برگشت به صفحه اصلي |سر فصل ها

داشتن اطلاعات در زمينه بهداشت و همچنين مختصري از فيزيولوژي و عملكرد دستگاههاي مختلف بدن باعث ميشه كه  با نگاهي آگاهانه به قضايا بنگريم و بتوانيم مشكلات احتمالي رو به حداقل برسونيم و يا اصلا حيواناتي كه ما مسئوليت نگهداري از اونها رو بعهده گرفته ايم هيچوقت دچار رنج و عذاب نشوند.

يكي از دستگاههاي مهم بدن هر موجودي گوش ها هستند اندامهاي شنوايي كه نقش بسيار مهمي در زندگي ايفا مي كنند تصور كنيد كه موجودي كه توانايي شنيدن نداشته باشه  چي به سرش مي آيد؟ اگر در محيط طبيعت باشه نمي تونه به زندگي ادامه بده و اگر پيش ما باشه  مدام با  دردسر رو به رو هستيم . اگر ناشنوايي مادرزادي باشه به دليل انتخاب طبيعت اون حيوان زنده نمي مونه و نميتونه اين صفت رو به نسل بعدي انتقال بده و خودبخود مشكل  برطرف مي شود. و اگه  پيش ما باشه وضعيتش مشخصه!

تشخيص اينكه يه توله دچار ناشنوايي است يا نه بستگي به سن توله داره يك توله 14 روزه بتدريج مجراي گوشش در حال باز شدن است و توانايي شنيدن را پيدا خواهد كرد و از سن 21 روزگي به بعد است كه صداها را تشخيص مي دهد.

عملكرد گوشها در دو بخش است . آنها  دو وظيفه حساس دارند :

 1 – توانايي درك صدا ها و شناخت محيط

 2 -  ايجاد تعادل در وضعيت حيوان است و بخشي از گوش دروني وظيفه بسيار حياتي اش  در حركت و تعادل و ايستادن  مي باشد حالا تصور كنيد كه سگي كه نتونه بشنوه و موقع ايستادن هم تعادل نداشته باشه چه وضعيتي پيدا مي كنه؟؟/

اينكه شما بخواهيد به بهداشت گوش حيوانتان برسيد لازمه اش دونستن مختصري از آناتومي گوش اونهاست .  طول مجراي گوش  در سگ  برخلاف انسان طولاني تر است و حدود 5 تا 6 سانتي متر است و در دو جهت افقي و عمودي قرار مي گيره ورودي گوش مسير عمودي است و با زاويه اي تقريبا 90 درجه تغيير جهت مي ده و به سمت گوش مياني مي ره و در ادامه اين مجرا پرده صماخ قرار دارد و بعد از پرده صماخ تعدادي استخوان بسيار ظريف قرار  گرفته كه وظيفه اشون انتقال امواج صوتي گرفته شده توسط پرده صماخ و انتقال اونها به موهاي بسيار ظريفي است كه متصل به رشته هاي عصبي هستند كه به مغز مي روند و در مغز صداها تشخيص داده مي شوند. همچنين در داخل همين بخش از گوش يعني گوش مياني اندامهايي خاص قرار مي گيرند كه مايعي ژله مانند در اونها وجود داره و باز هم موهاي ظريفي.  با حركت اين مايع وضعيت فوق رو توسط رشته هاي عصبي به مغز انتقال مي دهند و مغز هم تعادل بدن حيوان رو با تجزيه و تحليل اين داده ها حفظ مي كنه.

گوش سگها در نژادهاي مختلف شكلهاي مختلفي داره در سگ ژرمن شفرد  گوشها بصورت ايستاده قرار گرفته اند و طبعا بدليل جريان داشتن هوا در داخل گوش  محيط آنجا خشك است و مرطوب نيست و  سگ به بيماريهاي كمتري دچار مي شود اما در سگهايي كه گوش افتاده دارند مثل ستر ها و بويژه سگهاي زير مجموعه اسپانيل ها و پودلها و ترير هاي مخلوطي كه گوشهاي افتاده دارند  معمولا بدليل پر مو بودن مجراي گوش و جريان نداشت هوا در داخل گوش محيط مرطوب و مناسبي براي رشد عوامل ميكروبي و قارچي فراهم مي شود و اگر به گوش چنين سگهايي توجه نشود دچار مشكلات زيادي خواهند شد. موم زياده از حد ترشح مي شود و و سلولهاي ماست سل  گوش به ترشح هيستامين زياد مبادرت مي كنند و سگ دچار خارش و دردهاي شديد مي شود و اگر هم انگلهاي گوش مثل جرب ها و دمودكس ها وارد شوند مشكلات پيچيده تر مي شوند.

 ابتدا نحوه مراقب از گوشها رو شرح مي دهم و بعد به مشكلاتي كه در اثر كم توجهي ممكنه رخ بده مي پردازم.

اول از همه در مورد سگي صحبت كنيم كه برديدش به باغ با خوشحالي جست و خيز مي كنه و اينور و انور مي ره بعد از چند روز مي بينيد كه  مدام سرش رو تكون مي ده و گوشش رو روي زمين مي كشه چي شده چرا اين حيوان اينقدر بي تابي مي كنه؟

ميشه حدس زد چي شده: اون خوشكهاي علفهاي خشك و يا گلهاي گندم و يا خارها وارد گوشش شدن و اگر ديرتر متوجه بشويد ديگه  ممكنه عوارض پيچيده تر بشوند. در اين مواقع دكتر دامپزشك با اتوسكوپ داخل گوش رو نگاه مي كنه و وقتي مطمئن شد كه به پرده صماخ آسيبي نرسيده با محلولهاي شستشو دهنده گوش موم داخل گوش رو رقيق مي كنه و مي تونه اون خاشكها رو خارج كنه.

كاري كه بايد در شرايط عادي انجام بدهيد اينه كه حداقل هفته اي يكبار گوشها رو تميز كنيد مخصوصا سگهايي كه گوشهاي پاندولي شكل و افتاده دارند بايد بدقت موهاي مجراي گوش گرفته شوند تا هوا بتونه در گوش گردش كنه و مقداري از محلول مخصوص  شستشوي گوش رو داخل گوش بريزد و قاعده گوش رو براي 30 ثانيه ماساژ دهيد سپس توسط يك گاز استريل كه پرز هم طبعا ندارد و يا  پدهاي مخصوص اينكار گوشها و مجراي اون رو مالش دهيد محلولهاي فوق محيط گوش رو مقداري اسيدي مي كنند و زمينه رشد مخمر ها و قارچها و ميكروبها در گوش به حداقل مي رسد.و از طرفي مصرف محلول فوق به خشك شدن گوش كمك مي كند . توجه داشته باشيد كه هرگز از الكل براي ضد عفوني كردن استفاده نكنيد .و گاهي مي توان براي ضد عفوني كردن گوش از محلول رقيق شده سركه سفيد به نسبت 50 درصد با آب  استفاده كرد.

و بهتره از گوش پاك كن ها با احتياط استفاده كنيد و فقط تا جايي كه در ديد است اون رو وارد كنيد در غير اينصورت ممكنه باعث آسيب رسيدن به پرده گوش بشويد.

 مشكلات گوش با چه علائمي خودش رو نشون مي دهند؟

• بوي بسيار نامطبوعي از گوش به مشام مي رسه!

   

• سگ گوشها و سرش رو بشدت مي خارونه

   

• ترشحاتي از گوش خارج مي شود.

   

• لاله گوش و كانال آن بشدت متورم شده و قرمز است

   

• سر را بشدت تكان مي دهد و سر را به سمت گوش مبتلا خم كرده است

   

• وقتي به گوش دست مي زنيد درد دارد و واكنش نشان مي دهد

   

• رفتار حيوان تغيير مي كند   يا ممكنه كسل شود و يا رفتارهاي تحريك پذير دارد.

   

بيماريهاي گوش معمولا 20درصد مراجعات به كلينيك هاي دامپزشكي رو شامل مي شوند و نمي توان بسادگي از كنارشان گذشت  و حتي ممكن است عفونت گوش منجر به مرگ حيوان شود و به راحتي مي تونيد حدس بزنيد چرا؟ چون مجاري گوش با مغز در ارتباط هستند و عفونت اونها مي تونه وضعيت وخيمي رو در پي داشته باشه.

دلايلي كه بيماريهاي گوش ا ايجاد مي كنند  هم به شرح زير دسته بندي مي شوند :

• ممكنه در اثر آلرژي به غذا باشد و همچنين حساسيتهاي ديگه مثلا به گرده گلها و طبعا بدليل حضور گستذده سلولهاي توليد كننده هيستامين در كانالهاي گوش اگر حيوان به صورت عمومي بدنش دچار حساسيت شود گوشها اولين جايي هستند كه اين حساسيت را بروز مي دهند  و در اثر اين حساسيتها در ادامه اش عفونتهاي ثانوي باكتريايي و قارچي را خواهيم داشت .و اينجاست كه بايد به تحليل علت پرداخت چون فرض كنيم كه عفونت باكتريايي رو درمان كرديم اما اين درمان ريشه اي نبوده است و بايد عامل ايجاد آلرژي را پيدا كنيم...

   

• عوامل انگلي مثل مايتها يا  حربهاي گوش عامل موثري در ايجاد خارشها هستند و نوعي جرب به نام اوتودكتس سينتيس  otodectes cyntis عامل ايجاد خارشهاي شديد گوش است. يادمه كه يكي از مراجعينم در مورد مشكل سگش برام مي گفت كه وقتي سگم مي آيد كنار شومينه مي خوابه اولش خيلي ريلكس خوابش مي بره بعدش يك دفعه بلند مي شه خيلي جنون وار دور اتاق مي چرخه و خيلي عصبي ميشه  بعد كه آرام شد مي ره يك جاي ديگه و اونجا خوابش مي بره شك  من به خيلي چيزها رفت و وقتي گوشها رو بدقت معاينه كردم و قرمزي و التهاب اونها رو ديدم با فرستادن سگ به آزمايشگاه متوجه شدم كه دچار جرب گوش است با گرم شدن گوش در كنار شومينه جربها تحريك مي شوند و حركت مي كنند و آن خارش سگ رو بي قرار مي كنه.

   

• عفونتهاي باكترياي و قارچي معمولا در يك گوش طبيعي  جايي ندارند و  عملا يك عامل ثانويه محسوب مي شوند مثلا حيوان دچار مشكلات هورموني است و در اثر آن تغييرات محيطي در گوش ايجاد مي شود كه به رشد باكتريها و قارچها منجر مي شود و يا همينطور رطوبت زياد گوش و ايجاد يك محيط گرم و مرطوب مثل دستگاه انكوباتور كه زمينه رشد باكتريها فراهم شده است باكتريهايي كه در گوش ايجاد عفونت مي كنند شامل موارد فوق هستند : استافيلوكوكها. استرپتوكوكها .اشريشيا كولي .و پزودوموناسها و درمان اين مورد آخري سخت تر است همچنين يك عامل قارچي بسيار مهم در گوشها فعال است  كه نوعي مخمر محسوب مي شود بنام malassezia pachydermatis    اين مخمر در محيطهاي مرطوب بخوبي رشد مي كند و ايجاد التهاب شديدي مي نمايد. و تصور كنيد در يك عفونت گوش اگر مزمن بشه ما براي درمان چقدر دچار مشكل خواهيم شد...هم بايد باكتريها رو درمان كنيد و هم اين قارچ رو هم عامل حساسيت زا رو بر طرف كنيد و  چه شود !!!! نه؟؟؟

   

• در مورد جسم خارجي در بالا گفتم كه خودش شروع كننده اصلي همه عوارض فوق مي تونه باشه  و مواقعي كه سگ رو به جايي مي بريد كه احتمال مي دهيد كه گياههاي زيادي داره بايد به داخل گوشها توجه كنيد البته  در مورد جسم خارجي بايد به تكه هاي پشم  كرك  بعضي فرشها هم توجه كنيد كه وارد گوش نشوند و اينها هم مي تواند مسبب بيماري بشوند...

   

• و عوامل هورموني بيشترين عوارش رو از كم كاري غده تيروتيد داريم و هيپوتيروئيدسم باعث مي شه كه لاله گوش ضخيم و پر خون بشه و ترشحاتي از كانال گوش تراوش بشه و همين مسئله زمينه ساز بيماريهاي گوش است البته هورمونها غدد فوق كليوي و بر هم خوردن تعادل گليكوكورتيكوستروئيهاي فوق هم مي تونه سبب ساز بيماريهاي گوش بشود.

   

• و البته بعضي عوامل هم هستند كه هيچ ربطي به توجه يا عدم توجه ما ندارد مثل تومورهاي گوش اسكاموس سل كارسينوما   و يا ضرباتي كه به گوش وارد مي شود و گاهي اين تروما ها در لاله گوش ايجاد هماتوم مي كنند و خون در لاله گوش جمع مي شود كه مي تونه ثانويه هم باشه يعني سگ چون خارش داره سرش رو به در و ديوار مي زنه و ايجاد جراحت مي كنه ...يك مورد ديگه هم بگم و اون نيش زدن مگسها است و اين مورد رو من زياد ديدم چون سگ نمي تونه اونها رو از خودش دور كنه اونها نوك لاله گوش رو در سگهايي كه در بيرون هستند مي گزه و خيلي هم دردناك است و اگه اين زخم ها گسترش پيدا كنن  اون مگس ها مي روند روي زخم تخمگذاري مي كنند و لارو مگس اونجا رشد مي كنه و يادمه سگي رو ديدم كه در اثر بي توجهي صاحبش اون مگسها كل گوش رو از بين برده بودند و  مگسها وارد جمجمه شده بودند و سگ دچار مننژيت شده بود و كاري نمي شد كرد جز اينكه با دارو راحتش مي كردم...                

   

در مورد درمان بهتره اين كار رو به ما واگذار كنيد اما حتما متوجه شدين كه  طول درمان طولاني است و  مجبوريم كه هم آلرژي رو درمان كنيم هم قارچ رو و هم عفونت رو و اگه هورموني باشه با استفاده از داروهاي مربوطه و تشخيص نوع عامل در يك درمان موثر خيلي مهمه...

براي حسن ختام هم از عمل زيبايي قطع گوش بگم :

معمولا بعضي نژاد ها مثل دوبرمن . باكسر . گزيت دين. روت وايلر . بوستون ترير . كه چهره خاصي دارند ( بعدا در مورد منشا اونها با هم صحبت خواهيم كرد) اين سگها قابليت اين رو دارند كه اگه به موقع گوشهاشون جراحي بشه  گوشها بصورت ايستاده قرار بگيرند و حيوان بسيار زيبا و جذاب  خواهد شد. اين عمل جراحي بايد در زمان تولگي و بويژه در سن كمتر از 3 ماهگي انجام بگيره تا غضروف گوش قابليت  ايستادگي رو پيدا كنه  البته در دوبرمن بايد در 8 هفتگي اين كار صورت بگيره و در باكسر  مي تونه تا سن 10 هفتگي هم عمل بشه و در نژاد بوستون ترير اين عمل  رو در سنين 5 تا 6 ماهگي انجام مي دهند

به هر حال طبق شرايط  استريل و در اتاق عمل سگ بايد جراحي بشه و همراه با بي هوشي عمومي و  اين عمل در سنين بالاتر شانس موفقيت آميز بودنش بشدت كاهش پيدا خواهد كرد  و اگه چنين قصدي داريد بايد در سن 6 هفتگي سگ واكسن اوليه رو دريافت كنه و در سن 8 هفتگي هم جراحي بشه.

من با قطع دم اصلا موافق نيستم چون دم سگ وسيله اي براي ابراز احساسات حيوان است اما در مورد جراحي گوش كاملا موافقم هر چند كه اين عمل بدليل نظرات گروههاي حامي حيوانات تقبيح شده اما  به نظر وقتي سگ تحت شرايط ويژه جراحي ميشه و دردي رو در هنگام عمل حس نمي كنه چه اشكالي داره كه زيباتر بشه؟

ي ن . پودل و ترير.شيتزو .پرشين كت .پرشين پت .خريداري حيوان.نگهداري از حيوان سگ سفيد . درسهايي كه سگ ميا موزد .كتابهاي دامپزشكي .كتاب مفيد . موي سگ مي گربه . ايران