برگشت به صفحه اصلي|سر فصل ها

هاري بيماري بسيار كشنده و خطرناكي است كه در تمام جهان به استثنا بعضي كشورهاي جزيره اي شيوع دارد.

عامل آن يك ويروس است و نكته مهمي كه بايد بدانيم اين است كه ويروس فوق فقط در محيط بدن حيوانات خونگرم زنده مي ماند و در محيط   بيرون از بدن خيلي زود از بين مي رود پس اهميت كنترل جمعيتهاي آلوده به ويروس در اينجا مشخص مي شود. اين بيماري در اثر  گاز گرفتن حيوان بيمار به حيوان و يا انسان سالم منتقل مي گردد.و مواردي هم بوده است كه در اثر تماس مخاطات بيماري منتقل شده است. و موردي هم ثبت شده بود كه يك فردي سگي داشته است كه  در دوره كمون بوده و علائمي را نشان نمي داده اما  صاحبش عادت داشته كه زنجير را از پشت گردن خود رد كند و سايش زنجير و جراحت سطحي پوست موجب انتقال بيماري شده بوده.

جالبه بدانيم كه اين بيماري در راسو. راكون( لازم به يادآوري است كه راكون در طي سالهاي گذشته به طور اتفاقي از مناطق مجاور مرز جمهوري آذربايجان و جنگلهاي تالش وارد ايران شده است). خفاش روباه و گرگها مشاهده مي شود.و شيوع آن مي تواند در اثر آلودگي هر يك از اين حيوانات رخ دهد و راه انتقال ديگر در مكانهايي مثل غارهايي كه خفاشها در آنجا زندگي مي كنند  راه انتقال از طريق ذرات ريز غبار در آن غارهاست.و غار نوردان را تهديد مي كند

و  بايد نكته ديگري را هم بگويم بر خلاف تصور عموم اين بيماري در خرگوش سنجاب و همستر مشاهده نشده است و بطور كلي جوندگان به اين بيماري از خود مقاومت نشان داده اند.

بيماري هاري در اثر گاز گرفتن به فرد و يا حيوان سالم منتقل مي شود مدتي را در بافت عضلاني بسر مي برد و بعد خود را به سيستم عصبي بدن مي كشاند و از طريق شبكه عصبي به تدريج خود را به مغز مي رساند و وقتي كه به مغز رسيد مرگ را در پي دارد .محل تكثير و تجمع ويروس در غدد بزاقي است و به همين دليل گاز گرفتن نقش اصلي را در انتقال بيماري دارد و اگر با موارد گاز گرفتگي مواجه شديم بايد هر چه سريع تر محل گاز گرفتگي را با آب سرد و صابون شستشو دهيد و آن محل نبايد بخيه شود.

اين بيماري در 3 مرحله خود را نشان مي دهد

در مرحله مقدماتي كه به مدت 2 تا 3 روز به طول مي  انجامد سگ حالت ترس دارد گوشه گير مي شود هيجان زده مي شود و دچار تب است و سگهايي كه تا پيش از اين اتفاق خيلي خودماني و صميمي بودند بشدت خجالتي شده   و يا سگهاي گيرنده و خشن آرام مي شوند.در گربه ها شدت تب بيشتر است و حالات فوق را مشخص تر نشان مي دهند.

در مرحله دوم كه مرحله خشم است از 1 تا 7 روز طول مي كشد. سگ بي قرار است  خيلي تحريك پذير مي شود. حس شنوايي اش به طرز عجيبي حساس مي شود و به هر صدايي واكنش نشان مي دهد.وچون خيلي بي قرار شده است مدام پرسه مي زند و يك جا به قول معروف بند نمي شود. و به هر كسي مي  خواهد حمله كند و گاز بگيرد و اگر در داخل  قفس محبوس شود ميله ها را گاز مي گيرد. دچار صرع مي شود و ممكن است در اين مرحله بميرد و البته از آب هم بشدت ترس دارد

 مرحله سوم مرحله فلجي است ويروس به مغز رسيده است و عضلات بتدريج فلج مي شوند مثل عضلات قفسه سينه بويژه عضلات بين دنده اي كه فلجي آنها سيستم تنفس را از كار مي اندازد و حيوان تلف مي شود و يا فك پاييني فلج شده و حالت افتادگي پيدا مي كند و همچنين عضلات گلو و صداي پارس حيوان تغيير مي كند و حالتي را نشان مي دهد كه انگار چيزي در گلو گير كرده است.و حيوان در اين مرحله زنده نخواهد ماند

تشخيص اين بيماري بسيار مهم است و بايد از تمورهاي مغزي و فلج حلق و جراحات وارده به سر و بعضي مسمويتها تشخيص افتراقي داده شود.

بهترين كار ارسال مغز حيوان به آزمايشگاه است و به روشي خاص كه ايمنوفلورسنت آنتي بادي ناميده مي شود بيماري تشخيص داده مي شود

اين بيماري در جنوب آسيا شيوع گسترده اي دارد و با توجه به واكسيناسيون گسترده در كشورهاي پيشرفته عملا موارد ابتلا در آنجا به حداقل رسيده است مثلا در سال 1997 در كل ايالات  متحده بجز جزاير هاوايي فقط 4 مورد ابتلا به بيماري را گزارش كرده اند

در كشور ما با توجه به قرار گرفتن ايران در مجاورت منطقه شديدا آلوده جنوب آسيا گزارشات  بيماري بسيار محدود بوده است . و علي رغم اينكه واكسن هاري توسط دولت توزيع نمي شود و يا توزيع در حد خيلي محدودي بوده است خواسته عمومي مردم بر واكسيناسيون بر عليه  بوده است و بخش خصوصي و همكاران من نقش مهمي در پيشگيري از بيماري در كشور داشته اند  . و واكسني كه در ساير كشورها رايگان توزيع مي شود را ما به قيمت زيادي از بازار آزاد تهيه مي كنيم و حتي جالب است بگويم كه  مراجعين زيادي داشته ام كه در روز اولي كه سنجاب يا خرگوشي خريداري كرده بودند به اينجانب براي واكسيناسيون هاري مراجعه كرده بودند اما همانطوري  كه قبلا گفتم اين بيماري در جوندگان مشاهده نشده است و لزومي به واكسيناسيون نبود.

اين بيماري درمان ندارد و بايد حيوان بيمار معدوم شود.در انسان از سرم حاوي آنتي بادي بيماري هاري به فرد مبتلا تزريق مي شود

برنامه واكسيناسيون  در اولين دوز بين 3 تا 4 ماهگي صورت مي گيرد و نوبت بعدي يك سال بعد تجويز مي گردد. و در ايلات متحده توصيه مي شود بعد از سال اول هر 3 سال تزريق انجام گيرد اما با توجه به موقعيت جغرافيايي كشور ما در ايران هر ساله تكرار مي شود.

و توصيه مي شود اين واكسن به دليل اهميت قانوني  آن حتما انجام گيرد و گواهي مربوطه از دكتر دامپزشك داراي پروانه درمان معتبر اخذ شود   چون ارائه گواهي فوق به پزشكي قانوني مي تواند مشكلات قضايي و شكايات احتمالي را از بين ببرد  و ثايت كند كه حيوان بيمار نيست

و در پايان تاكيد مي كنم كه حتي اگر سگ يا گربه شما فقط در محيط خانه بسر مي بردو بيرون نمي رود در اين شرايط هم بايد واكسن هاري را دريافت كند . چون نمي توانيد اينده را پيش بيني كنيد شايد روزي بخواهيد او را به خارج از شهر ببريد تا هوايي عوض كند و اتفاق خبر نمي كند و ......