مستلزم تركیب این تخمك با اسپرم نریان است.

سلولهای جنسی نر تقریباً بیست و چهار ساعت زنده می مانند؛ چنانچه آنها در این مدت با تخمك برخورد نكنند، جفتگیری بی‌حاصل خواهد بود.

بهترین زمان جفتگیری مادیان، ساعتهای پایان دورة فحلی است. كه احتمال آزادشدن تخمك بیشتر از هر زمانی دیگر است. البته بهترین و عملی‌ترین شیوه این است كه در این مرحله با دامپزشك خود مشورت كنید. چه بسا او تصمیم بگیرد كه مادیان را از طریق مقعد معاینه كند و فولیكولهای رسیدة تخمدانها را پاره كند تا اطمینان حاصل شود كه تخمك پیش از جفتگیری آزاد شده است.

بهتر است كه چهل تا شصت روز پس از جفتگیری دامپزشك خود را فرا بخوانید تا از مادیان خون گرفته و آن را از نظر تأیید آبستنی آزمایش كند. نمونة ادرار را نیز می‌توان سه تا چهار ماه پس از جفتگیری بدین منظور آزمایش كرد.

در طول مدتی كه مادیان آبستن است، باید به خوبی نگهداری شود و از تغذیة مناسب هم برخوردار باشد تا كره اسبی سالم و نیرومند داشته باشید.



زمان زایمان در مادیان
با فرا رسیدن زمان زایمان، پستان و رگهای آن رفته رفته متورم می‌شود. ماده‌ای براق در نوك پستانها شكل می گیرد و چه بسا شیر از آنها جاری شود. ولی، با وجود این نشانه های كلی، پیشگویی زمان دقیق زایمان در مادیان بسیار دشوار است. مادیان اصلاً دوست ندارد كه كسی او را در حین زایمان تماشا كند و لذا اغلب در طول شب كرة خود را به دنیا می‌آورد. در واقع، من خود، افراد بسیاری را سراغ دارم كه شبها و هفته‌های پیاپی چشم بر هم نگذاشته‌اند تا شاهد زایمان مادیان باشند موفق نشده‌اند. چه بسا خواب آنها را فرا گرفته یا برای نوشیدن فنجانی قهوه محل را ترك كرده‌اند و وقتی بازگشته‌اند كره اسب را در كنار مادرش یافته‌اند.

زمانی كه زایمان مادیان آغاز می‌شود، روندی بسیار سریع دارد و اگر همه چیز به خوبی پیش رود، از ابتدا تا انتهای آن بیش از پانزده تا سی دقیقه به دراز نمی‌كشد.

زایمان در اصطبل یا در چراگاه
در این رابطه، قاعده مشخصی وجود ندارد و بیشتر به سلیقة صاحب اسب بستگی دارد. پس از تولد كره، جفت – پرده أی بزرگ به رنگ قرمز یا شكلاتی كه كره را پیش از تولد احاطه كرده هم باید توسط مادیان دفع شود. (تصویر پنج). چنانچه این عمل تا دو ساعت پس از زایمان انجام نشد، آنگاه باید بی درنگ دامپزشك خود را فرا بخوانید. چنانچه جفت در رحم مادیان بماند، به عوارضی حاد و اغلب كشنده همچون التهاب رحم، التهاب نسج مورق سم، پنومونی و مسمومیت خونی می‌انجامد.