سنجاب زمینی، کلاهو

[rozanna]

[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید] [مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]

سنجاب زمینی، کلاهو
نام انگلیسی: Fulvous Ground Squirrel
نم علمی: Spermophilus Fulvus

سنجاب زمینی دارای جثه ای بزرگ در هم خوانواده اش،دمی کوتاه،چشمانی درشت و گوشهایی کوچک است.طول سر و تنه 240 میلی‌متر وطول دم حدود 38 میلی‌متر.پوشش پشت بدن به رنگ زرد با سایه ای از رنگ قهوه ای در وسط است. پشت گردن و سر مانند پشت است و به رنگ کرم متمایل می شود.در سطح شکمی بدن موها به رنگ سفید می باشد.کف دستها و پاها برهنه است و ناخنهای سیاهرنگی در انتهای انگشتان وجود دارد که در دستها بلندتر از پاها هستند. رنگ بدن قبل از خواب زمستانی به رنگ زرد و روشن و بعد از خواب زمستانی قهوه ای تیره و بلند می شود. در تابستان آب بدن بوسیله شبنمهای صبحگاهی و در طول خواب زمستانی آب بدن از متابولیسم چربیهای ذخیره شده در بدن تامین می شود.در سن بلوغ جثه نرها از ماده ها کوچکتر است اما بعد از سن بلوغ جثه و وزن نرها از ماده ها بیشتر می شود.در سنین کودکی رنگ پر رنگتر و با بالا رفتن سن رنگ بدن کمرنگتر می شود. در سن بلوغ از پشت سر به موازات شانه ها رنگ بدن پایه موها کاملا تیره شده و در انتها سایه کمرنگی از سفید و قهوه ای در زمینه زرد به خود می گیرد. با این نشانه براحتی نرها از ماده ها قابل تشخیص هستند.این جونده زیبا بیش از نصف سال را در خواب زمستانی به سر می برد.از اواسط اسفند که از خواب زمستانی بیدار می شود تا اواخر تیر فعال می باشد.بعد از خواب زمستانی اول نرها و بعد ماده ها از لانه بیرون می آیند.در این مدت سنجابهای حدود 5/28% (به طور میانگین) از وزن خود را از دست میدهند. سنجابهایی که از لانه بیرون می آیند روی پاهای خود می ایستند و به دقت اطراف را کنترل می کنند و به دیگران خبر می دهند.در بین این گونه از سنجابها دعوا و نزاع وجود ندارد و رابطه ای دوستانه بین همه حکم فرماست. در هنگام جمع آوری غذا روی دو پا ایستاده و خوراکیها را روی پاهای خود جمع می کنند و سپس بصورت ایستاده آن را به لانه منتقل می کنند.

زیستگاه آنها استپ‌های مناطق سردسیر با پوشش کم، اراضی نرم رُسی و حاصلخیز، دشت‌های باز و دامنۀ تپه‌ها است. لانه ای خود را در خارج از مسیر آبهای سطحی و مسیرهای باران و برف حفر می کنند.لانه ها در سنین کم ساده تر و با بالا رفتن سن آنها لانه خود را تکمیل می کنند و گسترش می دهند. لانه های تابستانی لانه هایی ساده و کم عمق و معمولا دارای اتاقی ساده برای استراحت می باشد واما لانه های زمستانی بلندتر و عمیقتر است و دارای اتاقهایی برای خواب،انباری برای ذخیره غذا و اتاقی برای دفع فضولات می باشد که خروجی این لانه ها برای زمستان بوسیله علوفه و خس و خاشاک پوشانده می شود.

سنجاب زمینی روزها فعال است. در صبح و عصر فعالیت بیشتری دارد و در اواسط روز به استراحت می‌پردازد. او معمولاً در گروه‌های نزدیک هم، زندگی می‌کند و اغلب در اطراف لانه، در حالی که روی دو پا ایستاده است، مشاهده می‌گردد. در هنگام خطر موهای دم به حالت چتری باز شده و با صدای زنگوله داری بسرعت به داخل لانه می‌رود و مخفی می شود و به دیگران هم اعلام خطر می کند.لانه های این سنجابها به هم نزدیک نیست و در هنگام خطر از لانه یکدیگر استفاده نمی کنند.
در فصل بهار جفت گیری می کنند و تعدا 5 تا 9 بچه بدنیا می آورند که وزن بچه ها در هنگام تولد حدود 15 گرم و طول آنهر حدود 60 میلی متر است. در هنگام تولد بچه ها با چشمانی بسته، گوشهایی بسته و بدنی بی مو هستند.پس از 15 تا 17 روز بدن از مو پوشیده شده، پس از 22 تا 25 روز چشمها باز شده و پس از 28 تا 30 روز گوشها نیز بازمی شوند و بعد از 40 تا 45 روز از شیر گرفته می شوند.

سنجاب زمینی در دفاع از خود شیوه ای خارق العاده دارد.اگر یک سنجاب زمینی با یک مار زنگی که در کمین او نشسته است مواجه شود ،سنجاب سعی می کند که از خود دفاع کند و پاسخ دفاعی اش نیز بسیار خارق العاده و شگفت انگیز است. سنجاب زمینی معمولاً با مشاهده مار، آرام و بی سر و صدا سر جای خود ایستاده و در مقابل شروع به تکان دادن دم خود می کند، با پاهای خود شروع به پرتاب سنگ کرده و حتی ممکن است گاز نیز بگیرد. دم سنجاب زمینی به هنگام نبرد با مار زنگی بسیار گرم می‌شود و از خود امواج مادون قرمزی ساطع می کند که موجب به هم خوردن تعادل مار زنگی شده و باعث لغزیدن و لیز خوردن آن می‌شود.
گیاهان مختلف در لیست غذایی سنجاب زمینی می باشند.

پراکندگی در جهان کشورهای ایران، افغانستان، جین، ازبکستان، قزاقستان و ترکمنستان می باشد.
پراکنش این گونه زیبا در ایران شمال خراسان، همدان، زنجان و قزوین می باشد.
در سال 2008 این گونه زیبا در لیست قرمز IUCN قرار گرفت.
منبع:
آفات و بیماریهای گیاهی/بررسی ریخت شناسی و زیست شناسیSpermophilus Fulvus
fa.wikipedia.org
[مشاهده لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است لطفا ثبت نام کنید]

[Admin]

ممنون چون همیشه مطلب پر بار
خیلی زحمت برای این مقاله کشیده شد روزانا جان دستت در نکنه 100 امتیاز به امتیز کاربری شما اضافه شد

[rozanna]

این نظر لطف شماست ادمین عزیز. امیدوارم همیشه شاد و پیروز باشید.
سبز باشید...